Dấu vết hóa thạch cho thấy người tiền sử đầu tiên đặt chân lên châu Âu là tổ tiên của người châu Á hiện đại

Trong quá khứ, đã có nhiều trường hợp người tiền sử rời khỏi châu Phi để tìm kiếm miền đất hứa.

Từ dữ liệu di truyền cũng như thông tin có được tại các khu khai quật, các nhà khoa học đã bổ sung thêm được chi tiết cho bức tranh toàn cảnh mô tả cách tổ tiên Homo sapien đã di cư từ châu Phi tới châu Âu và châu Á.

Bằng chứng khảo cổ cho thấy nhiều cuộc di cư đã diễn ra và đi về nhiều hướng, trong giai đoạn này tổ tiên của người Đông Á hiện đại đã tới miền Tây Âu đầu tiên, để rồi sau này bị thay thế bởi một nhóm Homo sapien khác.

Trong lịch sử lục địa già cỗi, đã nhiều lần châu Phi chứng kiến những đứa con mình sinh ra đi tìm miền đất mới. Từ 215.000 năm trước, tổ tiên con người đã bắt đầu di cư khỏi châu Phi, và những cuộc đại di cư gần nhất mới chỉ diễn ra khoảng từ 60.000 đến 70.000 năm trước.

Các nhà sử học vẫn cho rằng vào khoảng 40.000-45.000 năm trước, hoạt động di cư từ châu Phi đã đưa loài Homo sapien tới nhiều khu vực nằm giữa châu Phi và châu Âu, thành hai nhóm chính là người châu Âu và người Đông Á.

Tuy nhiên, quan điểm này bị dao động bởi phát hiện mới tại Bulgaria, cho thấy hóa thạch Homo sapien có niên đại 45.000 năm có nguồn gốc gần với gen Đông Á hơn là gen Châu Âu. Điều này cho thấy hoạt động di cư không phân biệt rõ ràng giữa hai hướng và thời gian. Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Sinh học và Tiến hóa Gen, các nhà khoa học từ nhiều trường đại học đã cố gắng giải thích phát hiện mới này.

“Các nhà di truyền học đã hợp tác với các chuyên gia khảo cổ trong một nghiên cứu duy nhất, thay vì làm việc độc lập để xuất bản các báo cáo khoa học”, tác giả của nghiên cứu mới, Luca Pagani từ Đại học Padova nói. “Việc tổng hợp nhiều chỉ số nghiên cứu để phân tích một sự kiện biến đổi về sinh học-văn hóa như vậy thực sự đáng trân trọng”.

Các mô hình tính toán và phân tích cây phả hệ có thể được sử dụng để nghiên cứu gen một cách hiệu quả. Trong trường hợp này, các nhà khoa học đã sử dụng gen của dân cư châu Âu thời kỳ Đá cũ để phân biệt các dòng họ trong cơ sở dữ liệu.

Kết quả này khiến các nhà nghiên cứu ngạc nhiên, thay vì một hướng di cư rõ ràng thành hai nhóm Đông (đến châu Á) và Tây (đến châu Âu), dòng người tiền sử từ châu Phi đã đi qua nhiều lần. Trong cuộc di cư đầu tiên, xảy ra khoảng 45.000 năm trước, những người cổ đại đã địa hóa châu Âu trước khi di cư đến châu Á; bằng chứng di truyền cho thấy họ đã pha trộn gen của mình với người Neanderthal trước khi di cư đến miền Đông.

Điều này giải thích tại sao gen tại điểm khai quật ở Bacho Kiro, Bulgaria, lại chứa nhiều yếu tố di truyền gần với dân cư hiện đại ở khu vực Đông Á hơn.

Trong cuộc di cư tiếp theo, tổ tiên của người châu Âu hiện đại đã đến chinh phục châu Âu, giao phối với dân cư địa phương - những nhóm người vẫn giữ mối liên hệ di truyền với người Neanderthal và là hậu duệ của nhóm người cổ đại đã di cư đến Đông Á. Sự kiện này giải thích tại sao trong thời kỳ này, một kỹ thuật làm đồ đá mới đã xuất hiện tại châu Âu.

Nhóm các nhà khoa học hi vọng tiếp tục nghiên cứu với dữ liệu di truyền từ lục địa nhỏ Ấn Độ để làm rõ hơn về các cuộc di cư đến lục địa Á-Âu.

Theo Nature