Dinh dưỡng và chế độ ăn cho bệnh nhân viêm tụy cấp

1. Khái niệm và nguyên nhân của viêm tụy cấp

Tụy nằm ở vị trí sau dạ dày, giữa tá tràng và lách, đóng vai trò quan trọng trong quá trình kiểm soát đường huyết cơ thể. Viêm tụy cấp thường gây tổn thương cho tuyến tụy, có thể gây nguy hiểm và thậm chí tử vong. Điều này đặc biệt phổ biến ở những trường hợp nặng. Do đó, để điều trị hiệu quả, việc hiểu rõ chứng bệnh và chế độ ăn uống là cần thiết.

Viêm tụy cấp là một căn bệnh nghiêm trọng ảnh hưởng đến tuyến tụy. Một số trường hợp nặng có thể gây tử vong. Người bệnh cần hiểu rõ về viêm tụy cấp và chế độ ăn uống phù hợp để hỗ trợ quá trình điều trị.

2. Phương pháp ăn uống cho bệnh nhân mắc viêm tụy cấp

Chế độ ăn uống khoa học sẽ giúp quá trình phục hồi nhanh chóng hơn cho bệnh nhân. Việc giảm lượng chất béo động vật, tăng cường protein và chất chống oxy hóa trong thực đơn hàng ngày sẽ giảm áp lực cho tuyến tụy. Trong giai đoạn ban đầu, cần kiêng ăn hoàn toàn và sau đó tuân thủ chặt chẽ chế độ ăn được bác sĩ khuyên dùng. Khi cơ thể ổn định, có thể bổ sung thêm một số thực phẩm như sau:

Viêm tụy cấp cần có chế độ ăn uống đúng cách để hồi phục nhanh chóng

2.1. Sữa chua

Sữa chua là một trong những thực phẩm hàng đầu được khuyến nghị cho bệnh nhân mắc viêm tụy cấp. Các men tiêu hóa và axit lactic trong sữa chua giúp hỗ trợ quá trình tiêu hóa, giúp việc tiêu hóa trở nên dễ dàng hơn. Bệnh nhân nên tiêu thụ từ 1 đến 2 hộp sữa chua mỗi ngày (lưu ý chọn loại không đường).

2.2. Nho

Vỏ nho chứa nhiều vitamin, các chất tương tự hormone estrogen và chất chống oxy hóa có lợi cho bệnh nhân viêm tụy cấp. Do đó, nên thêm nho vào khẩu phần ăn hàng tuần, mỗi lần khoảng 10 đến 15 trái.

Nho có lợi cho bệnh nhân viêm tụy cấp

2.3. Rau chân vịt

Rau chân vịt, hay còn được gọi là rau bina, được nhiều người ưa chuộng trong mỗi bữa ăn hàng ngày vì giá trị dinh dưỡng cao. Loại rau này giàu vitamin B, chất chống oxy hóa, khoáng chất và sắt. Các nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng việc tiêu thụ rau chân vịt thường xuyên có thể giúp ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư, giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư đáng kể.

2.4. Súp lơ

Nếu bạn đang tự hỏi viêm tụy cấp nên ăn gì, thì súp lơ là một lựa chọn không thể bỏ qua. Súp lơ có thể được chế biến thành nhiều món ăn khác nhau, nhưng cần tránh những món xào hoặc giảm dầu mỡ tối đa. Thay vào đó, bạn nên ăn súp lơ sống hoặc dùng làm salad để kích thích hoạt động của hệ tiêu hóa.

Đồ ăn nhẹ vị lơ hỗ trợ hiệu quả trong điều trị viêm tụy cấp

3. Các loại thực phẩm cần tránh khi mắc bệnh viêm tụy cấp

Viêm tụy thường phát sinh do việc tiêu thụ rượu bia quá mức hoặc do bệnh nhân có sỏi mật (hoặc các vấn đề liên quan) từ trước. Do đó, ngoài việc biết cách điều trị viêm tụy cấp, bạn cũng cần phải tìm hiểu các loại thực phẩm nên tránh để ngăn chặn tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.

