Trải qua nhiều năm, tôi luôn sử dụng capture card HD60 Pro, cắm vào khe cắm PCIe x1, để ghi lại những đoạn gameplay chân thực từ các tựa game, từ đó tạo nên những bài đánh giá chi tiết và chia sẻ với cộng đồng. Tuy nhiên, năm nay, tôi cảm thấy cần phải thay đổi. Xem video Full HD mãi cũng đã chán, và thực sự để trải nghiệm đúng vẻ đẹp của game console, cần phải kết nối vào TV 4K HDR.Vì vậy, tôi đã quyết định đổi mới, chọn một chiếc capture card mạnh mẽ hơn, để có thể mô tả chân thực hơn trải nghiệm âm thanh và hình ảnh khi thưởng thức những tựa game mới trên TV 4K. Lựa chọn của tôi vẫn là sản phẩm của Elgato, mang tên 4K60 Pro Mk.2. Với khả năng ghi lại video ở độ phân giải 4K và tốc độ khung hình 60 FPS, đây thực sự là một sự lựa chọn hàng đầu trên thị trường.
4K60 Pro Mk.2 ra đời vào năm 2019, đã không còn quá mới mẻ, nhưng trên thị trường card capture cho game thủ, có hai sản phẩm đang cạnh tranh gay gắt nhất trong phân khúc card PCIe, đó là 4K60 Pro của Elgato và AverMedia Live Gamer 4K GC573. Sự xuất hiện của GC573 thực sự đã thúc đẩy Elgato phải cải tiến đời đầu tiên của 4K60 Pro, tạo ra một chiếc card nhỏ gọn với kích thước giống như HD60 Pro nhưng mạnh mẽ hơn gấp 4 lần.Nhìn vào chiếc card này, bạn sẽ thấy đơn giản nhưng không kém phần tinh tế. Lớp vỏ bằng kim loại bọc xung quanh PCB của card không chỉ làm đẹp mắt mà còn bảo vệ linh kiện bên trong. Kết nối của card cũng được thiết kế đơn giản nhưng hiệu quả. Hai cổng HDMI 2.0, một cổng để nhận tín hiệu vào và cổng còn lại để throughput xuất hình ảnh lên màn hình hoặc TV để trải nghiệm game. Cổng throughput này thực sự không gây độ trễ, giúp bạn tận hưởng trò chơi mà không bị ảnh hưởng. Cổng HDMI Out cho phép xuất hình ảnh 'zero-lag' lên màn hình với độ phân giải thấp hơn cùng tần số quét rất cao: 1440p 144 Hz và 1080p 240 Hz.
Bên trong 4K60 Pro Mk.2 là 4 chip FPGA được lập trình để xử lý dữ liệu hình ảnh đầu vào, cũng như hỗ trợ tone mapping và ghi hình chuẩn HDR. Để trải nghiệm clip HDR, bạn cần một màn hình hỗ trợ và độ sáng tiêu chuẩn. Một ngày nào đó, mình sẽ thử nghiệm clip footage HDR của một tựa game bom tấn như Uncharted: The Legacy of Thieves Collection sắp ra mắt vào cuối tháng này chẳng hạn?
Sau khi mua capture card và lắp đặt vào một trong các khe cắm PCIe trên bo mạch chủ (thường là x16 vì hiện nay ít hãng sản xuất linh kiện PC trang bị khe PCIe x4 hoặc x8 như trước), máy tính Windows nhận card ngay, sau đó chỉ cần khởi động OBS là có thể sử dụng để quay footage hoặc stream game ngay lập tức. Tuy nhiên, mình vẫn cài đặt 4K Capture Utility, một công cụ miễn phí từ trang chủ của Elgato để đánh giá xem nên sử dụng phần mềm nào. Điều đặc biệt về Elgato là phần cứng của họ thường không có đối thủ trong tầm giá trên thị trường, nhưng phần mềm hỗ trợ kèm theo đôi khi lại không ổn định. Đã có không ít lần mình phải quay lại cả một đoạn footage dài từ 20 đến 30 phút chỉ vì phần mềm gặp lỗi, âm thanh không đồng bộ với hình ảnh.Giao diện của 4K Capture Utility có vẻ đơn giản, chỉ có vài nút điều khiển ở cuối cửa sổ, hầu hết diện tích là để hiển thị tín hiệu hình ảnh đầu vào:
Trong phần Cài đặt ở góc phải trên, bạn có thể thay đổi thư mục lưu file footage, điều chỉnh độ phân giải, tốc độ khung hình và thậm chí là bitrate của footage.
