Buzz
Hơn 252 triệu năm trước, 'The Great Dying' đã khiến 95% sự sống trên mặt đất, dưới đại dương và trong không khí của Trái Đất biến mất hoàn toàn.
Trong lịch sử của Trái Đất, đã có những sự kiện tuyệt chủng hàng loạt phá hủy hệ sinh thái, trong đó có một sự kiện nổi tiếng đã tiêu diệt loài khủng long. Tuy nhiên, không có sự kiện nào tàn khốc như 'The Great Dying' diễn ra cách đây 252 triệu năm. Một nghiên cứu mới đã phân tích cách sự sống đã phục hồi sau sự kiện tuyệt chủng trên. Nhóm nghiên cứu quốc tế bao gồm các nhà khoa học từ Đại học Khoa học Địa chất Trung Quốc, Học viện Khoa học California, Đại học Bristol, Đại học Khoa học và Công nghệ Missouri, và Học viện Khoa học Trung Quốc đã chỉ ra rằng cuộc tuyệt chủng hàng loạt cuối kỷ Permi đã gây ra hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều so với các sự kiện khác, khiến sự đa dạng sinh học bị suy giảm đáng kể.
Để hiểu rõ hơn về 'The Great Dying', nhóm nghiên cứu đã nghiên cứu lý do tại sao các quần thể sinh vật không phục hồi nhanh chóng như các cuộc tuyệt chủng hàng loạt khác. Nguyên nhân chính là vì cuộc khủng hoảng cuối kỷ Permi nghiêm trọng hơn nhiều so với các cuộc tuyệt chủng hàng loạt khác: 95% sự sống trên mặt đất, dưới đại dương và trong không khí của Trái Đất đã biến mất hoàn toàn. Với chỉ còn 5% số loài tồn tại, các hệ sinh thái đã bị phá hủy, buộc các cộng đồng sinh vật phải bắt đầu lại từ đầu.
Để điều tra thêm, tác giả chính và nhà nghiên cứu Yuangeng Huang, hiện làm việc tại Đại học Khoa học Địa chất Trung Quốc, đã tái tạo lại mạng lưới thức ăn cho một loạt 14 hệ sinh thái từ kỷ Permi và kỷ Trias. Những mẫu được lấy từ miền bắc Trung Quốc, cung cấp cái nhìn nhanh chóng về cách mà một khu vực trên Trái Đất phản ứng với các cuộc khủng hoảng. Huang giải thích: 'Bằng cách nghiên cứu hóa thạch và dữ liệu từ răng, dạ dày và phân của chúng, chúng tôi có thể xác định được loài nào là kẻ săn mồi và loài nào là thức ăn của chúng. Quan trọng nhất là xây dựng một mạng lưới thức ăn chính xác, từ đó chúng ta mới có thể hiểu được cách mà hệ sinh thái hoạt động'.
Mạng lưới thức ăn bao gồm thực vật, động vật thân mềm, côn trùng sống trong ao và sông, cũng như cá, động vật lưỡng cư và các loài bò sát ăn chúng. Các loài bò sát có kích thước từ thằn lằn hiện đại đến động vật ăn cỏ nặng nửa tấn với đầu nhỏ, cơ thể giống như cái thùng khổng lồ và lớp vảy xương dày bao phủ bên ngoài.
Gorgonopsia, loài có răng kiếm, là kẻ săn mồi ở thời kỳ này, một số trong số chúng to lớn và mạnh mẽ như loài sư tử hiện đại và có chiếc răng nanh dài như tên gọi của chúng để có thể xuyên thủng qua lớp da dày của các loài động vật khác. Khi những loài này dần chết trong cuộc tuyệt chủng hàng loạt cuối kỷ Permi, hệ sinh thái đã mất cân bằng trong mười triệu năm. Sau đó, các loài khủng long và động vật có vú khác còn sống bắt đầu tiến hóa trong kỷ Trias. Các loài khủng long đầu tiên có kích thước khá nhỏ - loài ăn côn trùng hai chân dài khoảng một mét, nhưng sau đó chúng trở nên lớn hơn và đa dạng hơn.
Peter Roopnarine, Giám đốc Học viện Địa chất, nói: “Yuangeng Huang đã dành một năm trong phòng thí nghiệm của tôi, sử dụng phương pháp mô hình sinh thái để khám phá các lưới thức ăn cổ đại và đánh giá sự ổn định của chúng. Mô hình này giúp chúng tôi hiểu rõ hơn về cách các hệ sinh thái phản ứng khi lưới thức ăn bị đảo lộn, loại bỏ các loài và kiểm tra độ ổn định tổng thể”.
Giáo sư Mike Benton từ Đại học Bristol nói: “Chúng tôi nhận thấy rằng sự kiện cuối kỷ Permi đặc biệt theo hai cách. Thứ nhất, sự suy giảm đa dạng sinh học nghiêm trọng hơn nhiều so với các vụ tuyệt chủng hàng loạt khác và có những hệ sinh thái có độ ổn định thấp trước khi sụp đổ vào cuối kỷ Permi. Thứ hai, phục hồi của các hệ sinh thái mất một thời gian rất dài, có thể là 10 triệu năm hoặc hơn, trong khi ở các vụ tuyệt chủng khác, hồi phục diễn ra nhanh hơn rất nhiều”.
Cuối cùng, mô tả đặc điểm của các cộng đồng sinh học, đặc biệt là những cộng đồng đã phục hồi thành công, cung cấp thông tin quan trọng về cách các loài hiện đại có thể phát triển khi con người gây ra cuộc tuyệt chủng tiếp theo.
Giáo sư Zhong Qiang Chen từ Đại học Khoa học Địa chất Trung Quốc, Vũ Hán nói: “Đây là một phát hiện mới đáng chú ý. Trước đây, chúng tôi chỉ có thể mô tả lưới thức ăn trong hệ sinh thái mà không thể kiểm tra độ ổn định của chúng. Nhưng bây giờ, với dữ liệu mới từ các đá ở Bắc Trung Quốc và các phương pháp tính toán tiên tiến, chúng tôi có thể nghiên cứu lưới thức ăn trong thế giới hiện đại”.
