Buzz
BYD, nhà sản xuất xe điện hàng đầu thế giới, đang đối mặt với khó khăn tại thị trường Việt Nam, nơi VinFast đang chiếm ưu thế nhờ hệ thống sạc phát triển, chiến lược giá cạnh tranh và sự dè chừng đối với sản phẩm từ Trung Quốc.
Vào một buổi chiều hè tháng 7 oi ả, ông Nguyễn Thanh Hải đang chờ đến lượt lái thử xe BYD tại Bắc Giang, Việt Nam. Ông Hải, một tín đồ ô tô, đang háo hức thử nghiệm thương hiệu xe điện nổi bật của Trung Quốc này, và đây có thể là chiếc xe điện đầu tiên của ông.
“Hai người họ hàng của tôi đã mua xe VinFast cách đây khoảng một tháng,” ông Hải, người đã ngoài 70 tuổi, chia sẻ với Rest of World. “Tôi có thể mua một chiếc BYD nhưng lo ngại lớn nhất của tôi là thiếu trạm sạc.”
BYD chính thức bước chân vào thị trường Việt Nam vào ngày 8/7 sau nhiều tháng chờ đợi và các dự đoán về cách thức hoạt động của “ông lớn” này tại một thị trường mà VinFast đã tạo dựng được sự hiện diện mạnh mẽ và mạng lưới trạm sạc dày đặc.
BYD chiếm gần một nửa thị trường xe điện ở Đông Nam Á, thu hút khách hàng tại các thị trường lớn như Thái Lan và Malaysia nhờ mức giá và dòng xe hấp dẫn. Tuy nhiên, Việt Nam là thị trường khó tiếp cận hơn, theo Abhik Mukherjee, nhà phân tích ô tô tại Counterpoint Research.
Xe điện của BYD được trưng bày trong ngày khai trương showroom tại Hà Nội.
“BYD đang đối diện với nhiều thách thức khi gia nhập thị trường Việt Nam, chủ yếu là vì VinFast gần như độc quyền hệ thống sạc xe điện,” ông cho biết. “Thêm vào đó, tâm lý e ngại sản phẩm Trung Quốc lâu năm tại Việt Nam có thể tạo ra thêm rào cản, ảnh hưởng đến sự chấp nhận của người tiêu dùng.”
VinFast hiện kiểm soát một mạng lưới sạc khổng lồ với hơn 150.000 cổng sạc chỉ dành riêng cho xe VinFast. Trước khi BYD ra mắt, VinFast đã áp dụng chính sách miễn phí sạc trong 1 năm cho người dùng tại bất kỳ trạm sạc nào của họ.
Các thương hiệu xe điện khác, bao gồm một số hãng Trung Quốc như Wuling và Haima, cũng phải dựa vào mạng lưới sạc hạn chế của bên thứ ba. Có khoảng 100 điểm sạc như vậy trên toàn quốc, theo ông Vũ Ngọc – Giám đốc kinh doanh của một đại lý BYD ở Bắc Giang cho biết với Rest of World.
“Một số khách hàng yêu thích xe này nhưng lo lắng về việc sạc pin,” ông nói. Khách hàng có thể sử dụng các cổng sạc nhanh tại đại lý của ông, cùng với hàng chục đại lý khác đã mở trên toàn quốc. Đến cuối năm, BYD dự kiến mở thêm 50 đại lý, tất cả đều trang bị cổng sạc nhanh.
Khách hàng cũng có thể sạc xe tại nhà, theo ông Võ Minh Lực – Giám đốc điều hành BYD Việt Nam cho biết trong buổi ra mắt sản phẩm. “Bạn chỉ cần sạc xe 2 lần mỗi tuần,” ông nói. Công ty cũng tặng bộ sạc di động và miễn phí lắp đặt cho những người mua xe đầu tiên.
Ngô Kỳ Lâm, quản lý của Otosaigon, cho rằng giải pháp này không thể giải quyết vấn đề tại các thành phố đông đúc ở Việt Nam. “Không phải mọi ngôi nhà đều có garage đủ rộng để chứa ô tô.”
Xe điện VinFast xuất hiện trên đường phố Hà Nội tháng 7/2024.
