Do dịch Covid-19, hơn 100 nhà khoa học đang mắc kẹt trên con tàu phá băng ở Bắc Băng Dương

Có khả năng họ sẽ phải kéo dài thêm 6 tuần nữa để hoàn thành chuyến nghiên cứu trước khi được phép về

Trong suốt 6 tháng qua, con tàu phá băng Polarstern của Đức đã lưu thông giữa Bắc Băng Dương. Không chỉ có băng dày cản đường, mà còn vì những người trên tàu không thể làm gì khác. Trên tàu, có hàng trăm nhà khoa học từ khắp nơi trên thế giới, dành nhiều tháng để thực hiện chuyến thám hiểm MOSAiC, nghiên cứu khoa học tại cực Bắc để hiểu hơn về vùng này trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Theo kế hoạch, vào giữa tháng Tư, con tàu Polarstern sẽ đón nhóm thám hiểm mới tại Svalbard, Na Uy và đưa đoàn các nhà khoa học hiện tại về nghỉ ngơi. Nhưng do tình hình dịch Covid-19, kế hoạch này đã bị ảnh hưởng. Hiện tại, nhóm các nhà khoa học sẽ ở thêm 6 tuần nữa trên tàu, đảm bảo chuyến thám hiểm không bị gián đoạn.

Trong tháng này, chính phủ của Svalbard - một quần đảo trên Bắc Băng Dương - đã tuyên bố dừng nhập cảnh do lo ngại dịch Covid-19, khiến khoảng 100 nhà khoa học và thủy thủ đoàn không thể cập bến Svalbard và phải bắt chuyến bay về nhà. Trong thời gian tới, có khả năng những người đứng đầu dự án MOSAiC sẽ phải dùng phà chở hàng để cung cấp đồ tiếp tế cho các nhà khoa học đang 'cố thủ' trên con tàu phá băng.

Dịch Covid-19 vẫn tiếp tục, mọi hoạt động giao thông đều bị tắc nghẽn. Điều này cũng khiến một loạt các hoạt động khám phá và nghiên cứu khoa học bị tạm ngưng. Nhóm các chuyên gia của dự án MOSAiC đang đối mặt với những thách thức riêng biệt: họ phải đảm bảo tiến độ nghiên cứu và đồng thời ngăn chặn virus xâm nhập vào Polarstern bằng mọi cách. Việc cung cấp tiếp tế cho Polarstern cũng gặp nhiều khó khăn, trực thăng gặp nhiều trở ngại để tiếp cận con tàu phá băng này, còn tàu biển phải mất nhiều tuần mới đến được.

Đầu tháng này, một nhà nghiên cứu dự định tham gia hỗ trợ dự án MOSAiC đã dương tính với Covid-19, khiến toàn bộ kế hoạch bị gián đoạn. Tình hình trở nên khó khăn hơn khi chính quyền Na Uy cấm nhập cảnh. Kế hoạch cho mùa xuân đang bị ảnh hưởng nặng nề, và hiện tại nhóm nghiên cứu cũng chưa biết mùa hè sắp tới sẽ như thế nào.

Tuy nhiên, đoàn thám hiểm trên Polarstern đang an toàn tuyệt đối, cách ly hoàn toàn với Covid-19 và trên tàu đủ lương thực cho nhiều tuần tới. Họ có đủ thời gian để tận tâm góp phần cho khoa học, trong khi tổ chức MOSAiC lập kế hoạch phòng bị.

Theo dự định, một con tàu phá băng khác sẽ mang đoàn nghiên cứu mới đến Polarstern; những người này cần âm tính với SARS-CoV-2 và đã hoàn thành cách ly theo quy định. Ban điều hành MOSAiC đã liên hệ với một số tàu trong khu vực, xem xét bến cảng nào chưa bị phong tỏa để chuẩn bị ra khơi.

Cách tiếp cận khác là gộp nhóm hai nhóm nhà khoa học lại để tăng tốc độ nghiên cứu. Nếu thế, nhóm trên Polarstern sẽ ở lại tàu thêm 6 tuần nữa, và thay vì 3 lần thay người từ bây giờ cho đến tháng Chín, sẽ chỉ còn hai lần như vậy.

Phương pháp này đảm bảo dự án MOSAiC tiếp tục theo đúng kế hoạch, đồng thời giải quyết vấn đề mới nảy sinh - nhiều nhà khoa học không thể rời khỏi quốc gia vì lệnh cấm bay do dịch Covid-19. 

Hiện tại, các chuyên gia trên Polarstern vẫn tiếp tục công việc hàng ngày. Họ nghiên cứu mối quan hệ cộng sinh giữa sinh vật dưới đáy đại dương và vi khuẩn tại các mạch nước nhiệt sâu dưới đáy biển, khám phá vòng xoay carbon trên toàn thế giới - một nhiệm vụ do NASA đứng sau chỉ đạo, đồng thời chuẩn bị cho hơn 10 dự án khác sẽ được tiến hành trong tháng tới.

Trong bối cảnh mọi người phải tự cách ly, làm việc từ xa, nhóm các chuyên gia nghiên cứu trên con tàu Polarstern là một số ít người có thể làm việc trong thời kỳ dịch bệnh, và làm công việc quan trọng như nghiên cứu khoa học nữa! Mặc dù khác biệt với các nhà nghiên cứu đang tập trung vào xử lý dịch Covid-19, nhưng họ đều có cùng mục tiêu: đóng góp cho sự hiểu biết của loài người.