Doanh thu từ bán hàng là gì? Phương pháp tính toán doanh thu bán hàng hiệu quả

Doanh thu bán hàng là yếu tố quan trọng giúp đánh giá mức độ thành công của doanh nghiệp. Để tính toán doanh thu bán hàng, doanh nghiệp cần xác định giá bán và số lượng từng sản phẩm hoặc dịch vụ. Mytour sẽ chỉ ra các phương pháp tính doanh thu bán hàng một cách chính xác và tối ưu trong bài viết dưới đây.

I. Khái niệm Doanh thu bán hàng là gì?

Hãy cùng khám phá khái niệm, các loại hình và tầm quan trọng của doanh thu bán hàng dưới đây.

1. Định nghĩa

Doanh thu bán hàng (Sales Revenue) là giá trị mà doanh nghiệp thu được từ các hoạt động sản xuất và buôn bán trong lĩnh vực kinh doanh của mình trong các kỳ kế toán. Đây là nguồn thu quan trọng giúp phát triển vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp.

2. Các loại hình doanh thu

Hiện nay, có một số loại doanh thu bán hàng phổ biến như sau:

• Doanh thu biên

Doanh thu biên (Marginal Revenue) là khoản doanh thu tăng thêm khi doanh nghiệp sản xuất và bán thêm một đơn vị sản phẩm.

• Doanh thu cận biên

Doanh thu cận biên là khái niệm quan trọng trong kinh tế, dùng để đo lường sự thay đổi doanh thu khi doanh nghiệp bán thêm một đơn vị sản phẩm hoặc dịch vụ.

Doanh thu cận biên phản ánh hiệu quả của việc sản xuất và marketing sản phẩm hoặc dịch vụ. Nếu doanh thu cận biên lớn hơn chi phí cận biên, doanh nghiệp có thể thu được lợi nhuận từ việc bán thêm sản phẩm hoặc dịch vụ. Ngược lại, nếu doanh thu cận biên nhỏ hơn chi phí cận biên, doanh nghiệp sẽ không có lãi từ việc bán thêm.

Doanh thu cận biên ảnh hưởng mạnh mẽ đến chiến lược kinh doanh của các công ty. Các công ty trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo sẽ sản xuất cho đến khi doanh thu cận biên bằng chi phí cận biên để tối ưu hóa lợi nhuận. Trong khi đó, các công ty không hoàn toàn cạnh tranh có thể hạ giá để tăng doanh thu cận biên, nhưng phải đối mặt với rủi ro mất khách hàng và giảm uy tín.

• Doanh thu ròng

Doanh thu ròng là một chỉ số quan trọng trong kinh doanh, giúp đánh giá hiệu quả và lợi nhuận của một doanh nghiệp. Đây là số tiền còn lại sau khi trừ đi tất cả các khoản chi phí như chi phí tồn kho, chi phí bán hàng, chi phí khấu hao, chi phí lãi suất, thuế, và các chi phí khác.

3. Tầm quan trọng

Doanh thu bán hàng là một chỉ số cực kỳ quan trọng trong hoạt động của doanh nghiệp, với ba ý nghĩa chính như sau:

• Giúp chủ doanh nghiệp đánh giá hiệu quả kinh doanh

Doanh thu bán hàng là công cụ quan trọng để chủ doanh nghiệp đánh giá mức độ thành công của hoạt động kinh doanh. Khi doanh thu không tăng trưởng theo mùa, chủ doanh nghiệp cần phải áp dụng các chiến lược khác nhau để thúc đẩy doanh thu bán hàng.

• Tăng cường khả năng kinh doanh

Doanh nghiệp không chỉ có thể đánh giá hiệu quả kinh doanh mà còn có thể gia tăng lợi nhuận thông qua việc tăng doanh thu bán hàng. Khi tỷ lệ giữa doanh thu và chi phí tăng lên, lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ được cải thiện.

• Cải thiện hiệu quả sử dụng vốn và vòng quay vốn

Doanh thu bán hàng ổn định giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, kéo dài thời gian tồn tại của doanh nghiệp. Đồng thời, khi doanh thu tăng, doanh nghiệp có thể thu hút thêm vốn từ các chủ sở hữu và giảm thiểu chi phí vay vốn từ bên ngoài.

II. Công thức tính doanh thu bán hàng

Để tính doanh thu bán hàng, cần dựa vào hai yếu tố cơ bản: tổng doanh thu và doanh thu thuần.

1. Tổng doanh thu

Tổng doanh thu là tổng số tiền mà doanh nghiệp thu được từ tất cả các hoạt động kinh doanh, bao gồm việc cung cấp sản phẩm và dịch vụ.

Công thức tính tổng doanh thu:

Tổng doanh thu = Số lượng sản phẩm bán ra * Giá bán mỗi sản phẩm

Ví dụ: Trong năm 2022, cửa hàng A đã bán được 200 chiếc ô tô với giá bán 2 tỷ đồng mỗi chiếc. Do đó, tổng doanh thu của cửa hàng A trong năm đó là 200 * 2 = 400 tỷ đồng.

