Buzz
Nhiều bạn chắc hẳn đã quá quen với hình ảnh những chai nước tương nắp đỏ trong các quán ăn, đặc biệt là ở Việt Nam, nơi mà quán dimsum và hủ tiếu thường xuyên xuất hiện. Tuy nhiên, ít ai biết rằng những chai nước tương đó thực sự là biểu tượng của thương hiệu Kikkoman, do người Nhật sáng tạo ra.Cha đẻ của chai nước tương quen thuộc
Khi mới 16 tuổi và vừa mới rời học viện hải quân, Kenji Ekuan đã chứng kiến tàn phá của quả bom nguyên tử Mỹ tại Hiroshima. Quay trở về nhà, ông thấy thành phố bị huỷ hoại, em gái qua đời và cha ông, một tu sĩ Phật giáo, cũng qua đời một năm sau đó vì phóng xạ. Sự mất mát và huỷ diệt đó khiến Ekuan hoài niệm sâu sắc về quá khứ, văn hoá và sự bảo vệ chúng. “Tôi cần thứ gì đó có thể chạm vào và nhìn vào. Ngay sau đó, tôi quyết định trở thành một người chế tạo,” ông nói.
Ekuan tham gia một khóa đào tạo để trở thành nhà sư Phật giáo tại Kyoto nhưng nhanh chóng bỏ dở. Khi nhìn thấy những tàn tích còn sót lại, ông quyết định đăng ký học tại Đại học Mỹ thuật và Âm nhạc Quốc gia ở Tokyo, và khuyến khích sinh viên khác hình thành “lối sống Nhật Bản” đương đại.Một sáng kiến vì văn hoá Nhật Bản
Sau khi tốt nghiệp, Ekuan thành lập công ty GK Industrial Design Associates vào năm 1957 và bắt đầu sự nghiệp với yêu cầu từ Kikkoman. Một trong những sản phẩm nổi tiếng nhất trong sự nghiệp thiết kế 60 năm của ông bao gồm tàu cao tốc Akita, xe máy Yamaha và cả chai nước tương Kikkoman.
Quay lại chai nước tương Kikkoman. Mất 3 năm cho Ekuan và nhóm của ông để tạo ra thiết kế hình giọt nước. Dựa trên nguyên lý của vòi pha trà, đã thử nghiệm hơn 100 mẫu loại bỏ vì dung dịch bên trong bị kẹt không thể chảy ra.
Giới thiệu vào năm 1961, thiết kế chai nước tương Kikkoman vẫn là sản phẩm bán chạy được yêu thích cả trong và ngoài Nhật Bản. Hơn 300 triệu chai đã được bán ra tại 70 quốc gia. Năm 2007, để kỷ niệm 50 năm hoạt động tại Mỹ, Kikkoman đã tung ra chai nước tương với nắp màu vàng. Mặc dù có nhiều phiên bản khác nhau để kỷ niệm, chai nước tương với nắp đỏ vẫn là biểu tượng truyền thống và được yêu thích nhất.
“Đối với tôi, chai nước tương không chỉ là sản phẩm của nền văn hóa Nhật Bản mà còn là biểu tượng của sự gắn kết và tinh thần sáng tạo. Hình dáng dịu dàng của nó không chỉ là kết quả của sự thay đổi trong thời kỳ chiến tranh mà còn là hiện thân của sự nhẹ nhàng và thanh tao trong lịch sử văn hóa Nhật Bản.” - Kenji Ekuan chia sẻ.
Ảnh hưởng sâu sắc từ triết lý Phật giáo, các thiết kế độc đáo của Ekuan không những hướng đến sự tiện ích mà còn mang đến sự ấm áp và gần gũi. Từ các phương tiện giao thông đô thị đến các biểu tượng đô thị, ông đã tạo ra những sản phẩm với tầm ảnh hưởng to lớn và giá trị văn hóa sâu sắc. Không chỉ dừng lại ở đó, Ekuan còn góp phần vào thiết kế của những dòng xe hơi và logo cho các thương hiệu nổi tiếng.
