Dưới ánh nắng oi ả của mùa hè, không gì tuyệt vời hơn được thưởng thức làn gió mát từ chiếc máy điều hòa. Nhưng bạn đã biết ai là người tạo ra phát minh này chưa?
Những ngày gần đây, cả Việt Nam và Châu Á đều chìm trong cái nóng đỉnh điểm của mùa hè. Nhiệt độ cao nhất của cả nước thường vượt quá 35 độ C. Ở TP.HCM, nhiều ngày nắng nóng đỉnh điểm với nền nhiệt độ lên đến 40 độ C.
Lúc này, thưởng thức cái mát từ máy điều hòa chắc chắn là điều tuyệt vời nhất để quên đi cái nóng khó chịu của mùa hè. Vậy nên người sáng tạo ra máy điều hòa chắc chắn là vị cứu tinh của rất nhiều người trong những ngày này. Cùng khám phá về nhân vật này nhé!

Hành trình sáng chế ra chiếc máy điều hòa nhiệt độ đầu tiên
Người đầu tiên phát minh ra máy điều hòa nhiệt độ là Willis Carrier (1875-1950), một kỹ sư và nhà sáng chế người Mỹ. Ông sinh ra tại New York (Mỹ) và tốt nghiệp từ Đại học Cornell vào năm 1901 với bằng cử nhân kỹ sư cơ khí. Máy điều hòa nhiệt độ cũng là phát minh nổi tiếng nhất của ông.

Chân dung Willis Carrier - người cha của máy điều hòa nhiệt độ
Hành trình thành công của Willis Carrier trong việc chế tạo máy điều hòa nhiệt độ bắt đầu từ năm 1902, khi ông là một chàng trai trẻ làm việc tại một công ty lắp ráp hệ thống thông gió giải nhiệt - hệ thống quạt lớn đẩy nhiệt cao từ nơi này sang nơi khác. Điều này cũng được xem là bước đầu tiên của máy điều hòa nhiệt độ sau này.
Trong môi trường nóng bức và ẩm ướt của xưởng in, Willis Carrier phát hiện ra rằng hệ thống quạt gió không đủ để đảm bảo chất lượng và màu sắc của các bản in. Nhiệm vụ của ông là tạo ra điều kiện ổn định về nhiệt độ và độ ẩm, giúp máy in hoạt động mạnh mẽ và sản phẩm không bị lỗi.
Carrier đã thiết kế một hệ thống cuộn dây làm lạnh giúp duy trì nhiệt độ mát mẻ và độ ẩm ổn định ở mức 55%. Không khí nóng được đẩy qua các cuộn dây này và biến thành không khí lạnh, sau đó Carrier điều chỉnh độ ẩm để điều khiển mức độ ẩm trong phòng. Với phát minh này, Carrier được coi là người cha của máy điều hòa không khí hiện đại chạy bằng điện.

Chân dung Willis Carrier và máy điều hòa không khí đầu tiên do ông chế tạo. Ảnh: Times
Mặc dù có một số vấn đề như tiếng ồn, kích thước lớn và sử dụng hóa chất độc hại, máy điều hòa nhiệt độ của Willis Carrier đã giải quyết được vấn đề cấp bách của xưởng in.
Cải tiến máy điều hòa nhiệt độ hiện đại
Với nhiều yếu tố chưa hoàn thiện của máy điều hòa trước đó, Carrier tiếp tục phát minh ra một máy điều hòa không khí tiên tiến hơn.
Vào tối ngày 22/5/1922, Carrier giới thiệu công nghệ máy làm lạnh mới đầu tiên trước 300 quan khách tại Newark, New Jersey. Sau đó, ông lắp đặt nhiều thiết bị tại các nhà máy trên toàn cầu. Năm 1925, ông công bố máy làm lạnh ly tâm tại Quảng trường Thời Đại (Mỹ). Trong 5 năm sau, Carrier đã lắp đặt hệ thống làm mát tại 300 rạp chiếu phim ở Mỹ, và máy lạnh ly tâm đã đưa không khí xử lý vào hơn 200 ngành công nghiệp.

Ảnh chụp Willis Carrier và máy làm lạnh ly tâm đầu tiên, chụp năm 1950. Chiếc máy đã hoạt động được 27 năm trước khi được mua lại và lưu giữ tại Viện Smithsonian (Washington DC).
Mặc dù máy điều hòa vẫn còn là sản phẩm xa xỉ với chi phí lắp đặt cao, nhưng vào thập niên 40-50, nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng máy điều hòa tăng năng suất làm việc của nhân viên. Một nghiên cứu năm 1957 cho thấy 90% công ty khẳng định máy điều hòa là yếu tố then chốt nâng cao hiệu quả làm việc, và từ đó sản phẩm này trở nên phổ biến hơn.
Nhờ máy điều hòa của Willis Carrier, ba ngành công nghiệp lớn giao thông, kiến trúc và giải trí đã có sự thay đổi đáng kể.
Phương tiện giao thông như ô tô, tàu hỏa... trở nên thoải mái hơn với sự xuất hiện của máy điều hòa, làm tăng trải nghiệm cho người sử dụng. Cách xây dựng nhà ở, tòa nhà, khu công nghiệp... cũng đã thay đổi để lắp đặt hệ thống điều hòa. Các rạp chiếu phim sau khi trang bị máy điều hòa không khí đã tạo ra sự thoải mái cho khán giả, định hình văn hóa xem phim tại Mỹ và toàn cầu.

Hiện nay, máy điều hòa không khí đã trở nên phổ biến hơn và là thiết bị không thể thiếu để vượt qua mùa hè nóng bức.
Trong những ngày hè oi bức, việc không có máy điều hòa nhiệt độ sẽ khiến mọi người cảm thấy khó chịu hơn. Hãy nhớ bày tỏ lòng biết ơn đối với người đã phát minh ra thiết bị tuyệt vời này nhé!