Thiếu trạm sạc chỉ là một trong nhiều khó khăn mà BYD phải đối mặt tại Việt Nam. Họ cũng phải cạnh tranh với VinFast về giá cả. Mẫu xe giá rẻ nhất của BYD, Dolphin, có giá bán lẻ 659 triệu (hơn 26.000 USD) – gấp đôi giá của mẫu xe rẻ nhất từ VinFast là chiếc mini SUV VF 3.
Trên các diễn đàn ô tô Facebook, giá của các mẫu xe BYD không được đánh giá cao. Nhiều người dùng chỉ ra rằng các mẫu xe Dolphin, Seal và Atto 3 của BYD đắt hơn so với Thái Lan. Ví dụ, Dolphin có giá khoảng 16.000 USD tại Thái Lan, nơi BYD vừa mở một nhà máy mới.
So sánh giá xe điện của BYD với 3 mẫu xe giá rẻ nhất của VinFast tại Việt Nam.
Tại Việt Nam, giá xe BYD chưa cạnh tranh được do hãng hiện đang nhập khẩu từ Trung Quốc, theo ông Nguyễn Đăng Quang, chuyên gia ô tô. “Nếu xe được nhập khẩu từ Thái Lan, giá có thể giảm từ 30-50%”. Xe nhập khẩu từ Đông Nam Á được miễn thuế tại Việt Nam.
BYD dự định mở một nhà máy mới tại Indonesia, thị trường ô tô lớn nhất khu vực. Trong khi đó, Việt Nam chỉ đạt doanh số hơn 300.000 xe trong năm ngoái, thấp hơn nhiều so với Thái Lan và Malaysia. Tuy nhiên, theo Counterpoint, doanh số xe điện tại Việt Nam đã tăng hơn 400% trong quý I/2024, vượt xa mức tăng trưởng của khu vực.
Các thương hiệu Trung Quốc đang tìm cách chiếm thị phần lớn hơn tại Việt Nam. Wuling hiện đang lắp ráp xe tại Việt Nam, trong khi Chery và BYD cũng có kế hoạch mở nhà máy tại đây.
Tài xế taxi sạc xe điện VinFast tại một trạm sạc của hãng ở Hà Nội.
Ngoài Việt Nam, BYD đang dẫn đầu rõ rệt. Công ty chiếm gần một nửa thị trường xe điện Đông Nam Á, trong khi VinFast mới chỉ nắm giữ chưa đến 1/5 doanh số. Trên toàn cầu, VinFast bàn giao gần 35.000 xe trong năm ngoái, trong khi BYD bán được hơn 3 triệu xe.
“Nếu bạn theo dõi các cuộc thảo luận trực tuyến, bạn sẽ thấy nhiều người chưa từng trải nghiệm xe BYD lại có thái độ phân biệt,” chuyên gia ô tô Vinh Nguyễn – người tổ chức các buổi lái thử cho BYD tại Việt Nam, chia sẻ với Rest of World. “Tuy nhiên, phản hồi từ những người đã lái thử xe rất tích cực.”
Thị phần của BYD so với một số đối thủ xe điện tại khu vực Đông Nam Á trong quý I/2024.
Tại đại lý ở Bắc Giang, buổi lái thử đã thu hút 118 khách hàng trong 2 ngày và có 8 lượt đặt xe. Đa số khách hàng là công nhân Trung Quốc, vợ/chồng người Việt Nam của họ, hoặc những người đã học tập và làm việc tại Trung Quốc, theo ông Ngọc cho biết.
“BYD sẽ gặp khó khăn trong giai đoạn đầu, nhưng một sản phẩm tốt sẽ nhanh chóng chiếm được lòng tin của người tiêu dùng Việt Nam,” ông Ngọc nói thêm, đồng thời nêu ví dụ về các thương hiệu điện tử Trung Quốc như Oppo và Xiaomi đã được đón nhận tại Việt Nam.
Đối với ông Hải, xuất xứ Trung Quốc của BYD không phải là vấn đề. “Ngày trước, chúng tôi đã sử dụng ô tô và xe tải Trung Quốc,” ông chia sẻ. “Chúng rất chất lượng.”
Sau khi lái thử 2/3 mẫu xe BYD, ông Hải cảm thấy giá cả là một trong những khó khăn lớn, bên cạnh việc thiếu trạm sạc. “Nó đắt hơn so với các mẫu xe khác trên thị trường,” ông nói về chiếc Dolphin. “Tôi sẽ chờ xem.”
Nguồn: Rest of World
