Buzz
(81)Giáo dục Việt Nam học được gì từ Nhật Bản? (Nguyễn Quốc Vương, NXB Phụ nữ Việt Nam, 2016)
Sách này đã được tái bản 5 lần và nhận giải Sách Hay năm 2020 từ Viện Giáo dục IRED, Dự án Khuyến đọc Sách Hay và Sáng kiến OpenEdu.
Cuốn sách tổng hợp các bài viết mà tác giả đã quan sát, suy ngẫm và thu thập từ việc so sánh hai hệ thống giáo dục Việt Nam và Nhật Bản trong suốt 10 năm (2006-2016).
Khi đọc cuốn sách này, người đọc sẽ được cung cấp thêm thông tin để hiểu rõ hơn về các vấn đề mà giáo dục Việt Nam đang phải đối mặt, cũng như hiểu sâu hơn về các vấn đề được quan tâm như triết lý giáo dục, chương trình sách giáo khoa, và việc cải tiến phương pháp dạy học. Cuốn sách cũng bao gồm toàn bộ nội dung của Luật giáo dục cơ bản của Nhật Bản và một số thực tiễn giáo dục cụ thể được thực hiện ở Nhật Bản để người đọc có thể hiểu rõ hơn về cách thiết kế tổng thể của hệ thống giáo dục ở Nhật Bản cũng như những nỗ lực và kết quả mà người Nhật đã đạt được trong thực tế.
(82) Phan Châu Trinh toàn tập (Giáo sư Chương Thâu chủ biên - Dương Trung Quốc - Lê Thị Kinh, NXB Đà Nẵng, 2005)
Phan Châu Trinh (1872-1926) là một nhà chính trị, văn hóa, người luôn dành cả cuộc đời cho sự độc lập, tự do và tiến bộ của dân tộc. Ông đã có nhiều đóng góp quan trọng cho phong trào Duy Tân, Đông Kinh Nghĩa Thục và nhiều phong trào khác, ông từng bị Pháp bắt và đưa đi đày ở Côn Đảo, cũng từng sang Pháp sinh sống và hoạt động trong nhiều năm trước khi qua đời tại Sài Gòn (nay là Thành phố Hồ Chí Minh).
Tư tưởng “chi bằng học”, và tư tưởng “Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh” của Phan Châu Trinh vẫn rất có giá trị ở Việt Nam hiện nay. Bộ sách này bao gồm 3 tập, giới thiệu toàn bộ các bài viết, thư từ và tác phẩm của Phan Châu Trinh, cũng như những gì người đương thời và hậu thế đã viết về ông. Đọc bộ sách này, chúng ta sẽ hiểu rõ hơn về tư tưởng và cuộc đời hoạt động của ông, từ đó học được nhiều điều bổ ích cho bản thân và cho công cuộc cùng nhau thúc đẩy xã hội tiến tới văn minh hiện đại.
(83) Phúc ông tự truyện (Fukuzawa Yukichi, Phạm Thu Giang dịch, Omega+, 2017)
Fukuzawa Yukichi (1835-1901) là một tri thức, nhà giáo dục và nhà khai sáng của Nhật Bản sống vào cuối thời Mạc phủ Tokugawa và đầu thời Minh Trị. Ông đã có đóng góp quan trọng cho việc thức tỉnh tinh thần dân chúng Nhật Bản và thúc đẩy quá trình khai sáng, góp phần biến Nhật Bản từ một quốc gia phong kiến thành một quốc gia hiện đại, tiến vào con đường văn minh.
Điểm độc đáo của Fukuzawa Yukichi là dù có uy tín, ảnh hưởng lớn và được mời vào vai trò viên chức nhỏ cho chính quyền Mạc Phủ (chủ yếu làm như một người phiên dịch trong thời gian ngắn), ông không bao giờ làm quan, không chấp nhận công việc công chức mà tập trung vào dịch thuật, viết sách, diễn thuyết và giảng dạy. Qua đó, ông và nhiều nhà tri thức khác đã thay đổi cách nhìn của người Nhật, hướng họ về tinh thần tự lập, tự cường, góp phần làm cho Nhật Bản thành công trong quá trình hiện đại hóa.
Cuốn sách này được viết bởi chính Fukuzawa Yukichi, kể lại cuộc đời của ông với những chi tiết hấp dẫn. Khi đọc cuốn sách này, độc giả sẽ hiểu thêm về tư tưởng và hoạt động của ông.
(84) Nền dân trị Mỹ (Alexis De Tocqueville, Phạm Toàn dịch, Bùi Văn Nam Sơn hiệu đính, NXB Tri Thức, 2006)
Mỹ là một quốc gia trẻ so với các quốc gia có lịch sử dài như Trung Quốc, Ấn Độ, Ai Cập, Hy Lạp, Italia. Tuy nhiên, từ đầu thế kỷ XX, Mỹ đã trở thành một siêu cường có ảnh hưởng lớn trên thế giới. Thái độ và mối quan hệ với Mỹ đã trở thành yếu tố quan trọng quyết định hướng đi của nhiều quốc gia khác.
