Buzz
Những điều thú vị về Nếp Tú Lệ mà bạn có thể chưa biết
1.1 Nếp Tú Lệ - Món quà đặc biệt từ xã Mường Lò
Xã Mường Lò, nơi yên bình giữa ba ngọn núi Khau Phạ, Khau Thán và Khau Song, đã từ lâu nổi tiếng với hạt Nếp Tú Lệ căng mẩy và với dòng suối khoáng chảy bên bản Chao. Mùa lễ hội Xuân cũng là thời điểm sôi động tại đây, đem lại những trải nghiệm vui vẻ cho du khách.
Nếu ai đã từng có cơ hội ghé thăm vùng cao Yên Bái và khám phá sâu hơn về vùng Tú Lệ, thì chắc chắn sẽ bị ấn tượng bởi cảnh đẹp của nơi này. Không chỉ nằm ở vị trí địa lý lý tưởng, xung quanh bản làng này còn toát lên vẻ đẹp hoang sơ của những ngọn núi hung vĩ và những hàng cây xanh tốt. Đặc biệt không thể thiếu những cánh đồng lúa nếp Tú Lệ phủ đầy mỗi khi mùa thu về.
Thực ra, cái tên Nếp Tú Lệ không phải là 'tên gốc' của loại lúa nếp ngon nhất nước ta. Theo ngôn ngữ của người dân tộc Thái, nếp Tú Lệ được gọi là nếp Tan Lả. Đây là loại nếp chỉ mọc ở duy nhất trong thung lũng Tú Lệ. Do đó, người dân gọi loại nếp này là Tú Lệ.
Nếp Tú Lệ là một trong những đặc sản của người dân tộc Thái sinh sống tại các làng trong thung lũng Mường Lò.
Những hạt gạo Nếp Tú Lệ được người dân Thái gặt hái và sàng lọc kỹ càng trước khi mang ra bán tại các quầy hàng, phiên chợ
Những hạt gạo Nếp Tú Lệ được thu hoạch từ những thửa ruộng bậc thang tuyệt đẹp, nằm dưới chân ba ngọn núi lớn là Khau Phạ, Khau Thán và Khau Song, đó là tinh hoa của nơi yên bình tựa tranh vẽ
Hạt gạo Tú Lệ trắng đục với hương thơm nhẹ nhàng dễ chịu
Những hạt Nếp Tú Lệ tròn trịa và căng mẩy
Hành trình nấu gạo Nếp Tú Lệ của người dân Thái
Để thu hoạch được những hạt Nếp Tú Lệ, người dân Thái phải làm việc từ sáng sớm, khi gà gáy lúc đầu và khi sương mai vẫn còn đọng trên cỏ. Các cô gái Thái ra đồng thu hoạch những bông lúa nếp non gần hết nước trắng sữa để mang về nấu cốm.
Nếp Tú Lệ là món quà đặc biệt của người dân Thái ở vùng lòng chảo Mường Lò. Mỗi bữa cơm của họ đều có mặt những hạt nếp căng mẩy, to tròn, thơm ngon và hấp dẫn. Người Thái thường chế biến Nếp Tú Lệ thành các món ăn như cốm, bánh chưng, bánh giầy, rượu cần và xôi.
Có điều đặc biệt về lúa Tú Lệ là phải chế biến ngay sau khi thu hoạch. Lúa non sau khi tuốt sẽ được rang trên chảo lửa âm ỉ trong 30 phút, để hạt lúa nứt ra và phát ra mùi thơm đặc trưng. Đây là bước quan trọng quyết định độ ngon của cốm.
Cốm rang chín sẽ được giã đều và nhịp nhàng để tạo ra một mẻ cốm hoàn chỉnh từ Nếp Tú Lệ. Người Thái thường gói cốm trong lá dong xanh để giữ màu xanh tự nhiên và mùi thơm của lúa chín.
Cốm Tú Lệ thường được người dân Thái dùng để làm cốm và xôi
Cốm Tú Lệ thường được bọc trong lá dong để tạo màu xanh đặc trưng và giữ cho cốm có mùi thơm dễ chịu
Nếp Tú Lệ trong ngày lễ 'Mừng cơm mới'
Nếp Tú Lệ không chỉ là thực phẩm quý giá của dân tộc Thái và xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày, mà còn là vật dâng thần linh trước khi bắt đầu một mùa màng mới. Họ tổ chức lễ 'Mừng cơm mới' hàng năm vào tháng Tám âm lịch để tri ân tổ tiên và mong một mùa màng bội thu.
Trước khi tổ chức lễ, người dân Thái thường cùng nhau đi vào đồng gặt lúa sương, sau đó về làm cốm để dâng lễ. Ngày lễ, mọi người sẽ tham gia vào các trò chơi và thưởng thức cốm Tú Lệ thơm ngon.
Người dân Thái thường sử dụng Nếp Tú Lệ để nấu xôi.
Xôi Tú Lệ mềm và không bị vón cục, thường được ăn kèm với thịt lợn nướng hoặc chấm với muối vừng.
