
'Kiếm tiền trên thị trường chứng khoán không khó. Khó khăn là đối mặt với cám dỗ muốn tham gia vào cơn sốt đầu cơ ngắn hạn chỉ để rồi bị cuốn theo. Đó là một bài học mà nhiều người đã bỏ qua' - Burton G. Malkiel
Đi dạo trên con đường của tài chính - một trong những quyển sách kinh điển trong lĩnh vực tài chính được sáng tác bởi nhà kinh tế học người Mỹ Burton G. Malkiel. Cuốn sách nói về các phương pháp mà các nhà đầu tư và nhà nghiên cứu sử dụng để định giá cổ phiếu, tóm tắt về lý thuyết đi dạo ngẫu nhiên. Burton G. Malkiel đã giải thích những vấn đề phức tạp này một cách dễ hiểu cho người đọc thông thường.
Đám đông điên rồ
Không phải lúc nào con người cũng hành động theo lý trí và trên thị trường chứng khoán là một minh chứng rõ ràng cho điều này. Lịch sử thị trường chứng khoán đã chứng minh rất nhiều về hành vi phi lý trí của các nhà đầu tư. Malkiel đã đưa ra nhiều ví dụ như cuộc đảo chánh tulip ở Hà Lan vào thế kỷ 17 để minh họa điều này. Tác giả nhấn mạnh rằng đôi khi các nhà đầu tư cá nhân hoặc tổ chức hành động theo cảm tính và xây dựng những căn biệt thự trên cát.
Lý thuyết Lâu đài trên cát tập trung vào các giá trị tinh thần. Nó xuất hiện khi một cổ phiếu được định giá quá cao trên thị trường nhưng nhà đầu tư vẫn mua vì họ tin rằng giá cổ phiếu sẽ tiếp tục tăng trong tương lai. Trong tình huống này, giá trị của cổ phiếu không phản ánh giá trị thực của công ty mà dựa trên niềm tin của nhà đầu tư vào tương lai.
'Một vật phẩm chỉ có giá trị bằng những gì mà người khác sẵn lòng trả giá'.
Phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật
Sau khi phân tích sự phi lý của thị trường, tác giả đi vào thảo luận về những kỹ thuật phổ biến nhất mà nhà đầu tư dùng để định giá cổ phiếu. Hai trong số đó là phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật.
Rõ ràng tác giả không đánh giá cao phương pháp phân tích kỹ thuật. Ông đã đề cập đến nhiều nghiên cứu khoa học về việc sử dụng phân tích kỹ thuật mà không đạt được hiệu quả và không mang lại lợi ích gì trong cuốn sách của mình.
'[..], Theo lý thuyết kỹ thuật, nếu giá của một loại cổ phiếu tăng vào ngày hôm qua thì có khả năng sẽ tiếp tục tăng vào ngày hôm nay. Nhưng, thực tế cho thấy mối liên hệ giữa biến động giá trong quá khứ, hiện tại và tương lai gần như không tồn tại.' - Burton G. Malkiel
Tác giả cũng lập luận một cách thuyết phục rằng: phân tích cơ bản - phương pháp mà hầu hết các nhà phân tích sử dụng ngày nay cũng không phải lúc nào cũng đúng. Một trong những sai lầm đó là việc thực tế phân tích các yếu tố hiện tại của một công ty không thể dự đoán được tương lai của nó.
'Rất khó để dự đoán - đặc biệt là trong việc dự báo về tương lai.'- Burton G. Malkiel
Thế giới học thuật
Ngoài việc xem xét các kỹ thuật được nhà đầu tư sử dụng để định giá cổ phiếu, tác giả cũng thảo luận về các lý thuyết chính trong tài liệu khoa học. Malkiel đã dành nhiều trang sách để bàn luận về lý thuyết về danh mục đầu tư. Phần này của cuốn sách tập trung nhiều vào phương pháp học thuật hơn, do đó một số độc giả có thể cảm thấy khó hiểu hơn.
'Một con khỉ bị bịt mắt ném phi tiêu vào tờ Wall Street Journal cũng có thể chọn cổ phiếu thành công như các nhà quản lý danh mục đầu tư chuyên nghiệp.'- Burton G. Malkiel
Có hai loại rủi ro liên quan đến cổ phiếu: rủi ro hệ thống và rủi ro phi hệ thống. Rủi ro hệ thống là rủi ro gắn liền với thị trường, ví dụ như rủi ro do suy thoái kinh tế. Loại rủi ro này ảnh hưởng đến toàn bộ thị trường hoặc hầu hết các loại chứng khoán. Rủi ro phi hệ thống hay rủi ro đặc thù là loại rủi ro do các yếu tố nội tại của công ty gây ra, ví dụ như nguy cơ các nhà quản lý cấp cao trong tổ chức từ chức. Rủi ro này chỉ ảnh hưởng đến một chứng khoán hoặc một nhóm nhỏ các chứng khoán.
Lý thuyết danh mục đầu tư cho rằng rủi ro hệ thống không thể bị loại trừ bởi việc đa dạng hóa danh mục đầu tư. Tại sao? Bởi vì việc đa dạng hóa danh mục đầu tư chỉ có thể loại bỏ các rủi ro phi hệ thống mà không thể loại bỏ được các rủi ro hệ thống. Tác giả đã giải thích kỹ về các khái niệm này trong cuốn sách.
Có một điều quan trọng cần chú ý trong lý thuyết này: Rủi ro hệ thống cần được đo lường. Tuy nhiên Malkiel cũng đã chỉ ra rằng việc đo lường rủi ro hệ thống này không hề đơn giản.
Hướng tới một cuộc dạo chơi ngẫu nhiên
Xuyên suốt sách, tác giả nói nhiều về lý thuyết bước đi ngẫu nhiên. Tóm lại, Lý thuyết này cho rằng giá cổ phiếu không thể được dự đoán trước.
Tôi rất ấn tượng với cuốn sách: Bước đi ngẫu nhiên trên phố Wall. Mặc dù là một nhà đầu tư kinh doanh đã quen với các khái niệm trong cuốn sách, nhưng nó đã mang lại cho tôi cái nhìn sâu sắc hơn về những thuật ngữ này từ một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực đầu tư tài chính.
Theo CafeBiz