Trước khi ra đi vào năm 2015, Ekuan đã để lại dấu ấn sâu đậm trong cộng đồng thiết kế và văn hóa Nhật Bản. Với vai trò là chủ tịch của Viện Thiết kế Nhật Bản, ông đã giữ vững tinh thần sáng tạo và phát triển văn hóa trong lĩnh vực này. Ekuan cũng đã có những đóng góp quan trọng trong giáo dục với vai trò hiệu trưởng của Đại học Nghệ thuật và Văn hóa Shizuoka cũng như ủy viên quản trị của Đại học Thiết kế Trung tâm Nghệ thuật.Những đặc điểm độc đáo của chai nước tương
Đối với Ekuan, việc thiết kế chai nước tương không chỉ đơn giản là tạo ra một sản phẩm thông thường mà còn là việc truyền tải những giá trị văn hóa và ý nghĩa sâu sắc. Với thiết kế độc đáo, chai nước tương không chỉ dễ dàng sử dụng mà còn mang lại sự tiện lợi và an toàn cho người tiêu dùng.
Trong quá trình thiết kế, Ekuan không chỉ tập trung vào việc làm cho chai đẹp mắt mà còn chú trọng vào việc giải quyết các vấn đề thực tiễn mà người tiêu dùng thường gặp phải. Với vòi ngược độc đáo, chai nước tương Kikkoman không chỉ ngăn chặn được việc giọt nước rơi ra ngoài mà còn tạo ra một trải nghiệm sử dụng thuận tiện và dễ dàng cho người tiêu dùng.
Đặc biệt, nắp chai được thiết kế với 2 lỗ để người tiêu dùng có thể điều chỉnh dòng nước tương dễ dàng bằng ngón tay. Khi không đậy kín lỗ thứ hai, không khí sẽ thông thoáng hơn và nước tương sẽ đổ ra nhanh chóng và dồi dào hơn.Bối cảnh khi chai Kikkoman ra đời
Ekuan đã từng chia sẻ lý do chọn thiết kế chai nước tương là để tạo ra một sản phẩm gần gũi hơn với văn hóa Nhật Bản. Trải qua một lần ốm đau tại Paris và sử dụng nước tương, ông cảm nhận được sự cải thiện và ông đã gợi nhớ về quê hương. Đồng thời, nhiều du khách phương Tây khi đến sân bay Tokyo cũng nhận thấy mùi nước tương phảng phất nơi đây.
Năm 1961, khi chai nước tương Kikkoman ra đời, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của nước Nhật. Trong bối cảnh quốc gia này đang tìm kiếm sự tái cấu trúc và cần một biểu tượng để giới thiệu với thế giới, chai nước tương không chỉ đại diện cho di sản và truyền thống lâu đời của Nhật Bản mà còn là biểu tượng của sự đổi mới và hiện đại.
Chai nước tương Kikkoman không chỉ là một sản phẩm ẩm thực mà còn là một biểu tượng của văn hóa Nhật Bản được xuất khẩu ra thế giới. Nó mở ra con đường cho nhiều sản phẩm và nét văn hoá khác của Nhật Bản như sushi, ramen, hoặc nhân vật nổi tiếng như Godzilla.Bảo vệ thương hiệu
Vào ngày 30/3/2018, chai nước tương Kikkoman đã chính thức nhận được bảo hộ nhãn hiệu 3D tại Nhật Bản. Điều đặc biệt là chai này không cần phải có logo hay tên sản phẩm in trực tiếp trên bề mặt để được bảo hộ, nhưng vẫn được công nhận là có độ nhận diện cao nhờ vào thiết kế đặc trưng của mình.
Chai nước tương Kikkoman đã bán được hơn 500 triệu chai tính đến ngày 31/3/2018, chứng tỏ sức hút và sự phổ biến của sản phẩm này trên thị trường.
Theo (1), (2), (3), (4)