Nhờ những thử nghiệm đó, mình đã phát hiện ra vài ưu và nhược điểm của 4K60 Pro Mk.2, cũng như khả năng của nó so với các sản phẩm khác.
Trước hết, mời anh em xem vài đoạn gameplay ngắn mà mình đã quay bằng PS5 và 4K60 Pro. Những đoạn footage này được quay ở chất lượng 4K 60FPS, bitrate gốc 140 Mbps, sau đó chỉnh sửa bằng Adobe Premiere và xuất file codec H.264 trước khi tải lên YouTube. Trong bài viết này, sẽ có thêm vài clip mình quay không chỉnh sửa, với bitrate gốc 110 Mbps, và được tải thẳng lên YouTube để xem cách máy chủ xử lý codec như thế nào.
Để biết bitrate của video 4K đang xem trên YouTube, anh em có thể nhấp chuột phải vào video, sau đó chọn “Stats for Nerds”. Dưới đây là một ví dụ, bitrate của video này chỉ khoảng 80 Mbps, và chất lượng hình ảnh tương xứng với dung lượng đó:
Khi đặt mua, người anh mình quen ở cửa hàng máy tính nói rằng, hiện nay ai cũng chuyển sang sử dụng hộp stream thay vì card PCIe để capture. Đúng vậy, những hộp stream cao cấp như Elgato 4K60S+, AverMedia GC555, Razer Ripsaw HD tiện lợi hơn nhiều, có thể mang đi làm việc ở mọi nơi và có khả năng lưu trữ footage trực tiếp vào thẻ nhớ với phần cứng encode tích hợp. Trái lại, card PCIe đòi hỏi sự hiện diện của PC và thậm chí là cấu hình mạnh mẽ. Lý do tại sao mình sẽ nói ngay dưới đây.
Không phải ai cũng cần capture card, ngoại trừ những streamer hoặc content creator làm việc trên console. Đối với những streamer sử dụng hai PC, một để chơi game và một để stream và ghi lại video, giải pháp tốt hơn là sử dụng công nghệ NDI mà OBS đã hỗ trợ để ghi lại hình ảnh từ PC chơi game.
Vì lý do đó, dù công nghệ của Elgato hay AverMedia rất ấn tượng, nhưng đối với thị trường gamer, không phải ai cũng biết và cần những giải pháp như vậy. Tuy nhiên, trong thị trường capture card phục vụ gaming, 4K60 Pro và GC573 không có đối thủ, vì nhu cầu của chúng ta chỉ dừng lại ở việc ghi lại footage thế giới ảo đủ nét và mượt mà ở tốc độ khung hình 60 FPS. Các giải pháp khác thường có giá gấp đôi hoặc gấp ba.Ví dụ như người đồng nghiệp của mình thường suy nghĩ mua một cái, đó là chiếc BlackMagic Design DeckLink 4K Extreme 12G, giá 25,7 triệu Đồng. Nhưng chiếc này quá thừa, với khả năng ghi hình DCI 4K (4096x2160 pixel) ở 25 FPS, 4K ở 60 FPS, lưu hình ảnh 12-bit màu, color sampling 4:4:4. Phức tạp phải không? DeckLink 4K Extreme 12G phục vụ nhu cầu của ngành điện ảnh, với những thước phim cần màu sắc và chi tiết tốt nhất. Nhưng chúng ta không cần đến mức đó. Một ví dụ khác là Magewell Pro Capture HDMI 4K Plus, cũng ghi hình 4K60, hỗ trợ HDR 10, nhưng giá cũng như sản phẩm của BlackMagic Design đã nêu.
