
Câu 1
Mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ
Câu 1 (trang 17, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
So sánh các câu trong từng cặp câu dưới đây và đánh giá về tác dụng của việc mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ:
a.
- Hôm qua, mực nước bắt đầu dâng lên nhanh hơn.
- Suốt từ chiều hôm qua, mực nước bắt đầu dâng lên nhanh hơn
(Nguyễn Quang Thiếu, Bầy chim chìa vôi)
b.
- Trong phòng, những bức tranh của các thí sinh treo kín bốn bức tường
- Trong không gian phòng lớn đầy ánh sáng, những bức tranh của các thí sinh treo kín bốn bức tường.
(Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái tôi)
c.
- Trái qua một đêm, bầu trời bất ngờ thổi gió bắc, khiến cho cảm giác lạnh lẽo như đang ở giữa mùa đông rét buốt
- Trái qua một đêm mưa rào, bầu trời bất ngờ thổi gió bắc, khiến cho cảm giác lạnh lẽo như đang ở giữa mùa đông rét buốt
(Thạch Lam, Gió lạnh đầu mùa)
d.
- Trên mái nhà cũ, một phụ nữ trẻ đang phơi gạo
- Trên mái nhà cũ gần một góc làng nhỏ, một phụ nữ trẻ đang phơi gạo
(Trần Hoài Dương, Thảm xanh miền quê)
Phương pháp giải:
Xác định trạng ngữ của câu, so sánh trạng ngữ trong từng cặp câu và rút ra nhận xét
Lời giải chi tiết:
a. Trạng ngữ ở câu (2) không chỉ cung cấp thông tin về thời gian như trạng ngữ đêm qua mà còn cho thấy quá trình diễn ra sự việc: bắt đầu vào buổi chiều hôm qua và kéo dài
b. Trạng ngữ ở câu (2) không chỉ cung cấp thông tin về địa điểm như trạng ngữ Trong căn phòng mà còn cho thấy đặc điểm của căn phòng (lớn, tràn ngập ánh sáng)
c. Trạng ngữ ở câu (2) không chỉ cung cấp thông tin về thời gian như trạng ngữ Qua một đêm mà còn cho thấy đặc điểm của đêm (mưa rào)
d. Trạng ngữ Trên mái nhà cũ gần góc làng nhỏ không chỉ cung cấp thông tin về địa điểm như trạng ngữ trên mái nhà cũ mà còn cho thấy đặc điểm và vị trí của mái nhà (cũ, gần góc làng nhỏ)
Câu 2
Câu 2 (trang 18, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Viết một câu có trạng ngữ là một từ. Mở rộng trạng ngữ của câu thành cụm từ và nêu tác dụng của việc sử dụng cụm từ làm thành phần trạng ngữ của câu
Phương pháp giải:
Dựa vào khái niệm và đặc điểm của trạng ngữ để đặt câu
Lời giải chi tiết:
Đặt câu: Sáng, bà ngoại đưa em đi chợ huyện.
→ Mở rộng trạng ngữ thành cụm từ: Sáng hôm nay trời trong và xanh, bà ngoại đưa em đi chợ huyện.
- Tác dụng: bổ sung, nhấn mạnh và làm rõ thời gian cho cụm chủ vị trong câu đồng thời làm rõ đặc điểm của sự việc được nhắc đến.
Câu 3
Từ lấy
Câu 3 (trang 18, SGK Ngữ văn 7, tập 1)
Tìm từ lấy và nêu tác dụng của việc sử dụng từ lấy trong các câu sau:
a. Trong tiếng mưa có vẻ như có tiếng nước sông dâng cao, xiên xiệt chảy
b. Tấm thân bé bỏng của con chim vụt bứt ra khỏi dòng nước và bay lên cao hơn lần cất cánh đầu tiên ở bãi cát
c. Những đôi cánh mỏng manh run rẩy và đầy tự tin của bầy chim đã hạ xuống bên một lùm dừa dại bờ sông
Phương pháp giải:
Áp dụng kiến thức về từ lấy để trả lời
Lời giải chi tiết:
a. Từ lấy: xiên xiệt
- Tác dụng: nhấn mạnh tốc độ chảy giảm nhẹ của dòng sông
b. Từ lấy: bé bỏng
- Tác dụng: nhấn mạnh sự nhỏ bé, non nớt, yếu ớt của con chim đang vụt bay khỏi dòng nước
c. Từ lấy: mỏng manh, run rẩy
- Tác dụng: mỏng manh nhấn mạnh, gợi tả trạng thái đôi cánh của bầy chim rất mỏng, nhỏ bé; run rẩy diễn tả sự rung động mạnh, liên tiếp và yếu ớt của đôi cánh
