Dịch giả Nguyễn Quốc Vương đề xuất Top 100 cuốn sách nên có trong tủ sách gia đình (P7)

(61) Ngồi tù khám lớn (Phan Văn Hùm, Tao Đàn, 2002)

Phan Văn Hùm là một cái tên ít được các thế hệ thanh niên ngày nay biết tới dù ông đã từng rất nổi tiếng. Câu nói “tài năng không đợi tuổi” rất phù hợp với trường hợp của ông. Tinh thần ham học hỏi, tự học, khát khao khẳng định bản thân và mong muốn góp phần cho xã hội của ông thật đáng ngưỡng mộ.

“Ngồi tù khám lớn” tái hiện lại câu chuyện Phan Văn Hùm bị cảnh sát thời đế quốc Pháp đô hộ bắt giữ và đưa vào tù với cáo buộc tham gia “Hội kín Nguyễn An Ninh”.

Trong cuốn sách, Phan Văn Hùm thể hiện sự thương cảm với những người tù đấu tranh để bảo vệ miếng cơm cuối cùng. Ông cảm thấy đau lòng vì họ và nghĩ về cách giúp đỡ họ. Nhìn thấy sự bất công trong tù, ông trở thành một người thanh niên lớn. Cuốn sách không chỉ là tư liệu lịch sử hữu ích mà còn là sự khơi gợi về lẽ sống và bổn phận của thanh niên trong thời cuộc.

(62) Lịch sử triết học phương Đông dành cho thanh thiếu niên (Kang Sung-Ryul, Lương Mỹ Vân - Kim Sang Ho dịch, Nhã Nam, 2018)

Cuốn sách giới thiệu triết học phương Đông một cách có hệ thống, tập trung vào các trung tâm lớn như Trung Quốc và Ấn Độ. Độc giả sẽ hiểu rõ về tư tưởng Âm Dương, Ngũ Hành, Nho Gia, Pháp Gia, Lão-Trang của Trung Quốc; Phật giáo và Hindu giáo của Ấn Độ, cùng với các trường phái triết học khác của phương Đông.

Tác giả, người Hàn Quốc, giới thiệu về triết học Hàn Quốc trong những chương cuối cùng của cuốn sách. Phong cách viết mạch lạc của ông, sử dụng ví dụ cụ thể, giúp độc giả dễ dàng hiểu và hình dung được các nội dung. Sau mỗi phần nội dung quan trọng là phần thảo luận triết học, như một phần bài tập thực hành, giúp độc giả cảm thấy triết học không phải là một điều bí ẩn, mà rất hữu ích với đời sống hiện đại.

(63) Lược sử thế giới (E.H. Gombrich, Phan Linh Lan dịch, Nhã Nam, 2020)

Một trong những thách thức lớn của người đọc yêu thích nghiên cứu lịch sử là khả năng hiểu được bức tranh tổng thể. Cuốn sách này sẽ giúp người đọc dễ dàng vượt qua thử thách đó. Tác giả đã tái hiện lại lịch sử thế giới từ thời tiền sử đến hiện đại một cách có hệ thống, dễ hiểu nhưng không rối ren, chi tiết nhưng không quá nặng nề, dựa trên giả định người đọc là trẻ em tiềm năng.

Các tài liệu và sự kiện lịch sử được lựa chọn cẩn thận giúp người đọc không cảm thấy bối rối và duy trì sự hứng thú khi chinh phục hàng trăm trang sách. Cuốn sách xen kẽ giữa các trần thuật khách quan nhưng vẫn mang tính nhân văn, đặt ra câu hỏi cho người đọc và tạo ra một không gian gần gũi như đang trò chuyện hay thảo luận, đó là yếu tố tạo nên sức hấp dẫn của cuốn sách.

(64) Ánh sáng vô hình (Anthony Doerr, Vũ Thanh Tuyền dịch, QuangvanBooks, 2018)

Cuốn tiểu thuyết này của nhà văn Mỹ Anthony Doerr kể về Chiến tranh thế giới thứ hai. Thay vì tập trung vào các trận chiến và nhân vật, tác giả đi sâu vào khám phá mặt phi nhân văn của chiến tranh và câu chuyện tình yêu.

Trái ngược với những gì thường thấy, “Ánh sáng vô hình” đã lột tả mặt tối của chiến tranh một cách khác biệt. Đồng thời, đó cũng là một câu chuyện về tình yêu.

Để viết cuốn sách “Ánh sáng vô hình”, Anthony Doerr đã đi thực tế nhiều nơi, đặc biệt là Saint-Malo. Ông đã tìm kiếm và nghiên cứu các hồ sơ, tư liệu về cuộc chiến tranh tại đây. Lợi thế của việc ông từng học lịch sử đã được thể hiện rõ trong cuốn sách khi ông viết về lịch sử một cách tự nhiên và chân thật.

* SÁCH CHO CÁC CHA MẸ ĐANG NUÔI DẠY CON TỪ 0-18 TUỔI

(65) Cha mẹ thời đại Kĩ thuật số (Shin Yee Jin, Hà Thu dịch, Ehomebooks, 2019)

Shin Yee Jin là bác sĩ chuyên khoa Sức khỏe Tâm thần trẻ em và Thanh thiếu niên tại bệnh viện Sererance (Seoul, Hàn Quốc) và giảng dạy tại khoa Sức khỏe Tâm thần Trẻ em và Thanh thiếu niên của đại học Y Yonsei. Bà cũng là người mẹ có hai con trai. Cuốn sách này là sự kết hợp giữa thành tựu học thuật và kinh nghiệm làm mẹ của bà.