Một lý do làm cho những capture card này đắt tiền, và cũng là một trong những nhược điểm của Elgato 4K60 Pro hay AverMedia GC573 là kết nối và codec cũng như chất lượng hình ảnh chúng cung cấp cho dân làm phim. Nếu chỉ dùng để ghi hình 4K ở 60 FPS thì gần 30 triệu là quá đắt đỏ.Với 4K60 Pro vừa mua, nó không chỉ cần sự trợ giúp của PC, mà còn yêu cầu máy tính cần cấu hình tương đối mạnh, CPU 4 nhân trở lên và card đồ hoạ kiến trúc Pascal của Nvidia trở lên để tận dụng encode NVENC của Nvidia. Nhớ rằng, 4K60 Pro không có phần cứng encode riêng, chỉ là phần cứng nhận tín hiệu hình ảnh đầu vào và chuyển tín hiệu đó cho PC xử lý. Elgato 4K60 Pro Mk.2 CHỈ HỖ TRỢ card đồ hoạ Nvidia 10 series trở lên và chỉ chạy trên Windows. AverMedia GC573 cũng vậy.Và lúc đó, sức mạnh của CPU và GPU trong máy tính của tôi mới được hiện ra để chuyển đổi dữ liệu tín hiệu đầu vào thành các đoạn clip footage đẹp mắt và nặng về dung lượng, lưu trong ổ cứng của máy tính. Đó là cách mà đa số capture card PCIe hiện nay hoạt động. Chúng không 'ghi lại', chỉ là 'bắt' để máy tính hoặc thiết bị truyền hình có thể lưu lại dữ liệu footage.Trong quá trình tìm kiếm đồ chơi mới để phục vụ cộng đồng game thủ đọc review trên Mytour, tôi phát hiện ra chiếc HD60 Pro cũ của mình hoạt động ngược lại hoàn toàn so với 4K60 Pro. Nó tạo file footage chuẩn H.264 và file .ts lossless bằng phần mềm và chip encode tích hợp, còn stream game lên Facebook và YouTube thì dùng sức mạnh CPU và GPU. Có lẽ đó chính là lý do thỉnh thoảng tôi ghi hình game lại bị lệch tiếng so với hình?Đó cũng chính là lý do vì sao capture card PCIe rẻ và không tiện lợi bằng capture box, với chip encode tích hợp, chỉ cần ấn một nút là clip được lưu ngay vào thẻ nhớ. Nhưng với tôi, giải pháp không tiện lợi này lại là lựa chọn hoàn hảo, vì tôi luôn có một PC chơi game với cấu hình hoàn toàn đủ để đáp ứng yêu cầu của 4K60 Pro.4K60 Pro Mk.2 có tính năng Stream Link rất tiện dụng, cho phép stream video chất lượng cao cho hai phần mềm cùng lúc như OBS và Xsplit cùng với 4K Capture Utility.Một ưu điểm của 4K60 Pro là không có chip encode, giảm thiểu độ trễ tối đa cho tín hiệu đường hình mà card xử lý được.
Với tính năng Liveview trong 4K Capture Utility, anh em có thể xem ngay hình ảnh từ nguồn đầu vào HDMI mà không gặp độ trễ lớn, thích hợp cho việc chơi game trên console.4K60 Pro Mk.2 là một công cụ mạnh mẽ cho các content creator và streamer, tuy nhiên cũng có những yếu tố không thể kiểm soát được như băng thông dữ liệu và chuẩn codec mà YouTube sử dụng.4K60 Pro Mk.2 có khả năng ghi hình với chất lượng cao hơn gấp đôi, thậm chí gấp ba so với những gì thường thấy trên YouTube, nhưng việc YouTube chuyển đổi codec để tải clip nhanh hơn lại là điều không thể kiểm soát.Hy vọng với 4K60 Pro Mk.2, mình sẽ tạo ra những clip review game đẹp và hấp dẫn hơn để phục vụ cộng đồng trong năm 2022.