2. Doanh thu thuần

Doanh thu thuần là một chỉ số quan trọng giúp doanh nghiệp đánh giá mức độ hiệu quả hoạt động kinh doanh. Chỉ số này cho biết liệu doanh nghiệp có đạt được lợi nhuận hay đang gặp thua lỗ từ các giao dịch bán hàng của mình.

Công thức tính doanh thu thuần:

Doanh thu thuần = Tổng doanh thu – Các khoản giảm trừ

Khoản giảm trừ trong tính toán doanh thu thuần có thể bao gồm các yếu tố như: chiết khấu thương mại, giá trị hàng hủy và giảm giá hàng cung cấp.

• Chiết khấu thương mại: Là khoản tiền mà doanh nghiệp sẽ hoàn lại cho khách hàng khi mua số lượng lớn sản phẩm, thường xuyên được thỏa thuận giữa hai bên để khuyến khích việc mua sắm nhiều hơn.

• Giảm giá hàng cung: Là khoản giảm trừ cho người mua khi sản phẩm không đạt chất lượng hoặc không đúng mẫu đã thỏa thuận.
• Giá trị hàng trả lại: Là phần giá trị mà khách hàng yêu cầu hoàn lại nếu hàng hóa vi phạm hợp đồng hoặc không đáp ứng chất lượng, mẫu mã đã ký kết. Giá trị này chỉ được tính khi khách hàng xác nhận việc hủy hàng và từ chối thanh toán.

Ví dụ: Một cửa hàng bánh ngọt có tổng doanh thu 100 triệu đồng trong tháng. Sau khi trừ đi các khoản chi phí giảm trừ như nguyên liệu, nhân công, quảng cáo,... tổng số tiền doanh thu thuần của cửa hàng này là 80 triệu đồng (100 triệu – 20 triệu).

3. Các điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng

Để có thể ghi nhận doanh thu bán hàng, doanh nghiệp phải đảm bảo các điều kiện sau đây:

• Người mua đã nhận hàng và chịu rủi ro cũng như hưởng các lợi ích từ sản phẩm, hàng hóa.
• Doanh nghiệp không còn quyền quản lý hay kiểm soát sản phẩm như khi là chủ sở hữu.
• Doanh thu phải được xác định một cách chính xác và rõ ràng.

• Doanh nghiệp đã hoặc sẽ có lợi nhuận từ hoạt động bán hàng.
• Doanh nghiệp phải tính toán và hạch toán các khoản chi phí liên quan đến việc bán hàng.

Bên cạnh đó, doanh thu bán hàng cũng có thể được phân loại theo các nhóm khác nhau, như doanh thu từ bán hàng, doanh thu từ hoạt động tài chính, doanh thu nội bộ, và doanh thu bất thường. Mỗi loại doanh thu này sẽ có các điều kiện và nguyên tắc ghi nhận riêng biệt.

4. Điều kiện để ghi nhận doanh thu từ cung cấp dịch vụ

Doanh thu từ việc cung cấp dịch vụ là nguồn lợi nhuận thu được khi doanh nghiệp cung cấp các dịch vụ cho khách hàng. Doanh thu này sẽ được ghi nhận khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Hầu hết rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu dịch vụ đã được chuyển giao cho khách hàng.
• Doanh nghiệp không còn quyền quản lý hoặc kiểm soát dịch vụ như chủ sở hữu.

• Doanh thu có thể xác định một cách tương đối chính xác.
• Doanh nghiệp đã hoặc sẽ nhận được lợi nhuận từ việc cung cấp dịch vụ.
• Công việc được phân chia rõ ràng và hoàn thành theo báo cáo.
• Chi phí liên quan đến giao dịch và các chi phí cần thiết để hoàn tất dịch vụ phải được xác định rõ ràng.

III. Những phương pháp giúp doanh nghiệp gia tăng doanh thu bán hàng

Có nhiều cách thức hiệu quả để doanh nghiệp có thể tăng doanh thu bán hàng, cải thiện kết quả kinh doanh và duy trì vòng quay vốn ổn định. Dưới đây là một số phương án có thể tham khảo:

1. Xác định đúng đối tượng khách hàng mục tiêu

Khi xác định được nhóm khách hàng phù hợp với sản phẩm, dịch vụ và chiến lược kinh doanh, việc tổ chức các chương trình thu hút khách hàng sẽ trở nên hiệu quả hơn. Hơn nữa, điều này còn giúp doanh nghiệp hiểu rõ giá trị mà mình cần mang đến cho khách hàng.

2. Tăng tỷ lệ chuyển đổi khi khách hàng mua hàng

Tỷ lệ chuyển đổi là tỷ lệ phần trăm giữa số khách hàng thực sự mua sản phẩm và số khách hàng tiềm năng có thể tiếp cận. Khi số lượng đơn hàng gia tăng, doanh thu cũng theo đó mà tăng. Để cải thiện tỷ lệ này, đội ngũ nhân viên bán hàng đóng vai trò then chốt. Họ cần được đào tạo bài bản để biết cách thuyết phục khách hàng đưa ra quyết định mua hàng.