Mặc dù Việt Nam và Mỹ cách xa nhau, trong lịch sử hiện đại, mối quan hệ giữa hai quốc gia đã trải qua nhiều biến động, thăng trầm, và bi kịch để lại nhiều vết thương. Vì vậy, hiểu về Mỹ và mọi liên kết có liên quan là vô cùng quan trọng đối với người Việt Nam. Cuốn sách này là một trong những tác phẩm bạn nên đọc để hiểu về Mỹ.
Tác giả của cuốn sách là Alexis De Tocqueville, một học giả, nhà chính trị người Pháp nổi tiếng. Mặc dù được viết dựa trên tư liệu nghiên cứu sâu rộng với nhiều trích dẫn và chú thích, cuốn sách không khó đọc vì tác giả viết một cách tự nhiên và tài tình. Nhiều trang sách thậm chí có thể nhầm lẫn với tác phẩm văn chương vì lời văn đẹp đẽ của nó. Khi đọc hết cuốn sách này, bạn chắc chắn sẽ thu thập được nhiều thông tin hữu ích và nâng cao nhận thức của mình.
(85) Đinh Trang Mộng (Diêm Liêm Khoa, Minh Thương dịch, Tao Đàn, 2019)
Cuốn tiểu thuyết này mô tả về một ngôi làng của dòng họ Đinh (Đinh Trang). Người dân trong làng mơ mộng về việc làm giàu bằng cách bán máu đen và kết quả là toàn bộ làng nhiễm HIV. Những người nhiễm HIV phải đối mặt với sự khinh bỉ, cô đơn và sợ hãi, phải sống cách ly tại trường học trong làng. Tại đây, cuộc sống vẫn tiếp diễn với những câu chuyện hàng ngày, trong đó có cả những tình yêu nảy nở.
Khi đọc cuốn tiểu thuyết này, bạn sẽ hiểu được tại sao các nhà văn lớn lại sợ hãi cảnh người ăn thịt người và sự mất lòng nhân tính khi cộng đồng đối mặt với thiên tai, dịch bệnh và chiến tranh.
Khi đọc cuốn sách này, dù dưới góc độ văn chương, chúng ta cũng có thể tưởng tượng được những hệ quả phức tạp khi con người phải đối diện với bản năng sinh tồn - tức là cuộc sống gần gũi với thế giới động vật xung quanh. Khi đó, việc đóng sách lại sẽ khiến chúng ta không ngừng suy ngẫm về cái ác, nguồn gốc của nó và về nhân tính.
(86) Phẩm cách quốc gia (Fujiwara Masahiko, Nguyễn Quốc Vương dịch, NXB Phụ nữ Việt Nam, 2018)
Fujiwara Masahiko là một nhà toán học người Nhật, sử dụng thành thạo nhiều ngoại ngữ và từng giảng dạy tại các trường đại học danh tiếng trên thế giới như Đại học Cambridge, Đại học Oxford. Trong cuốn sách này, tác giả so sánh văn hóa Nhật Bản với văn hóa phương Tây, chỉ ra những ưu điểm của văn hóa Nhật Bản, đặc biệt là ở mặt mĩ học và tinh thần võ sĩ đạo. Từ đó, ông cho rằng trong thế kỷ XXI, việc khôi phục và phát triển các truyền thống văn hóa dân tộc là cần thiết để điều chỉnh những điều lệch lạc trong quá trình hiện đại hóa của Nhật Bản.
Đây là một cuốn sách bán chạy tại Nhật Bản và gây ra nhiều tranh cãi. Khi đọc cuốn sách này với tinh thần tự do và phê phán, bạn sẽ có những suy nghĩ và nhận thức thú vị và có ích.
(87) Việt Nam phong tục (Phan Kế Bính, Nhã Nam, 2014)
Đây là một cuốn sách 'kinh điển' dành cho những ai muốn tìm hiểu về văn hóa truyền thống của dân tộc. Tác phẩm này được đăng tải lần đầu trên tạp chí Đông Dương trong nhiều số từ năm 1913 đến năm 1914, tức là đã hơn 100 năm tính từ lúc mô tả. Cuốn sách này mô tả, phân tích và bình luận về phong tục của người Việt trong gia đình, xã hội và tổ chức.
Cuốn sách sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn về nguồn gốc và ý nghĩa của các phong tục cổ truyền đến ngày nay, điều mà trong cuộc sống hàng ngày thường bị lãng quên. Đặc biệt, khi đọc về những mô tả, bình luận của tác giả về những 'hủ tục' cách đây 100 năm như bói toán, mê tín dị đoan, buôn thần bán thánh, mua quan bán tước... bạn sẽ cảm thấy giật mình, suy ngẫm và liên tưởng.
