Buzz
Phiên bản gần như viết lại hoàn toàn mới
Dựa vào nghiên cứu về tâm lý học và kinh tế học hành vi, tác giả đã minh chứng rằng con người thường bị chi phối bởi những điều kích nhỏ nhặt trong quá trình đưa ra quyết định. Lý thuyết này nhanh chóng lan truyền và được nhiều nhà kinh tế, nhà lập luận chính sách... chấp nhận.
'Cú Kích' không chỉ ảnh hưởng đến các chính trị gia ở Anh, Mỹ mà còn lan rộng ra nhiều quốc gia khác, giúp tạo ra hơn 400 “đội tạo cú hích” trong các chính phủ: Anh, Đức, Nhật Bản… Khái niệm “cú kích” cũng nhanh chóng trở nên phổ biến và sử dụng như một từ vựng mới trong giới doanh nhân, nhà lập luận chính sách, người tiêu dùng… ở khắp nơi trên thế giới.
Sau hơn một thập kỷ ra mắt, Thaler và Sunstein nhận ra rằng một số thông tin trong sách đã trở nên lỗi thời và cần được cập nhật và điều chỉnh phù hợp với thời đại. Ví dụ, chiếc iPod - một sản phẩm được cho là hợp thời của chương đầu tiên sau ngần ấy năm đã lỗi mốt, lạc hậu. Hoặc như, nhiều vấn đề thời sự mà tác giả từng đề cập trong phiên bản cũ đã được một số quốc gia giải quyết.
Vì thế, với kinh nghiệm làm việc trong và ngoài chính phủ hơn chục năm qua, cùng với những phát hiện nghiên cứu mới, bộ đôi tác giả đã tiến hành cập nhật và điều chỉnh từ đầu đến cuối quyển sách. “Cú kích - Phiên bản cuối cùng” bắt đầu chỉnh sửa từ năm 2020, ngay trong thời điểm đại dịch COVID-19 bùng nổ trên toàn cầu.
Có thể nói đây là bản “Cú kích” gần như mới với 6 chương được thêm vào, 4 chương được viết lại gần như toàn bộ, và 6 chương được cập nhật, điều chỉnh sâu sắc. Mặc dù được viết lại phần lớn nhưng “Cú kích - Phiên bản cuối cùng” vẫn chọn cách bắt đầu quen thuộc bằng việc kể câu chuyện về chuỗi quán ăn tự phục vụ của Carolyn. Từ đó, các khái niệm về “kiến trúc lựa chọn”, “chủ nghĩa gia trưởng tự do” bắt đầu được mở rộng bàn luận.
Ở phần được thêm vào, tác giả đặc biệt dành hai chương lớn để đề cập đến hai chủ đề mới là sự tiết lộ thông minh và bùn lắng, cùng với việc bổ sung thêm hai khái niệm mới của kiến trúc lựa chọn là niềm vui và sự giám tuyển. Theo đó, sự tiết lộ thông minh giúp người tiêu dùng đưa ra những quyết định hiệu quả hơn. Còn bùn lắng là những lực cản của kiến trúc lựa chọn gây ảnh hưởng đến tổng thể quyết định. Các chủ đề này được xây dựng để hướng đến việc tạo ra cú kích dễ dàng hơn.
Với phiên bản 480 trang lần này, Thaler và Sunstein không ngần ngại viết lại những nội dung họ đã nghiên cứu một cách công phu mà còn tiến hành cập nhật những vấn đề của thời đại, từ chương trình tiết kiệm hưu trí, cho đến tài chính cá nhân cho bảo hiểm y tế, biến đổi khí hậu, đại dịch COVID-19… Bằng những lập luận và ví dụ rõ ràng, tác giả đã làm sáng tỏ những ảnh hưởng, tác động của cú kích tới các vấn đề khác nhau, đồng thời, đề xuất những giải pháp hữu ích cho việc sử dụng các cú kích để giải quyết nhiều vấn đề trong cuộc sống.
Câu thần chú của “Cú kích”
Richard H. Thaler và Cass R. Sunstein cho rằng nguyên tắc căn bản nhất để thực hiện cú kích được tóm gọn trong “câu thần chú”: Làm cho việc cần làm trở nên dễ dàng. Cú kích không phải là thuế hay phạt, nó không hạn chế quyền tự do lựa chọn của cá nhân mà là một cách tiếp cận đầy hứa hẹn để cải thiện quá trình ra quyết định và thúc đẩy thay đổi hành vi tích cực.
Trong nhiều năm gần đây, “Cú kích” được giới phê bình, doanh nhân, nhà kinh tế học… đánh giá là một trong những cuốn sách hấp dẫn và kích thích tư duy nhất. Tuy vậy, quyển sách cũng tạo ra những tranh cãi nhất định trong lĩnh vực đạo đức học và khoa học chính trị. Khi thực hiện bản cập nhật, bộ đôi tác giả không tránh né mà dũng cảm nhìn vào những quan điểm trái chiều này. Ngoài ra, tác giả cũng không ngần ngại phơi bày những hạn chế của cú kích để độc giả cùng thảo luận ở phần cuối sách.
Tuy còn nhiều tranh cãi nhưng sự tác động của cú kích ở thời điểm hiện tại là điều không thể phủ nhận. Với trọng tâm là thay đổi hành vi con người mà không dựa vào sự cưỡng ép, cấm đoán hay pháp luật, lý thuyết cú kích đã được áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm y tế, giáo dục, tài chính… để giúp cá nhân và doanh nghiệp đưa ra quyết định tốt hơn, cải thiện phúc lợi của họ.
Sau hơn một thập kỷ kể từ ngày ra mắt bản đầu tiên, “Cú kích - Phiên bản cuối cùng” đã trải qua những thay đổi đáng kể nhằm mang lại trải nghiệm tốt hơn cho người đọc với nhiều kiến thức bổ ích hơn. Tuy nhiên, phiên bản mới vẫn giữ được những gì quý giá nhất của phiên bản cũ. Do đó, cả độc giả mới và độc giả cũ đều có thể khám phá nhiều điều mới lạ, thú vị trong “Cú kích - Phiên bản cuối cùng” này.
Đề cập đến quyển sách này, Giáo sư tâm lý học Daniel Kahneman, chủ nhân giải Nobel Kinh tế 2002 và tác giả cuốn sách “Tư duy nhanh và chậm”, đã ca ngợi: “Có rất ít cuốn sách có thể làm thay đổi thế giới, nhưng ‘Cú kích’ đã làm được điều đó. ‘Cú kích - Phiên bản cuối cùng’ này chứa đựng những điều tuyệt vời: hài hước, hữu ích và khôn ngoan.”
Tờ nhật báo The Boston Globe nhận xét: “Cuốn sách không chỉ hài hước mà còn chứa đựng những ý tưởng hay mà các giám đốc tài chính, các nhà hoạch định chính sách, các chuyên gia Phố Wall và tất cả những người gửi tiền tiết kiệm có thể áp dụng.”
