Ở đỉnh của dãy núi thuộc khu vực Đông Triều, tại ranh giới ba tỉnh Bắc Giang, Hải Dương, Quảng Ninh, núi Phật Sơn tỏa sáng với sắc màu Phật giáo Việt Nam. Đây không chỉ là một ngọn núi, mà còn là nơi mà vị hoàng Trần Nhân Tông đã dành nhiều năm tu hành. Với vẻ đẹp hoang sơ và hùng vĩ, thiên nhiên tạo nên một khung cảnh tuyệt vời, đủ để làm nao lòng bất kỳ ai...
Hành trình qua Phật Sơn vẫn gợi lên những cảm xúc sâu lắng trong lòng lữ khách

Ngày nay, đường đi dẫn lên núi được gọi là con đường vua Trần Nhân Tông, nối từ ngã tư Đông Triều tới di tích đền An Sinh. Từ đền An Sinh, con đường tiếp tục dẫn qua nhiều làng mạc, hướng tới đỉnh núi Phật Sơn. Dưới chân núi, hồ Trại Lốc yên bình như một gương phản ánh rừng xanh và trời xanh. Sự thanh bình của cảnh vật trở thành nguồn cảm hứng lớn cho chúng tôi trong hành trình chinh phục đỉnh núi Phật.
Vào đầu năm 2016, con đường từ hồ Trại Lốc lên tận gần am Ngọa Vân đã được hoàn thiện, giúp du khách giảm bớt gian nan khi leo núi Phật Sơn trong chuyến du lịch sinh thái và tâm linh. Hành trình này có ba lựa chọn. Nếu muốn thăm quan trong một ngày, du khách có thể tới am Ngọa Vân và quay về.

Nếu dành hai ngày, du khách có thể khám phá am Ngọa Vân và chùa Hồ Thiên nằm trên lưng chừng của núi Phật Sơn. Nếu có đủ sức khỏe và thời gian, trong khoảng 4 - 5 ngày, du khách có thể tham quan chùa Hồ Thiên và khám phá vùng đất sơn thủy hữu tình trên sườn tây núi Phật Sơn, thuộc địa phận huyện Lục Nam, Sơn Động, tỉnh Bắc Giang.
Chúng tôi quyết tâm thám hiểm toàn bộ dãy núi Phật Sơn. Trên đường tới am Ngọa Vân, chúng tôi thường xuyên bắt gặp những dòng suối nhỏ mềm mại chảy qua. Nước trong vắt, sỏi lộ diện dưới đáy. Cây cổ thụ trong rừng nguyên sinh Phật Sơn ngày càng nhiều hơn. Dọc theo các tảng đá rêu phong, hoa dại nở rộ suốt cả bốn mùa. Am Ngọa Vân giữ nguyên tháp Phật Hoàng có tuổi đời hơn 700 năm. Chúng tôi dừng chân tại am để thưởng thức bữa cơm chay của nhà chùa trước khi chuẩn bị cho ngày mới để khám phá những cung đường tiếp theo.
Từ am Ngọa Vân đến chùa Hồ Thiên là một hành trình đầy thú vị với nhiều trải nghiệm khác nhau. Chúng tôi đi qua nhiều mảng núi với rừng cây mới trồng, sau đó là những thảo nguyên xanh biếc vô tận. Đoạn đường từ am Ngọa Vân đến chùa Hồ Thiên, mặc dù xa nhưng khá bằng phẳng và dễ đi. Khi bình minh vừa lên, những đám mây trắng bồng bềnh quanh những ngọn núi tạo ra một bức tranh đẹp mắt.
Sau hơn 4 giờ đi bộ từ am Ngọa Vân đến chùa Hồ Thiên, chúng tôi bắt gặp một bãi đá lớn với những tảng đá lớn như một gian nhà, xếp chồng lên nhau, cao vút. Vì vậy, khu vực này được gọi là Bãi Đá Chồng. Đây cũng là một điểm ngắm cảnh tuyệt vời không thể bỏ qua đối với những ai đi qua đây.

