Mặc dù không thể đáp ứng đầy đủ yêu cầu giống như các phần mềm trả phí khác, nhưng Notepad và WordPad vẫn có ích trong một số trường hợp.
Notepad và WordPad, mặc dù có vẻ giống nhau về tên gọi, nhưng mỗi chương trình phục vụ mục đích khác nhau. Notepad là trình soạn thảo văn bản, chủ yếu dành cho việc nhập văn bản gốc, trong khi WordPad là trình xử lý văn bản, được sử dụng để định dạng và in tài liệu - giống như Microsoft Word, nhưng không phức tạp như Microsoft Word.
Tuy nhiên, Notepad và WordPad chỉ là hai trong số các ứng dụng để soạn thảo và xử lý văn bản. Bài viết này sẽ mang đến cho bạn cái nhìn về sự khác biệt giữa Notepad và WordPad trên hệ điều hành Windows, cũng như giữa trình biên tập và trình xử lý văn bản.
Trình biên tập văn bản: Chỉ tập trung vào biên tập văn bản
Các trình biên tập văn bản đơn giản chỉ là những chương trình chỉnh sửa tập trung chủ yếu vào văn bản. Những ứng dụng này được tạo ra để giúp người dùng tập trung vào việc lưu giữ nội dung chính mà không cần phải quan tâm đến định dạng hoặc kiểu dáng hình thức của văn bản.
Nếu bạn cảm thấy điều này không đáp ứng nhu cầu của mình, có thể bạn không cần một trình biên tập văn bản đơn giản như thế... và điều này có thể xuất phát từ một số lý do khác nhau.
Các ứng dụng này tránh xa khỏi sự chỉnh sửa đồ họa và định dạng hình ảnh. Nguyên nhân là vì chúng cần bảo tồn định dạng và nội dung một cách linh hoạt nhất, khái niệm này thường được biểu thị qua thuật ngữ 'văn bản thuần túy'. Các tệp lưu trữ ở định dạng .txt có thể dễ dàng được nhập, đọc và sửa đổi bằng nhiều công cụ khác nhau.
Chẳng hạn, các ứng dụng trên Windows thường lưu trữ các cài đặt nội bộ dưới dạng danh sách đơn giản trong tệp .txt. Như vậy, chính chương trình có khả năng truy cập và điều chỉnh các cài đặt riêng tư khi cần thiết. Trong tình huống nếu có sự cố gì đó và chương trình không thể bắt đầu, người dùng có thể can thiệp vào tệp với bàn tay của mình thông qua việc thao tác trên các giá trị.
Nhật ký hoạt động, một bảng ghi liên tục về các sự kiện và kết quả của chương trình, thường được lưu trữ dưới dạng văn bản thuần túy. Định dạng này giúp giảm kích thước của các tệp .txt và tương tự, làm cho chúng nhẹ hơn so với tệp tài liệu gốc: một cuốn tiểu thuyết với 100.000 trang có thể được lưu trữ dưới dạng tệp .txt chỉ với 1/2 megabyte.
Các nhà phát triển phần mềm đánh giá cao các trình soạn thảo văn bản đơn giản. Là vì những trình soạn thảo này thiếu đi định dạng, điều này rất thuận tiện cho việc viết mã trong nhiều ngôn ngữ lập trình khác nhau. Một số tác giả và nhân viên văn phòng cũng ưa chuộng những trình soạn thảo đơn giản để sử dụng trong giai đoạn khởi đầu của một dự án quy mô lớn, và sau đó chuyển sang một trình xử lý văn bản để hoàn thiện công việc.
Mặc dù văn bản do các trình soạn thảo văn bản tạo ra được định nghĩa là không có định dạng phức tạp, tuy nhiên, một số trình soạn thảo văn bản cung cấp một số công cụ đơn giản như wrap text để làm cho việc đọc văn bản trở nên dễ dàng hơn, hỗ trợ các chức năng cắt, sao chép và dán thông qua các phím tắt hoặc chức năng 'Tìm'.
Bộ xử lý văn bản: Tất cả các định dạng phù hợp cho in ấn
Bộ xử lý văn bản không chỉ là công cụ để nhập văn bản mà còn trở thành trung tâm sáng tạo. Các tệp được tạo ra từ bộ xử lý văn bản thường được đọc, chỉnh sửa và in ra với các định dạng và tùy chọn cấu trúc phức tạp.
Bộ xử lý văn bản tạo ra các định dạng cụ thể, có nghĩa là văn bản có thể được in hoặc đọc bởi các chương trình xử lý văn bản khác. Các công cụ định dạng trong bộ xử lý văn bản cung cấp tùy chọn cho cả in ấn và đầu ra kỹ thuật số, với khả năng chèn hyperlinks (liên kết siêu văn bản), hình ảnh, bảng biểu, thậm chí là video.
Phần lớn chúng hỗ trợ định dạng độc quyền của trình xử lý văn bản, ví dụ như .doc của Microsoft Word, cũng như các định dạng khác như .rtf Real Text Format.
Trình xử lý văn bản cũng có khả năng đọc và chỉnh sửa các định dạng file của trình soạn thảo văn bản thuần túy như .txt. Người dùng có thể thêm nội dung vào văn bản thuần túy, nhưng cần phải cẩn thận khi lưu trữ để tránh mất mát định dạng.
Nếu lưu ở định dạng gốc, có thể làm mất toàn bộ định dạng thêm vào, làm cho trình xử lý văn bản trở nên phức tạp hơn. Ngược lại, lưu ở định dạng mạnh mẽ hơn sẽ làm tăng kích thước file và làm mất tính tương thích với trình soạn thảo văn bản ban đầu.
