Buzz
Trong tự nhiên, có nhiều loài động vật sở hữu ngoại hình thu hút mắt nhưng đôi khi lại gặp khó khăn trong việc sinh tồn.
Trong rừng sâu, ta có thể dễ dàng bắt gặp những bộ xương hươu, nai bị kẹt giữa những cành cây. Những gạc khổng lồ của hươu đực làm chúng không thể thoát ra, gặp khó khăn trong việc ăn uống và chạy trốn kẻ săn mồi.
Hơn 200 năm trước, Darwin đã từng thắc mắc tại sao nhiều loài vật dường như hy sinh khả năng sinh tồn để duy trì vẻ đẹp, với loài chim công là một trong số đó.
Câu 'đấu tranh sinh tồn là động lực của chọn lọc tự nhiên' có thể tóm tắt sự tiến hóa. Nhưng Darwin đã nghi ngờ về điều này khi không hiểu lông đuôi của con công đực giúp chúng sinh tồn như thế nào.
Lông đuôi của con công đực không chỉ là gánh nặng mà còn là sự lãng phí và rủi ro. Nó tốn năng lượng, ảnh hưởng đến hoạt động của chúng và dễ dàng thu hút kẻ săn mồi.
Lông đuôi dài của con công đực có vẻ phản đối thuyết tiến hóa. Darwin đã thừa nhận khó khăn khi đối mặt với hiện tượng này.
Sau đó, Darwin đối mặt với những thách thức tương tự và phải tìm ra câu trả lời. Ngoài sự tiến hóa do thích nghi với môi trường, có vẻ như có một 'lực lượng bí ẩn nào đó' đang chi phối chúng ta. Trong cuốn 'Nguồn gốc của loài người và lựa chọn tình dục' xuất bản năm 1871, ông tiết lộ một xu hướng tiến hóa khác - lựa chọn tình dục.
Để truyền lại gen của mình cho thế hệ tương lai, bạn cần hơn là chỉ duy trì sự tồn tại của bản thân. Ngoài việc sinh tồn, loài vật còn phải tiến hóa để chiếm lĩnh cơ hội sinh sản, giải thích vì sao các con công vẫn giữ lại những đuôi dài và hươu nai vẫn có những cặp gạc khổng lồ.
Đối với các loài động vật có sự phân biệt giới tính, đực thường phải tiến hóa ngoại hình để thu hút cái và thường phải đối mặt với rủi ro để chiếm lĩnh sự quan tâm của chúng.
Lý thuyết cho rằng nếu con công đực mất đi đuôi dài, sẽ làm tăng khả năng sinh tồn. Tuy nhiên, nếu chúng không thể tiến hóa phương thức thay thế, chúng vẫn có thể tồn tại nhưng chuỗi gen của chúng sẽ bị đứt gãy.
Việc tiến hóa để có ngoại hình bắt mắt như vậy rất phổ biến trong thế giới động vật, đặc biệt là đối với loài chim. Ví dụ, chim đuôi dài ruy băng có lông đuôi dài hơn cả cơ thể.
Một ví dụ khác là mão của gà trống, ngoài chức năng làm đẹp, cũng là điểm yếu dễ bị tấn công. Khi bị giữ mào, chúng dễ mất máu và chết. Đây là lý do tại sao người nuôi gà chọi thường cắt mao cho chúng.
Trong tự nhiên, sự cạnh tranh giữa các loài 'đa thê' ngày càng gay gắt. Con đực mạnh mẽ có thể chiếm được nhiều con cái hơn và lan truyền gen rộng rãi. Còn những con yếu đuối sẽ không có cơ hội giao phối và dần chết đi.
Với các loài có xu hướng 'một vợ một chồng', sự khác biệt giữa hai giới không nhiều ngoài kích thước. Điều này là do các con đực không cần nhiều con cái để cạnh tranh từ vẻ ngoài.
Ví dụ, khỉ đột sống gần xích đạo ở Châu Phi chấp nhận chế độ đa thê. Mỗi nhóm có một con đực trưởng làm lãnh đạo, được gọi là 'lưng bạc'. Những con đực khác không có quyền giao phối với cái, chỉ có con mạnh mẽ nhất mới có thể thay thế con lãnh đạo.
Trong quá trình chọn lọc, khỉ đột đực tiến hóa để trở thành linh trưởng lớn nhất. Trong khi đó, sự khác biệt về kích thước giữa nam và nữ con người không nhiều như vậy.
Lịch sử Trái Đất đã chứng kiến nhiều loài tuyệt chủng vì tiến hóa về vẻ đẹp mà bỏ qua sự thay đổi của môi trường.
Lựa chọn giới tính ảnh hưởng đến kế hoạch nhân giống của quần thể. Tuy nhiên, quá nhiều đầu tư vào giới tính có thể gây nguy hiểm, đặc biệt khi môi trường biến đổi. Sự khác biệt giới tính lớn có thể dẫn đến tuyệt chủng cao hơn, nên chọn lọc tự nhiên và giới tính cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