Ngoài ra, việc triển khai các chương trình khuyến mãi hấp dẫn là một yếu tố không thể thiếu để thúc đẩy hành vi mua hàng của khách hàng. Một số phương pháp phổ biến để cải thiện tỷ lệ chuyển đổi bao gồm nâng cao chất lượng dịch vụ sau bán hàng, đưa ra chính sách bảo hành hợp lý, cùng với các chương trình miễn phí vận chuyển và lắp đặt sản phẩm.

3. Tăng giá trị đơn hàng mỗi khách hàng mang lại

Để gia tăng doanh thu bán hàng, doanh nghiệp không chỉ cần chú trọng đến việc thu hút thêm khách hàng mà còn phải khuyến khích mỗi khách hàng chi tiêu nhiều hơn. Khi khách hàng quyết định mua thêm sản phẩm, doanh nghiệp sẽ tăng trưởng doanh thu mà không cần phải gánh thêm nhiều chi phí mới.

Để nâng cao giá trị trung bình mỗi đơn hàng của khách, bạn có thể áp dụng một số chiến lược như: giảm giá cho các sản phẩm, miễn phí vận chuyển, hoặc tạo các gói combo kết hợp nhiều sản phẩm/dịch vụ; cung cấp các khuyến mãi như voucher có thời gian sử dụng, thẻ thành viên, hoặc tặng quà khi khách hàng mua sản phẩm/dịch vụ.

4. Thúc đẩy khách hàng mua hàng nhiều lần hơn

Một trong những phương pháp hiệu quả nhất để tăng trưởng doanh thu là biến khách hàng mới thành những khách hàng trung thành. Khi khách hàng quay lại mua sắm nhiều lần, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được chi phí quảng cáo, chăm sóc khách hàng, và tiếp cận thị trường. Doanh thu sẽ gia tăng khi số lượng khách hàng quay lại mua hàng thường xuyên hơn.

Để giữ chân khách hàng và thúc đẩy họ quay lại mua hàng, bạn cần đảm bảo họ hoàn toàn hài lòng với sản phẩm và dịch vụ mà bạn cung cấp. Tạo ra những trải nghiệm tuyệt vời khi họ sử dụng sản phẩm của bạn sẽ giúp khách hàng cảm thấy gắn bó và tin tưởng vào doanh nghiệp, từ đó dễ dàng quay lại mua hàng lần nữa.

5. Lắng nghe và phản hồi ý kiến khách hàng

Thu nhập chính của doanh nghiệp đến từ khách hàng, vì vậy việc lắng nghe và giải quyết nhanh chóng các phản hồi của họ là vô cùng quan trọng. Các vấn đề liên quan đến dịch vụ, sản phẩm, chất lượng hay giá cả cần phải được xem xét và xử lý kịp thời.

Doanh nghiệp cần chú ý đến phản hồi của khách hàng và điều chỉnh các hoạt động dựa trên ý kiến của họ. Những phản hồi này có thể tác động trực tiếp đến doanh thu. Nếu không chú trọng đến các phản hồi tiêu cực, doanh thu của bạn sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.

6. Nghiên cứu kỹ lưỡng đối thủ cạnh tranh

Để chiếm ưu thế trong thị trường, doanh nghiệp không chỉ cần tập trung vào điểm mạnh của mình, mà còn phải quan sát và học hỏi từ các đối thủ. Việc so sánh giá cả, chất lượng sản phẩm hoặc dịch vụ với đối thủ giúp doanh nghiệp nhận ra những cơ hội cải tiến và tối ưu hóa lợi thế cạnh tranh.

Doanh nghiệp cũng có thể khai thác thông tin từ khách hàng của đối thủ để nắm bắt nhu cầu và kỳ vọng của họ đối với sản phẩm hoặc dịch vụ tương tự. Điều này giúp doanh nghiệp có thêm ý tưởng và phương án để nâng cao hoặc phát triển các sản phẩm, dịch vụ của mình.

7. Đào tạo và tạo động lực cho nhân viên

Doanh nghiệp cần cung cấp các chương trình đào tạo, động viên và khuyến khích nhân viên để họ luôn giữ vững tinh thần và trách nhiệm trong công việc. Nhân viên là những người trực tiếp tham gia vào việc quảng bá sản phẩm và xây dựng hình ảnh cho doanh nghiệp. Việc nâng cao chế độ đãi ngộ và phúc lợi sẽ là động lực giúp họ làm việc hiệu quả hơn.

8. Cắt giảm những chi phí không cần thiết

Doanh nghiệp cần thường xuyên rà soát các khoản chi tiêu không mang lại giá trị gia tăng để tối ưu hóa chi phí. Ví dụ, nếu chiến dịch quảng cáo không đạt được hiệu quả như mong muốn, hãy dừng lại và chuyển sang các chiến lược khác phù hợp hơn. Seeding là một phương pháp marketing hiệu quả, giúp thu hút khách hàng mà không cần chi quá nhiều cho các chiến dịch quảng cáo không hiệu quả.