Buzz
Một lần nữa, các nhà nghiên cứu đang mơ về việc thám hiểm tận sâu lòng đất, mong muốn 'đặt chân' tới những nơi chưa ai khám phá.
Vùng bán đảo Kola hiện lên với hồ nước, rừng rậm, sương mù, và tuyết trắng, tạo nên một bức tranh thơ mộng. Tuy nhiên, giữa vẻ đẹp này, một khu nghiên cứu khoa học từ thời Xô-viết đã bị bỏ hoang, với một nắp hố sâu đóng chặt xuống nền bê tông lạnh giá và xung quanh là đống đổ nát.
Một số người gọi đây là 'con đường xuống địa ngục'.
Mô tả về Lỗ khoan Sâu thẳm Kola - Kola Superdeep Borehole, lỗ khoan nhân tạo sâu nhất thế giới với độ sâu 12,2 km. Người dân địa phương tin rằng tiếng hét của linh hồn bị giày vò trong địa ngục rực lửa vẫn vang vọng trong không gian lạnh giá.
Lỗ khoan sâu thẳm của Xô-viết không phải là lối xuống địa ngục duy nhất. Trong thời kỳ chiến tranh lạnh, các cường quốc đang đua nhau tìm đường xuống sâu nhất có thể, cố gắng đạt đến lớp man-ti nằm sâu tới 2.900 km.
Nguyện vọng khám phá sâu này không ngừng; người Nhật muốn tiếp tục đào sâu để xem rõ hơn những gì ở dưới đó.
Trong thời kỳ Bức màn sắt, hoạt động khoan bắt đầu. Sự cạnh tranh giữa các nhóm nghiên cứu đã nảy sinh. Việc các nhà khoa học Nga không chia sẻ đầy đủ thông tin là một trong những lý do thúc đẩy chúng tôi tự thực hiện dự án.
Khi người Nga bắt đầu công bố phát hiện nước, nhiều nhà khoa học không tin. Những ý kiến khác biệt giữa Đông và Tây về độ dày của lớp vỏ Trái Đất đã góp phần tạo ra sự tranh cãi.
Sean Toczko, người quản lý dự án của Cơ quan Khoa học Hải dương - Trái Đất của Nhật Bản, đã nói về mục tiêu cuối cùng của dự án mới: lấy mẫu từ lớp manti hiện tại.
Chặng đua xuống lòng đất cũng là một thử thách kỹ thuật đáng kinh ngạc, như việc lên vũ trụ. Việc khám phá những vùng chưa được khám phá và lấy mẫu đất từ sâu lòng đất cũng quan trọng không kém việc NASA lấy mẫu từ các hành tinh khác.
Trong cuộc đua này, không có quốc gia nào dẫn đầu tổng thể.
Mỹ không ngồi im lặng khi thấy các quốc gia khác tiến xa hơn. Vào cuối những năm 50, Mỹ khởi đầu dự án Mohole để đào sâu vào lớp manti, với sự chỉ đạo của các nhà khoa học hàng đầu.
Thay vì khoan ở một vị trí đất trên lục địa, Mỹ quyết định đi sâu xuống đáy biển ngoài khơi đảo Guadalupe, Mexico. Việc này đòi hỏi tìm ra điểm mỏng nhất của lớp vỏ Trái Đất dưới đáy biển.
Cuộc đua vào lòng đất đã thu hút nhiều quốc gia tham gia. Từ Xô-viết khoan ở Vòng Bắc Cực đến Chương trình Khoan Sâu Lục địa của Đức tại Bavaria, mọi nỗ lực đều đòi hỏi sự sáng tạo và công nghệ tiên tiến.
Khi dự án Mohole bắt đầu, công cụ khoan dầu và khí đốt ở đáy biển vẫn chưa phát triển. Người ta phải tìm ra giải pháp mới để giữ tàu cân bằng trên mặt biển ngay trên giếng dầu.
