Để thuyết phục người khác một cách hiệu quả, hãy hiểu sâu hơn về 4 nguyên tắc của logic

Logic không chỉ là quá trình tạo ra ý nghĩa, mà còn là khoa học về lập luận đúng đắn. Một số người được coi là lập luận logic hơn bởi họ có khả năng đưa ra những suy luận chính xác từ bằng chứng. Chúng ta có thể học hỏi và thực hành để sử dụng logic một cách hiệu quả trong việc thuyết phục người khác.

4 NGUYÊN TẮC CỦA LOGIC

Có ba nguyên tắc logic cổ điển: nguyên tắc đồng nhất, nguyên tắc bài trung và nguyên tắc không mâu thuẫn. Vào năm 1818, triết gia người Đức Arthur Schopenhauer đã đưa ra một nguyên tắc thứ tư: nguyên tắc lý do đầy đủ.

QUY TẮC TƯƠNG ĐỒNG: Mọi thứ đều giống chính nó.

Quy tắc này giải thích rằng mọi thứ giống chính nó. Một thuật ngữ trong lập luận logic chỉ có thể ám chỉ một sự vật duy nhất. Nếu một thuật ngữ có nhiều ý nghĩa trong một cuộc thảo luận, điều này phản ánh một dạng sai lầm được gọi là lập luận nước đôi.

Ví dụ về lập luận nước đôi: “Jack ăn những gì phù hợp (right), và Jill ăn những gì còn lại (left).” Right có nghĩa là “phù hợp” trong phần đầu và chỉ định trong phần sau của câu. Tương tự, left cũng có ý nghĩa kép, ngược lại so với right, và mang nghĩa “phần còn lại”.

QUY TẮC TRUNG BÀI: Mỗi điều đúng hoặc không.

Một phát biểu có thể đúng hoặc không. Nếu có hai phát biểu trái ngược, thì phát biểu đầu tiên đúng và phát biểu thứ hai không đúng, hoặc ngược lại, phát biểu đầu tiên không đúng và phát biểu thứ hai đúng. Ví dụ: “Arthur là một người chồng chung thủy” và “Arthur ngoại tình dù đã kết hôn”. Ngoại tình là biểu hiện của sự không chung thủy. Do đó, nếu Arthur chung thủy thì không thể ngoại tình, hoặc nếu Arthur ngoại tình thì không thể chung thủy.

QUY TẮC KHÔNG MÂU THUẪN: Không có điều gì tồn tại và không tồn tại đồng thời.

Các phát biểu mâu thuẫn không thể cùng tồn tại và mang cùng một ý nghĩa. Quy luật này tương tự như quy luật đồng nhất. Chó chăn cừu Đức không thể là giống chó Yorkshire hoặc không phải là giống chó Shih-tzu (không phải là chó chăn cừu Đức). Một tòa nhà cao tầng không thể là một bungalow (một căn nhà thấp tầng). Tuy nhiên, chúng ta cần đảm bảo rằng các mệnh đề thực sự loại trừ lẫn nhau. Benjamin Franklin có thể là một chính khách và cũng là một nhà khoa học. Là một nhà khoa học không ngụ ý rằng anh ta không thể là một chính khách, vì một người chính khách vẫn có thể là một nhà khoa học và ngược lại. Khi hai phát biểu có thể tồn tại cùng một lúc, chúng không mâu thuẫn và không vi phạm quy luật bất mâu thuẫn.

QUY TẮC LÝ DO ĐẦY ĐỦ: Mọi thứ đều có nguyên nhân.

Trong bốn quy luật logic, đây là quy luật gây tranh cãi nhất và cũng phức tạp nhất. Chúng tôi sẽ giải thích nó thông qua một ví dụ. Giả sử Joe muốn mua một chiếc mô tô để di chuyển. Một người lạ tiếp cận anh và nói rằng, một người bạn của đồng nghiệp của anh rể anh ta cho biết Joe đang cần một chiếc xe. Người lạ đề xuất bán chiếc mô tô mới của mình cho Joe với giá 500 đô la nếu Joe thanh toán trong vòng ba giờ.

Joe đồng ý ngay và nói: “Đây quả là một cơ hội tốt!” Nhưng nếu là một người có tư duy logic, suy nghĩ đầu tiên sẽ là: “Tại sao?” Đây là điểm căn bản của quy luật thứ tư. Đối với mọi sự thật không thể giải thích, người có lý trí sẽ tìm kiếm lý do đằng sau. Chỉ cần có lý do nào đó lý giải cho tình huống trái ngược là đủ. Trong ví dụ này, Joe cần trả lời những câu hỏi như: Tại sao người lạ muốn bán chiếc xe nhanh như vậy? Tại sao giá lại thấp như vậy? Chiếc xe có vấn đề gì không? Nó có phải là hàng giả không? Nó có phải là hàng trộm không? Làm sao người lạ biết đến Joe?

- Trích: Cạm bẫy trong tư duy phản biện