Dầu tràm

Dầu tràm hay còn gọi là dầu tràm gió, là loại dầu gió được chiết xuất từ lá cây tràm lá dài (Melaleuca leucadendra) hoặc từ các cây tràm khác. Dầu này có mùi hương dễ chịu và thường được dùng trong các sản phẩm như thuốc ho, nước súc miệng, thuốc sát khuẩn, và nấm, có thể dùng trực tiếp hoặc qua hít ngửi. Dầu tràm đã được sử dụng phổ biến ở Việt Nam để phòng cảm cúm, gió máy cho người già, người bệnh, sản phụ, trẻ em, và cả trẻ sơ sinh. Trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam, dầu tràm rất được ưa chuộng để trang bị cho các chiến sĩ nhằm phòng chống cảm lạnh.

Thành phần

Cây tràm trà nổi bật với nhiều đặc tính ưu việt. Khi được ép và chưng cất, lá cây này tạo ra dầu nguyên chất 100%. Loại dầu này có tác dụng khử trùng và tiêu diệt nấm. Dầu tràm chứa nhiều hợp chất hóa học, nhưng hai hoạt chất chính là Eucalyptol (chiếm 42-52%) và α-Terpineol (chiếm 5-12%). Eucalyptol có khả năng sát khuẩn nhẹ và làm long đàm, trong khi α-Terpineol là một hoạt chất chiết xuất từ tinh dầu tràm.

Công dụng

• α-Terpineol trong tinh dầu tràm có khả năng kháng khuẩn vượt trội, giúp ức chế virus cúm H5N1 hiệu quả.
• Hỗ trợ phòng ngừa cảm cúm và trúng gió.
• Dầu tràm gió chiết xuất tự nhiên có thể dùng để xông hơi hoặc hít ngửi trong các không gian như phòng làm việc, phòng khách, phòng ngủ, hoặc trong ô tô.
• Cung cấp hương thơm dễ chịu đồng thời có tác dụng kháng khuẩn và ức chế virus, đặc biệt là trong mùa dịch cúm và sốt cao.
• Với khả năng kháng khuẩn, chống nấm và khử trùng, tinh dầu tràm trà là lựa chọn an toàn cho việc chăm sóc và làm đẹp cơ thể.
• Giúp điều trị các vấn đề về da như mụn trứng cá, mụn mủ, da nhờn, phồng rộp và mụn cóc do vi khuẩn hoặc nấm gây ra.
• Giảm đau khớp, trị vết côn trùng cắn, làm giảm sưng và ngứa. Tinh dầu tràm trà còn giúp điều trị viêm da, cháy nắng và phát ban.
• Điều trị nấm chân, mùi chân, nhiễm trùng móng và đau chân.
• Hỗ trợ điều trị mụn và da nhờn.
• Dầu tràm có mùi thơm nhẹ, xoa lên vết bầm tím hay chỗ nhức mỏi vài phút sẽ giúp giảm đau hiệu quả.
• Hỗ trợ khử trùng và sát khuẩn khi tắm cho bé.

Chế biến

Phương pháp chế biến dầu tràm bao gồm việc nấu lá tràm trong nồi lớn khoảng 5 tiếng với củi được châm đều. Lá tràm chiếm khoảng 2/3 nồi, còn lại là nước. Đun lửa đều và cẩn thận, tránh để lửa quá lớn hoặc thiếu lửa để không làm mất mùi dầu. Dầu được hứng vào chai đặt trong thau nước lạnh để làm đặc. Từ 1,5 tạ lá tràm có thể thu được một chai dầu 1000ml.

Tại Huế, hàng trăm năm qua, nhiều lò nấu dầu tràm truyền thống dọc Quốc lộ 1A, đặc biệt tại xã Lộc Thủy với 12 lò và hàng trăm điểm bán. Khu vực bán dầu tràm mở rộng đến xã Lộc Tiến và thị trấn Lăng Cô, gần Đà Nẵng, với hơn 300 điểm bán. Dầu tràm Phú Lộc nổi tiếng không chỉ vì mùi hương đặc trưng mà còn vì hiệu quả trong việc giảm nhức mỏi.

Trong thời kỳ chiến tranh, quân đội Bắc Việt thường nấu dầu tràm bằng những nồi lớn cao như đống rơm. Quy trình nấu dầu tràm tương tự như nấu rượu: lá tràm được cho vào nồi, đun sôi, hơi dầu bốc lên qua ống dẫn đến bể làm lạnh, dầu hóa lỏng chảy vào chai. Mỗi nồi chỉ thu được khoảng vài chai dầu. Hàng tháng, có nơi thu được khoảng 50 chai dầu tinh lọc, mỗi chai được chia thành hai chục lọ nhỏ, tổng cộng lên đến nghìn lọ dầu gửi ra chiến trường. Để đáp ứng nhu cầu, nhiều lò nấu dầu hoạt động suốt ngày đêm, mỗi ngày nấu được 3 nồi, mỗi nồi dùng hơn ba tạ lá tràm, tổng cộng khoảng một tấn lá tràm mỗi ngày đêm, một tháng tiêu thụ khoảng 30 tấn lá tràm. Nhiều khu vực tràm rộng lớn đã bị cắt sạch chỉ sau vài tháng.

Sử dụng

Các phương pháp sử dụng dầu tràm gió cơ bản

• Thoa dầu lên hai bên thái dương, xương ức, xương sống, v.v.
• Xông dầu trong các không gian như phòng làm việc, phòng ăn, phòng ngủ, v.v.
• Xông, hít hoặc ngửi dầu trực tiếp vào vùng mũi họng.
• Thêm dầu vào nước tắm ấm để thư giãn cơ thể.
• Dùng dưới dạng viên nang hoặc dung dịch uống.
• Để trị mụn, nhúng miếng vải cotton vào dầu tràm trà và thoa trực tiếp lên đầu mụn, thực hiện 2 lần/ngày, trước khi đi ngủ và sau khi thức dậy.
• Thoa dầu tràm trà trực tiếp lên vùng chữ T như trán, mũi và cằm. Nếu mụn trên mặt nặng, nhỏ 3 - 4 giọt dầu tràm trà vào sữa rửa mặt và sử dụng hàng ngày.
• Nhỏ nhiều giọt tinh dầu tràm trà vào bồn tắm và ngâm mình để thư giãn sau khi làm việc hoặc chơi thể thao.
• Nhỏ 3 giọt tinh dầu tràm trà vào cốc nước ấm hoặc kem đánh răng, dùng dung dịch này súc miệng từ 2-3 lần/ngày để chống hôi miệng và viêm lợi, nhưng không uống dung dịch này.

Sử dụng dầu tràm gió cho trẻ sơ sinh:

• Tắm cho trẻ sơ sinh: Thêm một nắp dầu tràm vào nước ấm trong thau tắm
• Sau khi tắm, bôi một lớp dầu nhẹ lên lưng bé để giữ ấm và mang lại cảm giác thư giãn, dễ chịu
• Sổ mũi, cảm cúm: Thoa dầu xung quanh khu vực bé ngủ như nôi, mùng...
• Trị ho: Xoa dầu lên lưng và trước ngực bé như khi massage
• Trị kiến và muỗi cắn: Bôi dầu trực tiếp lên vết cắn của bé. Tránh bôi vào mặt, trán và thái dương
• Trị đau bụng: Xoa dầu quanh vùng rốn

Chú thích

• Ngăn ngừa cúm bằng dầu tràm
• Dầu tràm kết hợp với phân bò
• Khám phá Vương quốc dầu tràm trên Quốc lộ 1