Hãy nhớ tên Mats Järlström, anh ấy đã chiến đấu để chúng ta có hệ thống đèn giao thông với đèn vàng sáng lâu hơn.

Vì không chấp nhận số tiền phạt giao thông không đáng có, một kỹ sư người Thụy Điển đã rơi vào một vụ kiện kéo dài 6 năm, để rồi đối diện với… cơ hội thay đổi thế giới. Tất cả bắt đầu từ năm 2013, khi vợ của kỹ sư Mats Järlström bị phạt vì vượt đèn đỏ, gia đình anh đã phải trả phạt 260 USD.
Không phải số tiền làm Järlström bực mình, mà là hệ thống camera tự động và thời gian hiển thị đèn vàng trên cột. Järlström, là kỹ sư điện, đã phản đối rằng thời gian hiển thị đèn vàng không bao gồm trường hợp người lái phương tiện vào nút giao thông hay giảm tốc độ để rẽ. Theo Järlström, việc tăng thời gian hiển thị đèn vàng sẽ giúp người lái xe rẽ trước khi đèn chuyển sang đỏ.

Mats Järlström.
Chỉ cần thay đổi ít hơn 1 giây, mọi thứ đã có thể thay đổi: hệ thống tự động sẽ phát hiện phương tiện vượt đèn đỏ và phạt sau 0,12 giây. Từ khi vợ của anh bị phạt, Järlström đã nghiên cứu và chia sẻ kiến thức của mình về cách giải quyết vấn đề này.
Năm 2015, Järlström đệ trình khiếu nại đến Hội đồng Kỹ thuật và Trắc địa của Oregon, sau đó anh bị phạt 500 USD vì tự mình xưng là kỹ sư. Järlström thậm chí không có bằng kỹ sư từ bang, nhưng lại có kinh nghiệm và bằng cấp trong ngành.
Đầu năm nay, có một thay đổi quan trọng: tòa án đã công nhận và cho phép Järlström (cũng như tất cả các kỹ sư khác trên lãnh thổ Oregon) xác nhận vị trí kỹ sư của họ. Järlström cũng đã được hoàn trả lại 500 USD tiền phạt oan. Nhưng điều quan trọng không phải là vấn đề này: câu chuyện đang được nói đến là hành trình thay đổi thời gian hiển thị đèn vàng, thay đổi công nghệ đã ảnh hưởng đến tình hình giao thông toàn cầu từ những năm 60.

Những phép toán được nhóm kỹ sư sử dụng để tính toán thời gian hiển thị đèn vàng.
Sau khi quyền lên tiếng với danh hiệu kỹ sư được xác định, Järlström đã làm việc cùng nhiều kỹ sư khác, tìm ra cách thay đổi cách hoạt động của đèn giao thông. Suốt mùa hè vừa qua, sau nhiều cuộc thảo luận và tranh luận, Hội đồng Viện Kỹ sư Giao thông (ITE) đã lắng nghe ý kiến và đồng ý rằng thời gian hiển thị đèn nên được thay đổi. ITE là một nhóm cố vấn quốc tế với thành viên đến từ 90 quốc gia, chắc chắn ý kiến của họ mang lại trọng lượng lớn.
“Đèn giao thông màu vàng đã xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1920 và đến năm 1960, ba nhà khoa học là [Denos] Gazis, [Robert] Herman và [Alexei] Maradudin đã đặt nền móng khoa học cho đèn giao thông mà chúng ta vẫn sử dụng đến ngày nay”, Järlström viết trong email gửi tới trang tin The Register. “Chúng tôi đang sống trong thời điểm lịch sử, để cập nhật giải pháp khoa học của năm 1960 để áp dụng vào việc rẽ xe”.

Theo Järlström, nếu ITE đồng ý với giải pháp được các kỹ sư Oregon đưa ra, thì thời gian hiển thị của đèn vàng tương tự như thời gian hiển thị của đèn tín hiệu giao thông được đề xuất trong vụ kiện năm 2015 sẽ được gia tăng, từ 3,2 giây lên 4,5 giây. Con số mới được tính toán dựa trên thời gian phản ứng của người lái xe, khoảng cách an toàn, và thời gian để xe giảm tốc độ một cách an toàn. Mặc dù mỗi nút giao thông có điều kiện khác nhau, nhưng về cơ bản, thời gian hiển thị của đèn vàng sẽ phải dài hơn so với hiện tại.
Các chuyên gia của ITE sẽ tiếp nhận ý kiến từ nhóm kỹ sư, phân tích các phép toán và sau đó đưa ra một văn kiện cuối cùng để trình lên Ban Điều hành ITE phê duyệt. Nếu mọi thứ suôn sẻ, từ đầu năm 2020 trở đi, đèn giao thông sẽ thay đổi.
Đời luôn có những khúc mắc, lịch sử thường lặp lại chính mình. Vào những năm 1960, khi nhóm các nhà khoa học đặt nền móng cho thời gian hiển thị của đèn giao thông, một trong những bộ óc tham gia nghiên cứu vì… tin rằng mình bị phạt oan.
Trong cuộc trao đổi email với Järlström, nhà khoa học Alexei Maradudin giải thích rằng ông được mời tới Trung tâm Kỹ thuật của General Motors để tham gia vào dự án nghiên cứu. Khi đến đó, ông mới biết rằng Robert Herman tham gia dự án này với một “tâm lý căm ghét” đối với đèn giao thông: Herman bực tức về một cái phạt về việc vượt đèn đỏ mà ông cho là không công bằng.
