
Nhưng những bác sĩ ưu tú đó vẫn thiếu điều gì đó. Họ thiếu giao tiếp và kết nối với bệnh nhân. Hệ thống y tế quá tải không cho phép họ làm điều đó. Quan điểm lấy bệnh nhân làm trung tâm đã được truyền đạt và giảng dạy nhiều năm, nhưng khó có thể đánh giá việc áp dụng nó trên thực tế. Tôi đã từng nghĩ mình nhạy cảm về vấn đề này, khi tôi có thể nhận ra những sự thiếu giao tiếp đó nhanh hơn những người khác, những người còn đang mải mê với kết quả xét nghiệm, hội chẩn, chẩn đoán và phác đồ để xử lý căn bệnh. Nhưng Rana Awdish đã giải thích cho tôi. Cô đã ở tâm của vòng tròn – bệnh nhân – và chỉ ra những lỗi hệ thống không thể tránh khỏi.
Bạn cần đọc cả quyển sách này để hiểu thông điệp mà Rana muốn gửi. Nếu bạn chỉ đọc phần đầu, bạn sẽ thấy hệ thống y tế chứa đầy những nhân viên vô cảm và vô trách nhiệm. Nếu bạn chỉ đọc phần sau, bạn không hiểu tại sao việc tạo không gian chia sẻ cảm xúc an toàn lại quan trọng, và ý nghĩa thực sự của việc lấy bệnh nhân làm trung tâm trong chăm sóc y tế. Bạn cần cả hai, để hoàn thiện trải nghiệm của mình.
Rana, một bác sĩ làm việc trong khoa hồi sức tích cực, đã dần quen với việc đối mặt với những bệnh nhân ở tình trạng hiểm nghèo, khi mà mọi quyết định của cô đều là quyết định sống còn. Cô và đồng nghiệp đã tận tâm với hệ thống đó, cô tin tưởng vào sự tuyệt vời và tốt nhất của nó, vì cô tin tưởng vào chính bản thân mình. Nhưng khi trở thành bệnh nhân ở chính nơi mà cô đã làm việc nhiều năm, Rana có cái nhìn khác. Hoàn toàn khác. Cô đã trải qua những trải nghiệm đau đớn nhất.
Trong những giây phút đầu tiên, Rana cảm thấy bất lực khi không thể kiểm soát cuộc sống của mình. Là một bác sĩ, cô đã chia ra phần thể xác và tinh thần của mình, không ngừng tìm kiếm chẩn đoán và cứu sống bản thân. Nhưng khi trở thành bệnh nhân, Rana nhận ra những đồng nghiệp của mình, và cô, luôn độc lập, thiếu sự lắng nghe và đồng cảm. Rana đã tự trải nghiệm điều này, điều mà trước đây cô coi là không quan trọng, nhưng ngay trong khoảnh khắc đó, cùng với sự sợ hãi, chúng đã làm tinh thần cô sụp đổ.
Rana đã đặt ra nhiều câu hỏi. Cô tự hỏi tại sao những sai lầm đó lại xảy ra: sai lầm trong quy trình và từ sự thiếu quan tâm của nhân viên y tế. Rana tự hỏi tại sao cô - bệnh nhân - lại có khoảng cách với bác sĩ của mình như vậy. Và cô nhận ra đó là hậu quả của việc bị giáo dục sai lầm, khi cô được dạy về bệnh chứ không phải bệnh nhân, khi cô được rèn luyện để loại bỏ cảm xúc để đảm bảo sự khách quan trong quyết định.
Cô nhìn nhận đồng nghiệp và bản thân mình với tinh thần thoải mái hơn, họ đã bị mắc kẹt trong tình trạng này quá lâu, rằng họ cần một không gian an toàn để giải tỏa những cảm xúc tiêu cực họ gặp phải hàng ngày, thay vì cố gắng chôn vùi chúng. Có lẽ khi Rana nằm viện, nhiều người vẫn xem cô như đồng nghiệp, và buồng bệnh của cô là nơi an toàn cho họ. Họ chỉ mong muốn có người lắng nghe.
Tình trạng này cần được chấm dứt. Rana và đồng nghiệp đã tạo ra một nhóm hỗ trợ cho nhân viên y tế chính. Khi sự quan trọng của việc đồng cảm và lắng nghe được xác nhận, họ cùng nhau biến nó thành các chương trình hỗ trợ hữu ích hơn trong cơ sở y tế. Rana chia sẻ về trường hợp của mình, để mọi người nhận ra rằng ngay cả khi chiến thắng bệnh tật, họ vẫn thất bại trong việc chữa lành bệnh nhân. Rana là bằng chứng sống, vì ngay cả khi đã khỏi bệnh, cô vẫn chưa hồi phục.
Tôi đã đọc nhiều sách văn học và hồi ký về ngành y, nhưng chưa có quyển nào gợi được sự đồng cảm từ tôi như “Cú sốc”. Tôi có thể mở bất kỳ trang nào, tiếp tục lắng nghe Rana, tiếp nhận cảm xúc của cô, và nhìn vào những đồng nghiệp của cô để tìm cách cải thiện mối quan hệ này. Rana là một tác phẩm nghiên cứu về tâm lý và giao tiếp giữa bệnh nhân và bác sĩ. Nhưng trên hết, Rana đã dạy tôi một bài học quý giá: Rana là bệnh nhân, Rana là con người.
Tôi cảm ơn những người đã mang quyển sách này về Việt Nam, cảm ơn những người đã dành thời gian dịch và biên tập, và cảm ơn người đã giới thiệu quyển sách này cho tôi. Tôi hy vọng nhiều nhân viên y tế sẽ đọc quyển sách này, đồng cảm với Rana, để thực sự “chữa lành tổn thương” và đạt được mục tiêu sức khỏe của bệnh nhân.
Bệnh nhân luôn cần được tôn trọng, bất kỳ lúc nào, ở bất kỳ nơi nào, trong bất kỳ quyết định nào.
Độc giả Maru
