Lễ hội đền Chín Gian: Sự kiện truyền thống lâu đời nhất của người Thái Nghệ An

Đền Chín Gian Nghệ An xây dựng theo kiểu nhà sàn, là nơi cộng đồng tập trung vào những ngày lễ quan trọng để thể hiện lòng thành kính với thiên nhiên và tổ tiên. Đây cũng là dịp để du khách trải nghiệm nét văn hóa đặc sắc của người Thái.

Khi du lịch Nghệ An, đền Chín Gian (còn được gọi là đền 9 Gian) - nơi tôn vinh thiên nhiên và những người đã cống hiến cho cộng đồng là điểm không thể bỏ qua. Tại đây, bạn có cơ hội lắng nghe những câu chuyện huyền bí và thưởng thức ẩm thực đậm đà đặc trưng miền Tây Nghệ An.

1. Thông tin về đền Chín Gian Quế Phong Nghệ An

Địa chỉ: Xã Châu Kim, huyện Quế Phong, Mường Nọc, Quế Phong, Nghệ An Giờ mở cửa: Cả ngày Giá vé tham quan: Miễn phí

Khám phá di tích lịch sử độc đáo - đền Chín Gian, nơi thờ cúng trời và những vị thần tạo dựng mường của người Thái Nghệ An từ thế kỷ XIV. Đền 9 Gian tọa lạc tại núi Pu Quái, huyện Quế Phong, được xây dựng theo kiểu nhà sàn của người Thái với 9 gian thờ, đại diện cho 9 mường trong khu vực.

Hướng dẫn đường đi:

Từ trung tâm TP.Vinh, bạn đi theo hướng QL1A, sau cầu vượt Yên Lý rẽ phải sang QL48A, tiếp tục rẽ trái tại cửa hàng xăng dầu Bình Định, rồi đi thẳng đến chợ Kim Sơn - Quế Phong và rẽ trái vào đường DT543 đi thêm 3km.

2. Huyền thoại về các vị thần trên đền 9 Gian Quế Phong

Theo truyền thuyết, khi Ló Ỳ lập mường, người dân ngày càng phát đạt, để tạ ơn trời đất, họ xây dựng đền Chín Gian, hằng năm mang trâu cúng lễ.

Trong một lần thực hiện nghi thức tắm trâu, dân làng chứng kiến một con rồng cuốn trâu vào hang đá. Tin điềm xấu, họ đã giết trâu để tế thần. Sắp sau, từ hang đá mà trâu bị cuốn vào, một con quạ cổ trắng, miệng cầm chiếc xương trâu bay vòng quanh núi Pú Pỏm thuộc bản Piếng Chào rồi thả khúc xương xuống. Tin là lời thần linh chỉ bảo, dân di dời ngôi đền về nơi con quạ thả xương trâu.

>>> Đền Ông Hoàng Mười Nghệ An - Điểm du lịch tâm linh nổi tiếng khắp nơi

3. Kiến trúc đậm tâm linh ở đền Chín Gian

Đặc điểm thú vị tại đền Chín Gian là việc thấy rất nhiều kiến trúc liên quan đến con số 9 như: hai bên hồi có 2 cầu thang, mỗi bên 9 bậc, bên trong đền chia thành 9 gian, tương ứng với thờ tự của 9 mường - con số gắn liền với hoàn mỹ, vĩnh cửu và sức mạnh thần linh. Hiện đền Chín Gian được công nhận là di tích lịch sử ở Nghệ An.

Sân đền Chín Gian

Bến Tà Tạo, nằm cách đền Chín Gian 300m, là nơi tiến hành lễ tắm trâu trước khi đưa về đền. Cách bãi tắm trâu 200m về phía Bắc là Am thổ thần với kiến trúc nhà bát giác. Từ Am, du khách đi qua 164 bậc đá là đến đền Chín Gian. Trong sân đền có 9 tượng trâu nằm trên bệ đá, bao gồm 6 trâu đen và 3 trâu trắng cùng 9 vạc chứa nước mưa đặt phía trước.

