Điều hòa không khí ban đầu không được tạo ra để phục vụ con người, thực ra, chính máy mới là 'chủ nhân' thực sự của nó

Hóa ra thiết bị điện tử gia dụng này đã xuất hiện từ năm 1902.

Theo IEEE Spectrum, nguồn gốc của máy điều hòa không khí có thể được truy nguyên từ năm 1902. Một nhà máy in màu ở Brooklyn, NewYork, Mỹ đã gặp vấn đề với nhiệt độ và độ ẩm, làm hỏng các bản in. Chúng phải đưa giấy vào máy in nhiều lần nhưng chỉ cần có sự sai lệch nhỏ về độ ẩm hoặc nhiệt độ, lỗi in sẽ xảy ra thường xuyên.

Vì vậy, nhà máy này đã yêu cầu nhà phát minh Willis Havilland Carrier (1876-1950) phát triển một thiết bị giúp làm mát làm mát căn phòng chứa máy móc và giữ cho nhiệt độ cùng độ ẩm không thay đổi. Ông đã tạo ra một thiết bị làm mát tiêu tốn 211 kilowatt điện để duy trì nhiệt độ phòng ở 27 độ C và độ ẩm tương đối 55%. Một nửa hệ thống sử dụng nước giếng lạnh, một nửa còn lại là hệ thống làm lạnh cơ học dựa trên nguyên tắc làm mát bằng quá trình bay hơi.

Hệ thống làm mát ban đầu này không luôn hoạt động như mong đợi, nhưng ông vẫn tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện. Vào năm 1906, Carrier đã nhận được bằng sáng chế cho sản phẩm có tên là 'thiết bị xử lý không khí'. Năm 1911, ông đã xuất bản một bài báo tạo ra nền tảng trong việc thiết kế hệ thống điều hòa không khí hiệu quả. Nghiên cứu này kết hợp các khái niệm về độ ẩm tương đối, độ ẩm tuyệt đối và nhiệt độ điểm sương - là nhiệt độ mà hơi nước trong không khí hình thành sự ngưng tụ trên bề mặt của một vật thể).

Ban đầu, máy điều hòa không khí chỉ được sử dụng cho nhà máy in, máy dệt, làm phim và ngành công nghiệp thực phẩm. Mãi tới những năm 1920, nó mới được sử dụng trong các cơ sở thương mại lớn như căn hộ và rạp chiếu phim. Năm 1932, máy điều hòa không khí gắn trên cửa sổ đầu tiên xuất hiện và có thể coi là dòng máy điều hòa không khí tại nhà đầu tiên.

Mặc dù gặp một số khó khăn vì chiến tranh, vai trò và ứng dụng của máy điều hòa không khí không bị quên lãng. Khi chiến tranh dần qua đi, nó bắt đầu xuất hiện lại và lan rộng tới mọi thành phố, ngõ ngách. Đến năm 1990, 70% hộ gia đình ở Mỹ đã sử dụng máy điều hòa không khí. Và trong những năm gần đây, tỷ lệ sử dụng điều hòa không khí ở Mỹ và Nhật Bản đã vượt quá 90%.

Tính đến năm 2019, gần một thế kỷ sau khi máy điều hòa không khí đầu tiên xuất hiện, ước tính có khoảng 1,6 tỷ máy điều hòa đang hoạt động trên toàn thế giới. Và một nửa trong số đó là ở Trung Quốc và Mỹ.

Tuy nhiên, số lượng máy điều hòa không khí dự kiến sẽ tăng với tốc độ nhanh hơn trong tương lai. Bởi xu hướng mua sắm thiết bị này đang tăng do nhu cầu từ các nước đang phát triển, do thu nhập trung bình tăng; nhiệt độ môi trường ngày càng cao do sự nóng lên toàn cầu và dân số tăng ở các khu vực nóng như Nam Á, Châu Phi và Trung Đông. Một báo cáo còn cho rằng sẽ xuất hiện một 'cơn khủng hoảng về thiết bị làm mát', trong đó doanh số máy điều hòa không khí sẽ tăng lên đáng kể .

Tuy nhiên, hệ quả của việc này là nhu cầu sử dụng năng lượng sẽ tăng lên tương ứng. Ví dụ, nếu 200 triệu người ở Uttar Pradesh, bang đông dân nhất ở Ấn Độ, nơi có nhiệt độ trung bình vào mùa hè cao hơn nhiều so với ở Florida, phần cực nam của Hoa Kỳ, cùng sử dụng máy điều hòa không khí thì cần lượng điện gấp đôi. Ngoài ra, do việc sản xuất điện từ đốt than vẫn là nguồn cung chủ yếu ở các quốc gia như Ấn Độ và Trung Quốc, sự gia tăng của máy điều hòa không khí sẽ trực tiếp dẫn đến sự gia tăng lượng khí thải carbon dioxide.

Tất cả tạo nên một chu trình khi sử dụng máy điều hòa không khí, nhiệt độ tại các vùng trên Trái đất càng tăng cao và con người lại cần thêm nhiều máy điều hòa không khí hơn nữa.

Giải pháp hiện nay là cần quy hoạch các thành phố tốt hơn, thiết kế các tòa nhà thông minh hơn và thực thi các tiêu chuẩn năng lượng nghiêm ngặt cho các loại điều hòa mới được sản xuất.

Tham khảo Gigazine