Tóm lại, khi mở file .txt hoặc bất kỳ tài liệu nào không có định dạng, nên sử dụng Notepad để tránh rủi ro lưu tài liệu trong một định dạng không tương thích.
Sự khác biệt giữa Notepad và WordPad trong Windows
Notepad của Microsoft xuất hiện trước Windows - ban đầu, Notepad được tích hợp như một ứng dụng kèm theo Microsoft Mouse vào năm 1983, chạy trong môi trường MS-DOS.
Trình soạn thảo văn bản xuất hiện trên bản phát hành đầu tiên của Windows vào năm 1985. Từ đó, Notepad trở thành một phần không thể thiếu của nền tảng Windows. Mặc dù Notepad không phải là trình soạn thảo văn bản phức tạp, nhưng do tính đơn giản của nó, Notepad vẫn là ứng dụng được sử dụng rộng rãi nhất.
Cách đây khoảng một thập kỷ, Microsoft phát triển WordPad như một ứng dụng miễn phí tích hợp trên Windows 95 và vẫn giữ vị trí là một thành phần chuẩn của hệ điều hành trong quá trình phát triển.
WordPad thay thế cho chương trình Microsoft Write, được tích hợp trên Windows 1.0 và các phiên bản sau. Là một ứng dụng xử lý văn bản đơn giản và miễn phí, WordPad nhanh chóng trở thành đối thủ mạnh mẽ của Notepad và các ứng dụng trả phí như Microsoft Word hay Corel WordPerfect.
Là một trình soạn thảo văn bản, Notepad giải quyết tốt các công việc nhỏ, đơn giản như việc tạo danh sách hàng ngày hoặc ghi chú ngắn gọn. Notepad cũng thuận lợi cho việc viết mã, mặc dù có nhiều trình soạn thảo văn bản khác có tính năng mạnh mẽ hơn.
Tương tự, mặc dù WordPad không phải là ứng dụng “khủng” như các chương trình phức tạp khác, các công cụ định dạng cơ bản trong WordPad làm cho nó trở thành sự lựa chọn tốt cho việc chỉnh sửa văn bản dài, như một lá thư hoặc tài liệu hướng dẫn.
Đặc biệt, Microsoft bảo toàn nhiều tính năng xử lý văn bản nâng cao như kiểm tra chính tả và định dạng cao cấp trong WordPad, có thể là một cách để giữ giá bán cao của Microsoft Word và Office. Một số tác giả và nhà văn vẫn ưa thích sự đơn giản của giao diện và định dạng .rtf của WordPad.
Ứng dụng thay thế cho trình biên tập và chỉnh sửa văn bản
Mặc dù Notepad và Wordpad là trình biên tập và trình chỉnh sửa văn bản miễn phí tích hợp trên Windows, nhưng bạn không bị ràng buộc với chúng. Có nhiều ứng dụng miễn phí khác mà bạn có thể chọn để thay thế hai chương trình này.
Notepad + và phiên bản cải tiến Notepad++ vẫn giữ giao diện đơn giản từ Notepad nhưng cung cấp nhiều tính năng mới như hiển thị dòng, thanh công cụ mở rộng, macro và chế độ tự động hoàn tất (hiển thị từ khóa giúp gõ code nhanh hơn).
Thường là lập trình viên ưa chuộng Notepad++, tuy nhiên, chương trình này cũng rất hữu ích cho nhà văn, nhà thơ và tác giả khác.
Các trình soạn thảo văn bản chuyên sâu như Atom, SublimeText và Emacs mang lại nhiều tính năng hơn cho việc viết mã máy tính và tất cả đều là ứng dụng miễn phí.
Đối với người dùng muốn ghi chú một cách đơn giản, Evernote, Google Keep và OneNote của Microsoft là các lựa chọn đồng bộ hóa đa nền tảng.
WordPad là lựa chọn thay thế Microsoft Word, nhưng nếu bạn không muốn chi trả cho Microsoft Office, có nhiều trình xử lý văn bản miễn phí có tính năng tương tự, ví dụ như LibreOffice hoặc OpenOffice. Cả hai đều cung cấp nhiều tính năng hơn WordPad.
Trình xử lý văn bản trực tuyến như Google Docs là lựa chọn tiện lợi cho việc đồng bộ hóa file. Microsoft cũng cung cấp phiên bản Word trực tuyến miễn phí, tuy nhiên, chỉ có thể truy cập qua trình duyệt. Các lựa chọn khác bao gồm AbiWord, Jarte, Kingsoft Writer.
Hãy thử nghiệm một số ứng dụng này và tìm ra lựa chọn phù hợp nhất với bạn. Với đa dạng chương trình, chắc chắn bạn sẽ phát hiện ra một ứng dụng hoàn hảo, đáp ứng đúng nhu cầu của bạn.
Như đã đề cập trước đó, Wordpad và Notepad chỉ phục vụ cho việc ghi chú trên máy tính. Khi nghĩ đến soạn thảo văn bản, hãy dùng Word. Tuy nhiên, sử dụng Word có thể đối mặt với những vấn đề không lường trước được, như lỗi gạch chân. Để khắc phục lỗi này trong Word 2010, bạn có thể tham khảo cách xóa gạch chân trong Word.
Sau khi viết văn bản trên Word, bạn có thể in nó ra, và hiện nay, in 2 mặt trở nên phổ biến hơn, giúp tiết kiệm chi phí khi có nhiều trang cần in. Xem xét cách in 2 mặt trong Word để thực hiện điều này.
Việc chỉ việc nhập văn bản trong Word không đủ, bạn cũng cần biết cách trình bày văn bản sao cho đẹp mắt và ấn tượng. Điều quan trọng là biết cách giãn dòng trong Word để tạo ra bố cục thuận lợi và dễ đọc.