Kiến trúc trung tâm đền Chín Gian

Kiến trúc trung tâm của ngôi đền theo kiểu nhà sàn của dân tộc Thái dành để thờ phụng Thèn Phả, Náng Xỉ Đà cùng các thị thần khai bản lập mường. Đền Chín Gian chế tạo bằng gỗ và gạch vững chãi. Mái đền rộng mở sang 4 phía, bề ngoài trang trí “lưỡng long chầu nguyệt”, được nâng đỡ bởi hệ thống cột cái và cột quân. Hành lang được trang trí bằng lan can theo kiểu chấn song.

Cách bài trí thờ tự bên trong đền Chín Gian

Phía bên trong được phân chia thành 9 gian tương ứng với khu vực thờ của 9 mường. Cách bài trí tuân theo quy ước chặt chẽ của dân tộc Thái. Gian trung tâm dành cho thờ tự của mường chủ. Các gian còn lại là nơi thờ tự của 8 mường anh em: mường Puộc, mường Pắn, mường Quáng, mường Miểng, mường Chọong, mường Ha Quèn, mường Chón, mường Chừn.

>>> Đền Quả Sơn Nghệ An - Di tích kiến trúc hơn 1000 năm tuổi

4. Tham gia lễ hội đền Chín Gian Quế Phong náo nhiệt

Lễ hội đền Chín Gian diễn ra vào ngày 14 - 16 tháng 2 âm lịch hàng năm, với nhiều hoạt động vui chơi sôi động.

4.1. Những nghi lễ độc đáo tại đền 9 Gian

Lễ vật không thể thiếu trong các ngày hội là trâu trắng và trâu đen. Trâu được tắm rửa tại bến sông Tà Tạo trước khi thực hiện nghi thức chém trâu. Thịt trâu sau đó đặt lên bậc sạp cao nhất của đền, được thầy mo làm lễ ba ngày ba đêm, cuối cùng nấu lên, chia cho dân làng cùng ăn.

Bên cạnh lễ hiến trâu, nơi đây còn có phong tục hát khắp, hát nhuộm trong ngày diễn ra nghi thức tế hội.

>>> Tham gia hội đền Cuông Nghệ An - Sự kiện nổi tiếng nhất ở Nghệ An

4.2. Trải nghiệm văn hóa dân tộc Thái tại hội đền Chín Gian

Lễ hội đền Chín Gian không chỉ là dịp để người dân 9 mường cầu bình an, mưa thuận gió hoà mà còn là thời điểm để trưng bày, giới thiệu các mặt hàng thủ công mỹ nghệ truyền thống đến du khách như mây tre đan, thổ cẩm hay các món ăn độc đáo đến từ các xã Mường Nọc, Châu Kim… cũng như trải nghiệm văn hoá dân tộc Thái thông qua nhiều hoạt động vui chơi, ca múa nhạc.

Bên cạnh đền Chín Gian, Nghệ An còn nhiều địa điểm tham quan, du lịch hấp dẫn khác như: Cửa Lò, Cửa Hội, vườn quốc gia Pù Mát,...

Để khám phá trọn vẹn nét đẹp của xứ Nghệ, bạn có thể lựa chọn đặt phòng tại Melia Vinpearl Cua Hoi Beach Resort - điểm lưu trú đẳng cấp với vị trí thuận tiện di chuyển ra biển và vào trung tâm thành phố, cách sân bay chưa đến 10 phút lái xe. Khu nghỉ dưỡng sở hữu hệ thống phòng/villa hiện đại, sang trọng cùng dịch vụ đạt chuẩn 5 sao.

Hiện tại, đền Chín Gian được xem như trung tâm sinh hoạt văn hoá tâm linh đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái thuộc vùng Tây Bắc Nghệ An. Bằng những câu chuyện kỳ bí và nét kiến trúc độc đáo, nơi đây cũng thu hút rất nhiều du khách đến tham quan, khám phá.