Buzz
Ruột - bộ não thứ hai của con người
Không phải ở trên. Ruột ở dưới. Và hầu hết mọi người cho rằng hai cơ quan này là hoàn toàn riêng biệt, với não làm trung tâm chỉ huy, trong khi ruột chỉ là cơ quan giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng và tiêu hóa thức ăn. Tuy nhiên, quan điểm này đang dần thay đổi khi chúng ta khám phá ra rằng ruột thực sự là một hệ thống thần kinh riêng biệt và được gọi là “bộ não thứ hai” hoặc “hệ thần kinh ruột”.
Có thể đây là lần đầu tiên bạn nghe về điều này, nhưng sức khỏe của não thực sự phụ thuộc vào ruột – vì chúng liên tục giao tiếp với nhau. Ngay lúc bạn đọc những dòng này, đã có hơn năm trăm triệu tín hiệu từ dây thần kinh ở ruột của bạn được truyền tới não thông qua dây thần kinh phế vị. Số lượng này gấp nhiều lần so với số dây thần kinh trong tủy sống. Đây là một nguồn thông tin đáng kinh ngạc!
' Nhưng đó chỉ là khởi đầu. '
Vi khuẩn ruột có thể giao tiếp với não qua hệ miễn dịch và thông qua việc giải phóng các chất truyền thần kinh, hormone và phân tử tín hiệu. Những chất truyền thần kinh như serotonin và dopamine có vai trò quan trọng đối với tâm trạng, năng lượng, động lực và cảm giác đền đáp của chúng ta. Vi khuẩn ruột không chỉ sản xuất mà còn phản ứng với các hormone thần kinh như serotonin, dopamine, GABA (axit γ-aminobutyric) và norepinephrine.
Thực tế, 90% serotonin và 50% dopamine trong cơ thể thực ra được sản xuất bởi ruột. Các tác nhân tiền thân của serotonin và dopamine có thể vượt qua hàng rào máu não để ảnh hưởng đến tâm trạng và hành vi của chúng ta. Nói một cách ngắn gọn, serotonin sản xuất từ ruột có thể ảnh hưởng đến hoạt động ruột, tâm trạng, khẩu vị, giấc ngủ và hoạt động não bộ.
Nhưng đó chỉ là serotonin. Ruột còn sản xuất hơn hai mươi chín chất truyền thần kinh khác. Trong bài viết tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu một trong những cách mà ruột ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ - qua các axit béo ngắn. Một hệ vi khuẩn ruột khỏe mạnh có thể ảnh hưởng đến não bộ thông qua hàng rào máu não, giúp duy trì trí não minh mẫn, năng lượng sôi nổi và tinh thần sảng khoái. Tuy nhiên, ngược lại, hệ vi khuẩn ruột bị tổn thương cũng liên quan đến bệnh Alzheimer, bệnh Parkinson, đau đầu, mệt mỏi mạn tính, tự kỷ và rối loạn tăng động giảm chú ý.
Khi ruột là trung tâm sản xuất các chất truyền thần kinh này, bạn sẽ nhận thấy rằng sự cố ở ruột có thể gây ra các vấn đề tâm lý như trầm cảm và lo âu. Điều này là điều mà bác sĩ Will Bulsiewicz thường xuyên gặp phải ở phòng khám của mình. Ví dụ, nhiều người mắc hội chứng ruột kích thích thường xuyên gặp phải cảm giác lo lắng và trầm cảm. Trong một thời gian dài, chúng ta đã đặt tên sai cho vấn đề này ở những bệnh nhân này. Chúng ta đã không nhận ra rằng nguyên nhân của tình trạng lo âu hoặc trầm cảm này có thể xuất phát từ vấn đề của dạ dày-ruột.
Ruột có thể ảnh hưởng đến tâm trạng và hành vi của con người
Bây giờ chúng ta đã hiểu rõ hơn về những tổn thương hoặc biến đổi trong hệ vi khuẩn ruột có thể gây ra mất cân bằng serotonin, dẫn đến thay đổi tâm trạng và hoạt động ruột. Kết quả là người bệnh thường gặp phải sự kết hợp của lo âu và hội chứng ruột kích thích. Một trong những cố vấn của bác sĩ Will Bulsiewicz, tiến sĩ Douglas Drossman, đã dẫn đầu trong nghiên cứu kéo dài nhiều thập kỷ để làm sáng tỏ mối quan hệ quan trọng này.
Chúng ta cũng đã phát hiện rằng ở những người mắc hội chứng ruột kích thích, chức năng của hơn năm trăm triệu dây thần kinh trong ruột đã bị thay đổi. Điều này được gọi là “quá mẫn nội tạng”, nghĩa là trong những người này, ngay cả những kích thích nhỏ cũng có thể gây ra các triệu chứng như buồn nôn, đau bụng hoặc không thoải mái ở ruột. Ví dụ, những người mắc hội chứng ruột kích thích thường cảm thấy đầy bụng, nhưng thực sự họ vẫn chỉ tiết ra lượng khí bình thường, chỉ là cơ thể của họ phản ứng quá mạnh với nó vì sự quá mẫn của các nội tạng.
' Hành vi của chúng ta cũng bị ảnh hưởng bởi ruột. '
Có dấu hiệu cho thấy vi khuẩn ruột có thể kiểm soát cảm giác thèm của chúng ta. Bạn có bao giờ đi du lịch và sau đó đột nhiên muốn về nhà để thưởng thức những món ăn quen thuộc chưa? Đó chính là khi hệ vi khuẩn ruột của bạn đang “nói” với bạn. Thực tế, vi khuẩn ruột có thể chi phối sự lựa chọn của chúng ta bằng cách thay đổi hành vi ăn uống của chúng ta - một số muốn chúng ta tiêu thụ đường và chất béo, mặc dù chúng không tốt cho sức khỏe của chúng ta nhưng lại có lợi cho chúng. Đôi khi vì lợi ích của chúng, chúng sẽ đặt lợi ích cá nhân trên sức khỏe của chúng ta.
Một số người trở nên ám ảnh với sô cô la trong khi số khác thì không quan tâm mấy. Nhưng thực ra, nhóm đầu tiên có các chất chuyển hóa trong nước tiểu khác với nhóm thứ hai, dù cả hai đều ăn cùng một thực đơn. Những chất chuyển hóa này có thể gợi lên cảm giác thèm sô cô la, và điều này đặt ra một câu hỏi: liệu chúng ta chỉ là một phần của dự án của vi khuẩn? Liệu tâm hồn của chúng ta đã bị vi khuẩn ruột chi phối? Ôi trời ơi!
Điều này có thể làm bạn kinh hãi. Nhưng hãy nhớ, bạn là một sinh vật có ý chí tự do. Hãy nhớ rằng bạn có quyền chọn lựa thức ăn của mình, và những lựa chọn đó ảnh hưởng đến sức khỏe của hệ vi khuẩn ruột và cả cơ thể bạn. Quan trọng hơn, bạn có thể thay đổi cơn thèm ăn và khẩu vị của mình; bạn có thể dạy ruột của mình thích thú với những thực phẩm có ích.
