Buzz
Đề xuất bài viết: Đọc thêm: Một người Hà Nội (Nguyễn Khải)
I. Tác giả và tác phẩm
1. Tác giả
- Nguyễn Khải (1930 – 2008) tên thật là Nguyễn Mạnh Khải, sinh tại Hà Nội, nhưng đã sống ở nhiều nơi khác.
- Các tác phẩm nổi bật: Xung đột (tiểu thuyết, phần I – 1959, phần II – 1962), Mùa lạc (1960), Một chặng đường (1962), Tầm nhìn xa (1963), Một người Hà Nội (1990), Một thời gió bụi (1993), Hà Nội trong mắt tôi (1995), Sống ở đời (2002),...
2. Các tác phẩm
Trong truyện ngắn Một người Hà Nội, cái đẹp được khám phá sâu trong tâm hồn, bản sắc của con người Việt Nam qua mọi biến động, sự lặng lẽ của quốc gia.
II. Hướng dẫn đọc thêm
Câu 1 (trang 98 sgk Ngữ văn 12 Tập 2):
* Tính cách, phẩm chất của cô Hiền:
- Cô sinh ra trong một gia đình giàu có, truyền thống, được giáo dục theo phong cách của gia đình quý tộc, trong tuổi trẻ, cô là một cô gái xinh đẹp, thông minh, tham gia hoạt động văn hóa để giao lưu với cộng đồng nghệ sĩ Hà Nội.
- Cô là người thẳng thắn, trung thực không che giấu ý kiến và cách sống của mình trước mọi tình huống xảy ra.
- Cô không mơ mộng lãng mạn mà luôn tiếp cận với thực tế.
+ Cô lựa chọn một ông giáo cấp tiểu học hiền lành chăm chỉ làm bạn đời, điều này khiến cả Hà Nội phải ngạc nhiên.
⇒ Cô đặt sự nghiêm túc trong hôn nhân lên hàng đầu, coi trách nhiệm làm mẹ và vợ cao hơn mọi niềm vui khác.
+ Cô quyết định kết thúc việc sinh con khi đã bước sang tuổi 40.
⇒ Cô luôn tự tin và tích cực trong cuộc sống, luôn tin tưởng vào khả năng của bản thân.
- Cô luôn tự có ý thức và tích cực hướng dẫn con cái, quản lý gia đình theo phong cách truyền thống của người Hà Nội.
+ Cô hiểu rõ vai trò quan trọng của một người vợ, người mẹ trong gia đình.
+ Cô luôn dạy dỗ con từ khi chúng còn rất nhỏ và chú ý đến từng chi tiết nhỏ nhất.
- Là một cá nhân, một thành viên của cộng đồng, cô luôn giữ bản sắc đặc trưng của người Hà Nội. Cô coi việc duy trì phẩm chất nhân cách là điều quan trọng nhất. Bởi vì lòng tự trọng, cô chỉ làm những điều mang lại lợi ích cho đất nước.
+ Cô không chấp nhận sự phân biệt giữa ông chủ và người lao động.
+ Cô không chấp nhận sự ích kỷ trong cuộc sống.
+ Cô hy sinh mà không tiếc nuối để các con hậu duệ có thể vững bước trên con đường của họ.
⇒ Tính cách kiên cường của một người luôn biết giữ vững bản thân. Cô luôn nhận thức về vai trò của mình là một người Hà Nội, là biểu tượng của cả quốc gia, của văn hóa truyền thống.
* Khi nói đến hạt bụi, nhiều người nghĩ đến một vật nhỏ bé, không đáng kể. Tuy nhiên, hạt bụi vàng, dù nhỏ bé, vẫn mang giá trị quý báu.
⇒ Cô Hiền là một người Hà Nội đích thực, hiểu rõ những nét đẹp tinh tế trong bản sắc người Hà Nội. Như những hạt bụi vàng, như những người như cô Hiền sẽ cùng nhau tạo nên những giá trị quý giá, là phẩm chất của người Hà Nội, là truyền thống văn hóa của Hà Thành.