Khi chúng tôi đến chùa Hồ Thiên, cảnh vật hiện ra trước mắt có phần bi kịch với sự hoang tàn. Nền móng cũ của ngôi chùa mà Đức Phật hoàng đã từng thuyết pháp giờ chỉ là một đống đổ nát, chỉ còn lại tháp Phật 7 tầng với tượng Phật màu trắng ở mỗi tầng. Khu vực chùa Hồ Thiên còn có một ngôi chùa nhỏ, tạm bợ. Có một nhà sư tên là Thái An tu luyện ở đây. Xung quanh còn sót lại vài mộ tháp được xây bằng gạch nung - nơi an nghỉ của các vị cao tăng, thiền sư.
Sau khi thăm chùa Hồ Thiên giữa núi rừng hoang sơ, chúng tôi quyết định ở lại đây một đêm để nạp năng lượng cho ngày mai tiếp tục hành trình. Chúng tôi ngồi lại bàn tròn để thảo luận về nguồn gốc tên gọi của núi Phật Sơn. Theo giải thích của một nhà sư tại chùa Hồ Thiên, tên gọi đó đơn giản chỉ là núi của Phật. Cái tên này đã xuất hiện từ khi Thái Thượng hoàng Trần Nhân Tông và các vị thiền sư tìm đến núi này để xây chùa, am và tu hành.
Sáng hôm sau, từ chùa Hồ Thiên, chúng tôi theo một con đường mòn xuyên qua những rừng già và leo lên đỉnh Sân Trời, nơi cao khoảng 1.000 mét so với mặt nước biển. Đỉnh Sân Trời của núi Phật Sơn cũng là biên giới tự nhiên giữa hai tỉnh Quảng Ninh và Bắc Giang.
Trên đỉnh Sân Trời có một khu vực bằng phẳng, rộng lớn, được người dân địa phương gọi là Lái Cỏ, vì ở gần trời nên mới có tên như vậy. Cư dân Cao Lai, Tày, Nùng nơi này còn gọi khu vực này là Lái Cỏ. Ở Sân Trời, những tảng đá lớn với hình dáng lạ lẫm khiến mọi người tò mò, thích thú. Có tảng đá giống như con rùa khổng lồ.
Nhiều người đã không bỏ lỡ cơ hội leo lên hòn đá đó, ngả lưng một lát, hoặc 'tự sướng' với bức ảnh kỷ niệm. Trên đỉnh Sân Trời, mây trắng bay đầy, gió thổi làm con người cảm thấy dễ chịu và hoàn toàn thư giãn.

Từ đỉnh Sân Trời, chúng tôi đi xuống sườn tây của dãy núi Phật Sơn, thuộc địa phận huyện Lục Nam và Sơn Động, tỉnh Bắc Giang. Thực sự, khu rừng ở đây gần như chưa bị ảnh hưởng bởi con người hoặc du lịch. Đi khoảng hơn một kilômét, đường rừng đầy nguy hiểm, chúng tôi gặp một khe nước độc đáo với tên gọi Khe Giót. Những tia nước nhỏ bắn ra, va chạm vào vách đá tạo nên cảnh quan độc đáo. Dù mùa mưa hay mùa khô, nước trong khe luôn rất ít.
Theo người dân địa phương, Khe Giót là nguồn của dòng suối Nước Vàng. Đúng như tên gọi, nước trong suối có màu vàng như mật ong rừng.
Trên đường đi, chúng tôi còn gặp nhiều điều thú vị khác, từ những cây mọc trên vách núi đến những tảng đá có hình dạng kỳ quái, lạ mắt, tất cả hòa quyện với tiếng chim hót, tiếng suối chảy róc rách.
Sườn tây của Phật Sơn, hơn 700 năm trước, được ghi nhận với sự xuất hiện của nhiều thiếu nữ đẹp. Để tạo mối quan hệ tốt đẹp với các tù trưởng trong vùng, quan lại triều Trần đã đưa nhiều cô gái dân tộc Dao, Cao Lan từ đây về kinh thành làm vợ, làm thiếp. Ngày nay, khi đến vùng đất này, bạn sẽ bắt gặp vẻ đẹp đặc biệt của thiếu nữ mặc trang phục truyền thống trong các lễ hội.
Khi vượt qua núi Phật Sơn, chúng tôi nhận ra rằng để phát triển du lịch, cần thiết phải bảo tồn cảnh quan tự nhiên, bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao cuộc sống của cộng đồng địa phương. Chỉ có như vậy, Phật Sơn mới trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn, là nơi thiêng liêng thứ hai sau Yên Tử...

Theo bài viết của Nguyễn Hường trên Doanh Nhân Sài Gòn
***
Tham khảo: Cẩm nang du lịch trên Mytour
MytourNgày 21 tháng Mười, 2016