Dầu mỏ đang bước vào thời kỳ giảm cầu?

Khái niệm về 'đỉnh dầu' - lượng dầu cao nhất mà chúng ta có thể khai thác, sau đó là sự suy giảm sản lượng không thể đảo ngược - đã xuất hiện trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, cho đến nay, điều đó chưa bao giờ xảy ra ở cấp độ toàn cầu. Tuy nhiên, vào tháng trước, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) – một tổ chức năng lượng toàn cầu cung cấp cho các chính phủ các phân tích và hỗ trợ chính sách – đã thông báo rằng chúng ta có thể sớm đạt đến một giá trị khác có liên quan: mức cao nhất trong việc sử dụng dầu trên phạm vi toàn cầu. Mức cao nhất đó sẽ xảy ra trước cuối thập kỷ này, nhưng chỉ sau năm 2028, rất có thể là 2029 hoặc 2030. Nhu cầu sử dụng dầu vẫn tăng, nhưng tốc độ tăng trưởng chậm lại trong thập kỷ này, và dù răng dầu vẫn rất quan trọng, nhưng có lẽ những bước ngoặt đang ở trước mắt.

Việc sử dụng dầu đạt mức cao nhất là không đủ để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu - và mức sử dụng dầu cao nhất vào cuối thập kỷ này vẫn sẽ thấp hơn nhiều so với mức cần thiết để giữ mức tăng nhiệt độ toàn cầu trong giới hạn an toàn. Trên thực tế, để lượng khí thải CO2 từ ngành năng lượng đạt mức 0 ròng vào năm 2050 – một yêu cầu để hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở mức 1,5 độ C so với mức tiền công nghiệp – cần phải dừng ngay lập tức việc mở các mỏ than mới, mỏ dầu và mỏ khí mới.

Nhưng đây vẫn sẽ là một tín hiệu thực tế quan trọng cho thấy quá trình chuyển đổi năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng tái tạo đang diễn ra khá mạnh mẽ trên quy mô toàn cầu. IEA không phải là cơ quan duy nhất cho thấy việc sử dụng dầu mỏ chậm lại. Các công ty dầu mỏ như BP cũng nghĩ rằng nhu cầu về dầu đang giảm trên phạm vi toàn cầu.

Vì vậy, điều gì nằm sau những con số này – và điều gì đang ngăn chặn sự suy giảm nhanh hơn?

Đỉnh dầu mới

Cho đến đầu những năm 2010, các cuộc thảo luận về đỉnh dầu thường chỉ đề cập đến những lo ngại về sản lượng cao nhất của dầu: điểm mà dầu thô đạt đến công suất sản xuất tối đa, sau đó là sự suy giảm không thể đảo ngược. Đây là một khái niệm đáng lo ngại đối với các chuyên gia năng lượng khi nhìn thấy sự phụ thuộc toàn cầu ngày càng tăng vào dầu mỏ, và không thiếu những dự đoán về việc sản lượng đỉnh dầu đôi khi sắp xảy ra nhưng vẫn chưa xảy ra. Một lý do lớn khiến thế giới không đạt đến đỉnh cao này trong những năm gần đây là sự ra đời của các nguồn dầu phi truyền thống như dầu đá phiến và cát hắc ín, kết hợp với việc phát hiện ra các mỏ dầu truyền thống lớn ở các quốc gia như Guyana, Namibia và Brazil. Luôn luôn có những khám phá mới hoặc công nghệ mới, cách thức khai thác dầu mới. Vì vậy, chúng ta chưa bao giờ thực sự đạt đến đỉnh điểm - công suất khai thác dầu đã tăng liên tục kể từ khi chúng ta phát hiện ra dầu.