Buzz
Không phải ở những nơi như Câu lạc bộ Văn học trẻ Hà Nội (Hội Nhà văn Hà Nội) mới thành lập, mà có rất nhiều tài năng trẻ. Có người là cựu sinh viên quy hoạch đô thị đã xuất bản tập thơ bán chạy. Cũng có người là chuyên gia tư vấn kinh tế, từng đoạt giải thưởng về tiểu thuyết dành cho tuổi 20... Tại câu lạc bộ, các nhóm văn chương cùng các cơ quan, địa phương, vẫn thường thấy những tài năng trẻ trao đổi sách mới, thảo luận về văn chương... Điều này thực sự làm ấm lòng, đem lại niềm tin cho tương lai văn chương của đất nước.
Mặc dù tác phẩm văn chương không phải là hàng hóa, không thể 'đồng đều', không có quy tắc cụ thể về sự nổi bật của tác phẩm hoặc tác giả; nhưng đã lâu rồi, văn học Việt Nam không có những tài năng trẻ thu hút sự chú ý của dư luận như trước đây với Phan Thị Vàng Anh, Phan Triều Hải, Dương Phương Vinh, Nguyễn Ngọc Tư... Một số người kêu gào và phê phán các tổ chức, cơ quan, hội, ngành không hỗ trợ đúng mức những nhà văn trẻ. Nhưng sự thực không phải như vậy, chỉ cần gửi bản thảo đầu tay có chất lượng, các nhà xuất bản như Nhà xuất bản Trẻ hoặc Nhà xuất bản Kim Đồng sẽ lập tức biên tập, in ấn. Nhiều tác giả trẻ, như Đinh Phương, Cấn Vân Khánh, Hoàng My, Hiền Trang, Nhật Phi... đã xuất bản những tác phẩm đầu tay một cách dễ dàng hơn so với các thế hệ trước đó, như hai tác giả cùng xuất bản một tập thơ, một tập truyện. Nhiều cơ hội khác như các trại viết, các khóa đào tạo, các hội nghị chuyên môn, đầu tư sáng tác... đều mở cửa rộng mời các nhà văn trẻ tham gia. Không có ý kiến 'vứt bỏ' nhà văn trẻ! Điều quan trọng nhất là bản thân từng nhà văn có thể tự thay đổi để thành công trong nghề viết.
Không phải là nhà văn trẻ chỉ cần viết mà không cần sự giúp đỡ. Mặc dù tiền bạc không phải là điều quan trọng nhất, thị trường xuất bản đã có sự xuất hiện của nhiều đơn vị làm sách tư nhân. Nhiều nhà văn trẻ, như Nguyễn Phong Việt, Nguyễn Thiên Ngân, Hamlet Trương, Huyền Thư, Lương Đình Khoa, Hà Mạnh Luân... đã công bố tác phẩm của họ trên mạng xã hội và được độc giả đón nhận. Ngay sau đó, các nhà xuất bản cạnh tranh nhau ký hợp đồng xuất bản. Có một số nhà văn đã có thể tự tin kiếm sống bằng nghề viết, từ tiền bản quyền và giải thưởng theo xu hướng tiên tiến trên thế giới.
Cuối cùng, điều mà các nhà văn trẻ hiện nay cần nhất vẫn là sự đồng cảm, sự hiểu biết. Trong giới văn học vẫn tồn tại sự bảo thủ, sự ép buộc suy nghĩ của những người đi trước với những người viết trẻ. Ngoài những vấn đề tâm lý như 'văn mình vợ người', có một quan điểm cho rằng viết khi còn trẻ không đáng giá, chỉ khi có đủ kinh nghiệm mới đáng để quan tâm. Cách tiếp cận tiêu cực này cần phải được thay đổi thông qua văn hóa học, một nguồn gốc sâu xa từ sự ảnh hưởng của văn hóa Nho giáo và thói quen ghen tức trong văn hóa xã hội.
Mọi người thường nói 'tài không phụ thuộc vào tuổi tác', điều này cũng đúng trong văn chương. Ngoại trừ những trường hợp đặc biệt như thần đồng Trần Đăng Khoa, chỉ cần nhìn vào tên tuổi của Chế Lan Viên, Tô Hoài, Nguyên Hồng… họ đã đạt được danh tiếng khi còn rất trẻ, làm rõ rằng tuổi tác không quyết định chất lượng của tác phẩm.
Văn chương có nhiều đặc điểm, trong đó sự đa dạng của đề tài và phong cách viết là quan trọng. Văn chương là một nghệ thuật không phải là sự vượt trội mà là sự khác biệt. Văn chương luôn luôn chuyển động, luôn luôn tìm cách tạo ra cái mới. Điều thú vị trong văn chương là những thứ cũ không bị mất đi mà trở thành cổ điển. Ngày nay, các nhà thơ không tuân theo các quy tắc cứng nhắc như thế hệ Thơ mới trước năm 1945, thay vào đó họ được tự do hoàn toàn trong việc sáng tạo. Tính âm nhạc trong thơ được tạo ra từ cấu trúc âm thanh ngữ nghĩa được lựa chọn kỹ lưỡng, không phải từ vần điệu. Thơ hiện nay khác biệt với Thơ mới, nhưng điều đó không có nghĩa là Thơ mới không còn giá trị. Người làm thơ hiện nay cần đọc Thơ mới để hiểu được thành tựu nghệ thuật của cha ông họ.
Khi một tác phẩm của nhà văn trẻ với tư duy mới mẻ và phong cách viết độc đáo xuất hiện, thường sẽ bị... ghét. Không phải là các bậc cha chú, cô bác trong giới văn học có ý định xấu gì, nhưng đơn giản là cách tiếp cận và phong cách viết của họ không phản ánh sự thay đổi trong xã hội. Điều quan trọng là chấp nhận sự đổi mới, và thời gian sẽ trả lời vấn đề này.
Những nhà văn trẻ hiện nay muốn nhận thức và chấp nhận sự khác biệt từ cả những người đi trước và bạn đọc. Chỉ có cách tiếp cận này, văn chương của đất nước mới thực sự phát triển, đa dạng về nội dung, phong cách, hình thức... Môi trường sáng tạo và lành mạnh sẽ tạo điều kiện cho sự ra đời của các tác phẩm nghệ thuật cao cả!
Tham khảo từ Quân đội Nhân dân
