Tham khảo ý kiến chuyên gia: Thạc sĩ, Bác sĩ Vũ Quốc Ánh - Bác sĩ Nhi khoa - Khoa Nhi - Sơ sinh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Đà Nẵng.

Thiếu máu ở trẻ là vấn đề quan trọng, ảnh hưởng đến sự phát triển. Cung cấp chế độ dinh dưỡng đầy đủ là giải pháp quan trọng để khắc phục tình trạng này.

Thiếu máu xảy ra khi lượng huyết sắc tố (Hb) giảm trong máu. Hb chứa sắt và làm nhiệm vụ vận chuyển oxy. Thiếu sắt, acid folic, vitamin B12, protein là những nguyên nhân chủ yếu khiến trẻ thiếu máu. Mức độ ảnh hưởng có thể từ nhẹ đến nặng, đôi khi đe dọa tính mạng.

• Nguyên nhân thiếu máu do giảm sinh: Sự thiếu hụt các yếu tố tạo máu như sắt, acid folic, vitamin B12, protein.
• Thiếu máu do bệnh lý như bệnh huyết cầu tố, tan máu tự miễn.
• Thiếu máu do chảy máu: Chấn thương, xuất huyết tiêu hóa, giun sán là một số nguyên nhân.

Các dấu hiệu của thiếu máu ở trẻ nhỏ thường không rõ ràng, làm cho việc nhận biết trở nên khó khăn. Một số biểu hiện chính của thiếu máu ở trẻ có thể kể đến:

• Da mặt tái nhợt, niêm mạc nhợt và trẻ thiếu năng động, gặp khó khăn trong việc học và thường xuyên buồn ngủ.
• Khi bị thiếu máu nặng, trẻ có thể thấy khó thở, nhịp tim tăng, thở nhanh và khó thở khi vận động.
• Trẻ thường xuyên mắc bệnh đường hô hấp và các bệnh nhiễm khuẩn khác.
• Trẻ có thể biếng ăn, không tăng cân hoặc giảm cân, môi khô, lưỡi sần, mất gai và móng giọt hoặc khum.
• Trẻ bị thiếu máu có thể trải qua tình trạng tóc khô, dễ rụng và gãy.
• Trẻ dưới 2 tuổi thường phát triển chậm, chậm bắt đầu ngồi và đi, cũng như tăng cân và chiều cao chậm.
• Kết quả xét nghiệm thường thấy lượng huyết sắc tố và sắt huyết thanh giảm.

Thiếu máu ở trẻ nhỏ có thể gây ra nhiều vấn đề, từ mệt mỏi đến thiếu ngủ và khả năng tập trung kém... Điều này khiến cho việc cung cấp chế độ dinh dưỡng cân bằng để phòng ngừa thiếu máu trở nên quan trọng. Vậy trẻ thiếu máu ăn gì? Dưới đây là một số thực phẩm giúp trẻ khi bị thiếu máu:

• Tăng cường việc cho trẻ bú mẹ: Sữa mẹ chứa nhiều dưỡng chất và là lựa chọn tốt nhất cho trẻ. Bà mẹ cần duy trì chế độ ăn lành mạnh để cung cấp đủ dưỡng chất cho con qua sữa mẹ.
• Thịt đỏ: Thịt đỏ (bò, cừu, lợn nạc) là nguồn sắt tốt, giúp trẻ phòng tránh thiếu máu. Ngoài ra, thịt đỏ còn giúp kiểm soát cholesterol.
• Hải sản: Là một lựa chọn dinh dưỡng cho bé thiếu máu. Hải sản cung cấp sắt và các vitamin hỗ trợ sức khỏe. Các loại hải sản như cá, nghêu, sò, hến, trai, tôm, cua... là những nguồn dinh dưỡng tốt.
• Gan lợn: Gan lợn rất giàu vitamin A, B, D và các khoáng chất khác, giúp bé phát triển khỏe mạnh. Mẹ nên bổ sung gan lợn trong chế độ dinh dưỡng hàng ngày cho bé.
• Rau củ, trái cây: Rau xanh chứa nhiều dưỡng chất. Các loại rau như cải xoăn, cải bó xôi, rau diếp, bí ngô, súp lơ xanh, rau ngót, khoai tây, đậu đỗ... giúp bé bù lại sắt.
• Thực phẩm hỗ trợ: Ngoài chế độ ăn, cha mẹ có thể sử dụng thực phẩm hỗ trợ chứa sắt và khoáng chất như kẽm, Lysine, crom, selen, vitamin B...

Đối với phòng chống thiếu máu ở trẻ, ngoài việc cải thiện chế độ ăn hàng ngày, bà mẹ cần chú ý đến những điều sau:

• Bà mẹ cần duy trì chế độ ăn lành mạnh, đầy đủ dưỡng chất khi mang thai và trong thời gian cho con bú.
• Bổ sung viên sắt theo hướng dẫn: Đối với trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi và trẻ sinh non, cần bổ sung viên sắt theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Đảm bảo bé được bú sớm, bú đủ và bú lâu. Đây là biện pháp phòng ngừa thiếu máu hiệu quả nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
• Phòng tránh giun sán bằng cách duy trì vệ sinh cá nhân và môi trường, tẩy giun định kỳ cho trẻ theo hướng dẫn.

Ngoài chế độ ăn uống, cha mẹ có thể sử dụng thực phẩm hỗ trợ chứa sắt và các dưỡng chất thiết yếu như kẽm, Lysine, crom, selen, vitamin B... giúp cải thiện tình trạng biếng ăn và hấp thụ dưỡng chất.