Nhân vật tôi |
Nhân vật Dũng |
Người mẹ Tuất |
Những người tạo nên “nhận xét không mấy vui vẻ” của nhân vật tôi về Hà Nội |
|
- Là người có những quan sát tinh tế, cảm nhận nhạy bén, sắc sảo về nhân vật cô Hiền, về Hà Nội. - Lúc đầu nhân vật còn tỏ ra nghi ngại, giữ khoảng cách với cô Hiền. - Về sau anh khâm phục, ngợi ca khẳng định nét đẹp của người Hà Nội, nét đẹp trong bề sâu nhân cách con người. - Thể hiện một tình yêu sâu nặng, cách nhìn nhận về Hà Nội: đa chiều, lịch lãm. |
Anh là đứa con trai đầu mà cô Hiền rất mực yêu quý. Anh đã sống đúng với những lời mẹ dạy về cách sống của người Hà Nội. Năm 1965, Dũng “tình nguyện đăng kí xin đi đánh Mĩ”, anh đã dũng cảm, kiên cường chiến đấu suốt mười năm trở về lại Hà Nội trong ngày toàn thắng. → Nhân vật góp phần tô điểm thêm cốt cách tinh thần của người Hà Nội, phẩm giá cao đẹp của thanh niên Việt Nam. |
Người mẹ yêu thương con hết mực, bà nén chịu nỗi đau mất con, tiếp tục sống, tiếp tục xây dụng cuộc sống. |
- Đó là ông bạn trẻ đạp xe như gió... làm xe người khác suýt đổ, lại còn phóng xe vượt qua rồi lên mặt chửi: “tiên sư cái anh già”. - Đó là những người mà nhân vật tôi quên đường hỏi thăm, những người trả lời sõng hoặc hất cằm, có những người giương mắt nhìn như con thú lạ... → Đó là một góc khác, những “hạt sạn của Hà Nội” mà người nghệ sĩ đã dám thẳng thắn nhìn vào và phản ánh trong tác phẩm của mình. |
Câu 3 (trang 98 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 12 Tập 2):
Ý nghĩa của câu chuyện về “cây si cổ thụ”
- Hình ảnh của “cây si cổ thụ…” thể hiện sự bền vững không ngừng của sự sống, khẳng định niềm tin và kiên trì của nhân dân thành phố trong việc cứu sống cây si.
- Cây si cũng là biểu tượng nghệ thuật, tượng trưng cho vẻ đẹp của Hà Nội: Dù bị tàn phá, gặp khó khăn, nhưng Hà Nội vẫn là một đại diện của văn hóa, là linh hồn của đất nước đã được bảo tồn qua hàng thế kỷ lịch sử.
Câu 4 (trang 98 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 12 Tập 2):
Đặc điểm nghệ thuật của tác phẩm:
- Nghệ thuật kể chuyện trần thuật:
+ Dạng viết trần thuật: trải nghiệm cuộc sống, tự nhiên và chân thành, đậm chất tư duy triết học và trí tuệ, vừa sâu lắng vừa phản ánh đa chiều thực tế hiện đại.
+ Phong cách trình bày: Trong việc trình bày trần thuật, tác giả thường đề cập đến một sự kiện hoặc vấn đề từ nhiều góc nhìn khác nhau (như hôn nhân, sự kiện kỷ niệm độc lập, việc nuôi dạy con cái, cách gọi tên…) ⇒ Tạo ra sự công bằng trong mối quan hệ giữa nhà văn và độc giả, đồng thời làm phong phú văn hóa văn học.
- Nghệ thuật phát triển nhân vật:
+ Tạo ra các tình huống gặp gỡ giữa nhân vật “tôi” và các nhân vật khác.
+ Lời nói của nhân vật làm nổi bật tính cách của họ (lời của nhân vật “tôi” thường mang tính triết học, sâu sắc, kết hợp với tính hài hước và tự truyện; còn lời của cô Hiền ngắn gọn, rõ ràng, quyết đoán…)