Cuốn sách này nói về nhiều nội dung phong phú, nhưng ba điểm quan trọng mà bạn đọc cần chú ý là tác động của các thiết bị kĩ thuật số đối với sự phát triển của trẻ em, những sai lầm trong giáo dục sớm của cha mẹ và những nguyên tắc cha mẹ cần tuân thủ trong việc nuôi dạy con thời đại kĩ thuật số.

 (66) Phẩm cách cha mẹ (Bando Mariko, Nguyễn Quốc Vương dịch, NXB Phụ nữ Việt Nam, 2008)

Cuốn sách này là một nguồn thông tin hữu ích cho các cha mẹ về việc nuôi dạy con từ khi chào đời cho tới khi trưởng thành. Thay vì tập trung vào các kĩ thuật cụ thể, cuốn sách tập trung vào triết lý nuôi dạy con. Bando Mariko, một chính khách, nhà ngoại giao và nhà giáo, cũng là một người mẹ có hai con gái, chia sẻ về việc giáo dục trẻ thành con người có vẻ đẹp ở cả mặt thể chất và tinh thần.

Đặc biệt, cuốn sách này còn cung cấp lời khuyên về cách duy trì mối quan hệ với các con sau khi các con đã có gia đình riêng và sống độc lập. Bando Mariko cũng nhấn mạnh việc cha mẹ cần truyền tải cho con lý tưởng nhân sinh của mình, được bà gọi là “DNA xã hội”. Đây là những nội dung đặc biệt không thể tìm thấy trong các sách nuôi dạy con khác.

(67) Dạy con thành công hơn cả mẹ hổ (Maya Thiagarajan, Huyền Trang - Thủy Tiên dịch, NXB Phụ nữ Việt Nam, 2017)

Trong giáo dục, không thể bỏ qua các yếu tố văn hóa và môi trường xã hội mà học sinh đang sống. Do đó, việc hài hòa văn hóa trong giáo dục là vô cùng quan trọng và cần được chú ý và thận trọng.

Cuốn sách này nhấn mạnh và phân tích dựa trên những trải nghiệm của tác giả và con của ông trong nhiều môi trường học tập khác nhau ở cả phương Tây và phương Đông. Làm thế nào để hòa hợp giữa Đông và Tây? Làm thế nào để trẻ em có thể phát triển tốt trong môi trường đa văn hóa? Làm thế nào để trẻ em có thể trưởng thành trong môi trường đa giá trị? Những câu hỏi đó được tác giả giải đáp dần dần qua từng chương sách. Những cha mẹ Việt Nam có con đang học trong môi trường quốc tế hoặc hướng đến du học nên đọc cuốn sách này.

(68) Thai giáo diệu kỳ (Makoto Shichida-Ko Shichida, biên dịch: Brainworks Studio, minh họa: Brainworks Studio, hiệu đính: Naomi Ngọc Đỗ, NXB Phụ nữ Việt Nam, 2019)

Triết lý và phương pháp giáo dục dành cho trẻ nhỏ của Giáo sư Makoto Shichida đã trở nên nổi tiếng ở Nhật Bản và nhiều nước khác trên thế giới. Trong cuốn sách này, giáo sư Makoto Shichida và con trai ông - Ko Shichida sẽ tập trung vào việc giáo dục não phải của trẻ từ khi còn trong bụng mẹ. Bốn mục tiêu của quá trình nuôi dưỡng não phải này là: nuôi dưỡng nhân cách, nuôi dưỡng tính sáng tạo, nuôi dưỡng năng lực học hỏi, nuôi dưỡng sức khỏe toàn diện.

Để đạt được những mục tiêu này, cha mẹ cần phải có hiểu biết toàn diện về thai nghén, sản phụ và những yếu tố tác động đến quá trình mang thai, sinh nở và giáo dục thai giáo theo phương pháp Shichida. Cuốn sách gồm 7 chương, trong đó có cả chương cuối cùng giải đáp các thắc mắc phổ biến của cha mẹ và cung cấp các lời khuyên hữu ích.

(69) Giúp con tự lập từ 0-6 tuổi (Yatagai Masaaki chủ biên, Kato Toshiko, Fujishima Taeko, Okamoto Michiko, Yotoriyama Noriko, Ueno Michiko, Nguyễn Quốc Vương dịch, NXB Kim Đồng, 2020)

Đây là một trong bốn cuốn sách trong bộ sách “Kinh nghiệm từ nước Nhật”. Tự lập là mục tiêu quan trọng hàng đầu trong giáo dục trẻ. Để sống hạnh phúc và có ích cho xã hội, cá nhân phải là con người tự lập, đầu tiên là tự lập về sinh hoạt. Cuốn sách này hướng dẫn cha mẹ một cách cụ thể đến từng động tác, chi tiết trong việc giáo dục con hình thành thói quen sinh hoạt tự lập từ nhỏ.

Cuốn sách sẽ hướng dẫn cha mẹ cách giúp trẻ tự đánh răng, rửa mặt, đi giày, thức dậy... đúng cách và tự lập. Nó không chỉ có ích cho cha mẹ mà còn là sách tham khảo hữu ích cho các giáo viên mầm non, tiểu học và giáo viên kĩ năng sống.

(70) Sự sụp đổ của nghề làm cha mẹ (TS, bác sĩ Leonard Sax, Thaihabooks, 2019)

Trong cuốn sách này, bác sĩ, tiến sĩ Leonard Sax tập trung phân tích những sai lầm của cha mẹ trong việc nuôi dạy con và cách giải quyết vấn đề phù hợp.

Đọc cuốn sách này chắc chắn phụ huynh sẽ suy ngẫm sâu sắc về quá trình nuôi dạy con cái và những vấn đề mà bản thân đã bỏ qua hoặc xem nhẹ.

Trần Vương Quốc Nguyên