Một thách thức lớn của các nhà khoa học Đức là khoan một lỗ thẳng và chính xác. Giải pháp của họ đã trở thành tiêu chuẩn quốc tế cho các dự án khoan trên toàn thế giới.
Nhận định của nhà nghiên cứu Uli Harms từ kinh nghiệm của Nga về việc khoan thẳng là rất quan trọng. Việc này đã dẫn đến sự phát triển của hệ thống khoan đứng, trở thành tiêu chuẩn ngành và giải quyết được nhiều vấn đề trong khoan sâu.
Uli Harms nhấn mạnh về việc tận dụng công nghệ của Nga từ cuối những năm 80, đầu những năm 90, mặc dù không thể nhận bàn giao công nghệ từ họ kịp thời.
Nhiều dự án khoan cuối cùng đều không thành công, đối mặt với nhiều trở ngại như nhiệt độ cao trong lòng đất và chi phí khổng lồ. Ví dụ, dự án Mohole của Mỹ bị hủy bỏ vì chi phí quá cao.
Hố khoan Sâu thẳm Kola cũng không tránh khỏi số phận tương tự. Năm 1992, việc khoan phải dừng do nhiệt độ tăng quá cao, và sau đó dự án bị đóng cửa vĩnh viễn.
Dự án khoan của Đức có kết quả tốt hơn một chút, vẫn thu hút khách du lịch và trở thành địa điểm quan sát khoa học và nghệ thuật.
Khi nghệ sĩ Lotte Geevan ghi âm từ lỗ khoan, cô nghe thấy những âm thanh kỳ lạ mà khoa học không thể giải thích được, tạo ra những trải nghiệm đầy bí ẩn và sâu sắc.
Harms nhấn mạnh về việc dự định ban đầu là vượt qua giới hạn 10km của Nga, nhưng gặp khó khăn do nhiệt độ tăng cao ở độ sâu đó.
Dù dự án chỉ là việc khoan lỗ càng sâu càng tốt, nhưng nhà khoa học xem đó như những cuộc thám hiểm đầy bất ngờ và kỳ diệu.
Giáo sư Damon Teagle từ Đại học Southampton nói rằng các sứ mệnh như này tương tự như khám phá hành tinh, luôn mang theo yếu tố bất ngờ và hấp dẫn.
Các nhà khoa học tại Lỗ 1256 ghi nhận được những khám phá thú vị khi chứng kiến lớp vỏ đại dương còn nguyên vẹn.
Dự án M2M của IODP là một trong những dự án quan trọng nhất, nhằm lấy mẫu đá manti từ đáy biển để nghiên cứu.
Dự án này sử dụng con tàu khoan Chikyū với công nghệ hiện đại, giúp điều chỉnh vị trí chính xác đến mức centimet.
Sean Toczko, người điều hành dự án, nói: “Mục tiêu của chúng tôi là tiếp tục công việc đã bắt đầu từ dự án Mohole cách đây 50 năm. Khoan sâu sẽ mang lại nhiều thông tin về lớp vỏ lục địa. Có ba vị trí tiềm năng ở ngoài khơi Costa Rica, Baha và Hawaii”.
Mỗi vùng nghiên cứu đều phải vượt qua thách thức từ độ sâu của biển, khoảng cách từ nơi khoan đến bờ và việc xây dựng trung tâm điều khiển để kiểm soát dự án trên biển. “Bất cứ cơ sở hạ tầng nào cũng có thể được xây dựng, chỉ là cần thời gian và tiền bạc”, ông Toczko nói.
“Chi phí vẫn là vấn đề chính”, giáo sư Harms nói. “Những cuộc thám hiểm này tốn kém vô cùng - khó tái lập. Chúng có thể tiêu tốn hàng triệu USD, mà chỉ đem lại ít sự hiểu biết mới trong lĩnh vực địa chất. Đột phá thực sự nằm ở giới hạn của công nghệ. Chúng tôi cần sự hỗ trợ từ chính trị để tăng giá trị của những cuộc thám hiểm này”.
Tham khảo bài viết trên BBC