3.1. Các loại bánh làm từ bột mỳ

Bánh ngọt và bánh mì là những ví dụ điển hình trong nhóm thực phẩm này. Chúng chứa nhiều chất béo và tinh bột, rất tốt cho sức khỏe của mọi người. Tuy nhiên, hai loại bánh này không phù hợp cho bệnh nhân viêm tụy cấp.

Bánh mì chứa nhiều tinh bột không tốt cho bệnh nhân viêm tụy cấp

Lý do chính là khi bị bệnh tụy, tuyến tụy của bạn không hoạt động bình thường, điều này làm giảm quá trình tiết enzym tiêu hóa, giảm khả năng tiêu hóa đặc biệt là với các loại thực phẩm giàu tinh bột và chất béo như: bánh quy, bánh rán, bánh quế, bánh sừng bò,… Thay vào đó, hãy bổ sung các loại tinh bột từ ngũ cốc vào chế độ ăn hàng ngày.

3.2. Thực phẩm có nhiều dầu mỡ

Hạn chế sử dụng các món ăn có nhiều dầu mỡ như xào, rán, chiên,… hoặc giảm lượng dầu trong quá trình chế biến. Thay vào đó, bệnh nhân viêm tụy cấp nên tăng cường trái cây tươi, rau xanh nấu canh, luộc hoặc uống nước ép,…

Hầu hết các loại hoa quả tươi đều có tác dụng tích cực với bệnh nhân, trừ trái bơ. Vì trong trái bơ chứa nhiều chất béo không tốt cho sức khỏe của người bệnh. Không chỉ trái bơ tươi, các món được làm từ bơ hoặc có sốt dầu hoặc pho mát cũng nên hạn chế sử dụng.

3.3. Rượu bia

Rượu bia là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến viêm tụy cấp. Do đó, việc tiêu thụ loại đồ uống này trong quá trình điều trị không mang lại lợi ích mà ngược lại còn làm cho tình trạng bệnh nặng hơn. Ngoài rượu bia, bạn cũng cần tránh sử dụng bất kỳ loại thức uống có cồn nào khác.

3.4. Sữa

Sau khi đã biết được thực đơn cho bệnh nhân viêm tụy cấp, việc hiểu rõ những thực phẩm cần tránh cũng rất quan trọng để quyết định thời gian phục hồi. Trong số đó, sữa cũng là một loại thức uống mà bệnh nhân nên kiêng kỵ vì chúng có hàm lượng chất béo cao.

Hạn chế sử dụng sữa vì chứa nhiều chất béo ảnh hưởng đến quá trình điều trị

Ngoài ra, người nhà cũng cần tránh các sản phẩm từ sữa như phô mai, sữa chua, bánh sữa,… Thay vào đó, họ nên sử dụng nước lọc, trà, nước trái cây, cà phê nhẹ hoặc các đồ uống bổ sung dinh dưỡng dễ tiêu hóa khác,…

3.5. Thịt đỏ

Thịt đỏ có hàm lượng chất béo cao (15 - 20%) và nhiều protein không tốt cho bệnh nhân viêm tụy cấp. Nếu cần dùng thịt, hãy chọn loại ít mỡ nhất. Ngoài ra, cũng cần tránh các sản phẩm từ thịt như lạp xưởng, xúc xích,… Bạn có thể dùng trứng hoặc đậu thay thế nguồn protein từ thịt đỏ.

3.6. Các loại bánh kẹo chứa nhiều đường tinh luyện

Viêm tụy cấp thường dẫn đến giảm tổng hợp insulin gây tăng đường huyết, có thể dẫn đến bệnh tiểu đường. Do đó, bệnh nhân không nên tiêu thụ quá nhiều thực phẩm có đường, đặc biệt là đường tinh luyện trong bánh kẹo.

Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị viêm tụy cấp. Vì vậy, bệnh nhân cần hiểu rõ thực đơn cho viêm tụy cấp, những thức ăn cần tránh và tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ.