Gần đây, Bộ Tài chính đã gửi văn bản từ chối đề xuất trợ giá 1.000 USD cho người mua ô tô điện tới Bộ Giao thông vận tải. Điều này đã gây ra nhiều tranh cãi trong dư luận.
Gần đây, Bộ Giao thông Vận tải đã hai lần gửi “Báo cáo đề xuất chính sách hỗ trợ chuyển đổi sang xe ô tô sử dụng điện, năng lượng xanh” tới Bộ Tài chính.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho rằng việc hỗ trợ 1.000 USD cho người mua ô tô điện không phù hợp với tình hình của Việt Nam. Dù một số quốc gia khác có chính sách hỗ trợ tiền mặt cho người tiêu thụ xe điện, nhưng chính sách này không phù hợp với hoàn cảnh của Việt Nam.

Đề xuất trợ giá 1.000 USD cho mỗi khách hàng mua ô tô điện mới đã bị từ chối.
Cụ thể, theo Bộ Tài Chính, nguồn ngân sách nhà nước ưu tiên hỗ trợ cho người nghèo, đối tượng thuộc vùng sâu, vùng xa và có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Trong khi đó, người mua ô tô thường là những người có thu nhập cao, tập trung chủ yếu ở khu vực đô thị. Việc hỗ trợ tiền cho người mua ô tô điện sẽ tạo áp lực lên chi tiêu ngân sách.
Sau khi Bộ Tài chính đã đưa ra câu trả lời chính thức, đã có nhiều ý kiến trái chiều được phát biểu.
Trợ giá cho người mua ô tô điện là cần thiết
Về mức hỗ trợ 1.000 USD cho người mua ô tô điện, PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng, Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng: 'Mức hỗ trợ này vẫn chưa đủ mạnh để kích thích người mua. Việc áp dụng trợ giá 1.000 USD có thể khó phù hợp với tình hình thu ngân sách hiện nay, nhưng vẫn là mục tiêu dài hạn cần được nghiên cứu kỹ lưỡng hơn để thúc đẩy sử dụng ô tô năng lượng sạch tại Việt Nam.'
Phân tích về luận điểm rằng các khoản trợ cấp chỉ nên dành cho người nghèo, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô, Đại học Bách Khoa Hà Nội cho rằng điều này chưa phù hợp.
Lý do là vì việc tăng khí thải từ sử dụng các phương tiện sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống và sức khỏe của tất cả mọi người. Do đó, mỗi người đều có trách nhiệm bình đẳng để bảo vệ môi trường.
Dưới áp lực cắt giảm ô tô sử dụng nhiên liệu phát thải, việc sử dụng xe điện trở nên cần thiết. Tuy nhiên, do đây là sản phẩm công nghệ hiện đại nên có giá trị cao hơn so với ô tô truyền thống, mặc dù các hãng xe đã cố gắng giảm chi phí sở hữu cho người tiêu dùng.
Nếu giá của ô tô điện vẫn chưa phải chăng, khách hàng sẽ tiếp tục sử dụng xe xăng để tiết kiệm chi phí. Do đó, những người có nhu cầu sở hữu ô tô trong tương lai có thể góp phần lớn trong việc giảm phát thải từ phương tiện nếu họ mua ô tô điện. Nhóm người này nên được khuyến khích thông qua các chính sách phù hợp.
Anh T.L, một tài xế ô tô dịch vụ, ở quận Đống Đa, Hà Nội chia sẻ: 'Tôi muốn chuyển sang xe điện để giảm chi phí nhiên liệu và bảo vệ môi trường. Nhưng xe điện với đủ chất lượng cho công việc tài xế hiện nay có giá khoảng 500 triệu đồng, cao hơn xe xăng. Nếu không có nhiều hỗ trợ từ hãng và nhà nước, tôi chỉ có thể dùng chiếc xe hạng A đã mua từ trước'.
Thực tế, khi các quốc gia khuyến khích sử dụng xe điện, chính phủ thường có các chính sách hỗ trợ. Chúng giúp doanh nghiệp, nghiên cứu và kích thích người tiêu dùng.
Ở Thái Lan, người mua ô tô điện sẽ được giảm giá từ 70.000 đến 150.000 bath, tùy vào loại pin. Người mua xe máy điện cũng được hỗ trợ lên đến 18.000 bath.
Những chính sách này đã giúp Thái Lan trở thành thị trường xe điện lớn nhất khu vực ASEAN với hơn 61.594 xe bán ra.
Trợ giá cần phải có hiệu quả
Về việc hỗ trợ 1.000 USD cho người mua ô tô điện, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô, Đại học Bách Khoa Hà Nội cho rằng đây là điều cần thiết. Tuy nhiên, cần phải nghiên cứu kỹ để chính sách này đạt hiệu quả.
'Bộ Giao thông Vận tải chưa có dự báo nào về hiệu quả thực tiễn của chính sách này. Chúng ta cần biết rõ con số 1.000 USD này được tính toán như thế nào và liệu nó có phù hợp hay không', PGS.TS Đàm Hoàng Phúc nhấn mạnh.

Cần làm rõ hiệu quả khi trợ giá mua ô tô điện.
Cả PGS.TS Đàm Hoàng Phúc và PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng đều cho rằng, nếu giải quyết được vấn đề và có mức hỗ trợ phù hợp, hấp dẫn người tiêu dùng, việc tăng cường ô tô điện có thể tạo ra nguồn thu mới cho ngân sách quốc gia. Ví dụ, khi số lượng xe điện bán ra tăng, người dân cũng sẽ đóng góp nhiều hơn cho thuế và đăng ký xe mới.

Xe điện được xem là thị trường tiềm năng tại Việt Nam.
Cùng với đó, nhu cầu mở rộng thị trường sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp đầu tư sản xuất tại Việt Nam, tạo ra nhiều công việc mới cho người dân và góp phần vào sự phát triển kinh tế tổng thể.
Ngoài ra, việc giảm khí thải sẽ giúp Việt Nam dễ dàng hơn trong việc tham gia thị trường tín dụng carbon toàn cầu. Mặc dù thị trường này còn mới mẻ nhưng đã thu được kết quả tích cực trong kinh doanh.