(88) Chiến tranh không có một gương mặt phụ nữ (Svetlana Alexievich, Nguyên Ngọc dịch, Tao Đàn, 2015)
Trong chiến tranh, từ xa xưa đến nay, luôn có xu hướng tôn vinh và mĩ hóa, như những truyền thuyết về anh hùng vĩ đại. Nhưng thực tế, chiến tranh luôn gieo rắc tử thần và đau khổ cho tất cả các bên tham chiến. Đằng sau mỗi binh sĩ xuất trận, mỗi người bị thương, hy sinh hoặc trở về với thương tích, vết thương cả về thể xác lẫn tâm hồn đều là những người phụ nữ - vợ, con, em, người yêu...
Trong và sau chiến tranh, phụ nữ thường là những người chịu đau khổ nhất. Họ có thể là vợ, con, em, người yêu của những người lính ra trận, bị thương, hy sinh hoặc trở về với thương tật, tổn thương cả đời, hoặc chính họ từng là lính hoặc nạn nhân của chiến tranh.
Cuốn sách này được viết dựa trên các tư liệu thực tế, với các nhân vật thực tế mà nữ nhà văn đã thu thập từ các kho lưu trữ và cuộc phỏng vấn, trong đó phỏng vấn là phần chính. Cuốn sách phơi bày những tổn thương không nói lên của chiến tranh mà không cần phải có sự chú thích từ tác giả. Những phụ nữ, dù sống sót, vẫn phải chịu đựng nỗi đau đớn vĩnh viễn vì chiến tranh.
Bạo lực không chỉ mang đến đau đớn cho những người chịu đựng mà ngay cả những người thực hiện hành vi bạo lực cũng không bao giờ có được hạnh phúc. Cuốn sách này, cùng với Những cậu bé kẽm (Phan Xuân Loan dịch, NXB Phụ nữ Việt Nam, 2020) và Những nhân chứng cuối cùng (Phan Xuân Loan dịch, NXB Phụ nữ Việt Nam, 2020), tạo thành bộ ba tác phẩm xuất sắc của nữ nhà văn người Belarus, Svetlana Alexievich. Để hiểu về chiến tranh và thấu hiểu số phận con người trong và sau cuộc chiến, hãy không bỏ lỡ những tác phẩm này.
(89) Sự an ủi của triết học (Alain de Botton, Ngô Thu Hương dịch, Nhã Nam, 2020)
Triết học thường được xem là một trong những môn học 'khó nhằn' đối với nhiều người đã từng tốt nghiệp đại học hoặc cao đẳng. Rất nhiều người khác có thể không sợ hãi với môn học này nhưng cũng không tìm thấy niềm vui trong việc học nó khi còn ngồi trong nhà trường. Hình ảnh chung về môn học này trong tâm trí nhiều người thường là rối rắm, khó hiểu và khó khăn.
Tuy nhiên, ấn tượng tiêu cực về triết học sẽ nhanh chóng biến mất khi bạn cầm lên và đọc cuốn sách này. Cuốn sách không chỉ giới thiệu các trường phái triết học và những nhà triết học lớn từ thời cổ đại đến hiện đại mà còn phân tích một cách sâu sắc vai trò của triết học đối với cuộc sống cá nhân của con người, giúp 'an ủi' trong nhiều khía cạnh từ 'an ủi khi không được yêu thích', 'an ủi khi thiếu tiền bạc', 'an ủi cho những thất bại', 'an ủi cho sự thiếu thốn' đến 'an ủi cho trái tim tan vỡ', 'an ủi cho những khó khăn'.
Gấp sách lại, bạn sẽ cảm thấy tâm trí mình trở nên thông suốt hơn và những gì bạn học được từ cuốn sách sẽ giúp bạn hình thành phương pháp tư duy đối phó với những thách thức phức tạp và luôn thay đổi trong cuộc sống hàng ngày.
(90) Tự truyện Benjamin Franklin (Benjamin Franklin, Nguyễn Thụy Khánh Chương dịch, Omega+, 2018)
Benjamin Franklin (1706-1790) là một nhà thực nghiệp, một nhà phát minh và đồng thời cũng là một chính trị gia, một nhà ngoại giao nổi tiếng của nước Mỹ trong thời kỳ đầu của nền dân chủ. Đây là cuốn tự truyện mà ông viết kể về cuộc đời của mình.
Đọc cuốn sách này, bạn sẽ hiểu được quá trình vươn lên của một con người với ý chí và nỗ lực phi thường, người sinh ra trong một gia đình nghèo khó với một cha là thợ làm nến.
Từ việc chỉ là một thợ in, nhờ đam mê đọc sách, học hỏi và rèn luyện ý chí không ngừng, ông đã trở thành một nhà thực nghiệp, một nhà báo, một người hoạt động xã hội và sau đó trở thành một chính trị gia, một nhà ngoại giao có tầm ảnh hưởng lớn trên thế giới.
Cuốn sách này được kể một cách sống động, sẽ mang lại động lực cho bạn đọc để theo đuổi mục tiêu trong cuộc sống dù có gian khó và thách thức.
Nguyễn Quốc Vương
