
Chúng tôi không cố gắng bảo vệ con khỏi sai lầm và thất bại vì không muốn tước đi những cơ hội học hỏi quý báu của con. Đối với chúng tôi, thất bại mang lại những lợi ích mà con không thể có được bằng cách nào khác. Mặc dù trải nghiệm này không dễ chịu nhưng đó là một món quà quý giá. Chúng tôi coi thất bại là kinh nghiệm trên con đường dẫn tới thành công.
Vậy những lợi ích của việc thất bại là gì?
Thất bại giúp trẻ rèn luyện kỹ năng ứng phó
Khi đối diện với thất bại, chúng ta trải qua những cảm xúc tiêu cực và thất vọng. Nếu trẻ được bảo vệ khỏi những cảm xúc này, trẻ có thể tin rằng mình bất lực và không làm chủ được tình huống. Điều con bạn cần không phải là tránh thất bại mà là học cách đối mặt với những thất bại nhỏ...
Những thất bại nhỏ được coi là cơ hội để tôi luyện. Bảo vệ trẻ khỏi những cơ hội này có thể khiến trẻ dễ bị tổn thương hơn thay vì nâng cao khả năng phục hồi. Khi bị tước đi cơ hội trải nghiệm thất bại, trẻ sẽ dễ tổn thương hơn khi gặp thất bại trong tương lai.
Thất bại dạy trẻ hiểu về hậu quả
Bài học lớn nhất từ thất bại là giúp chúng ta nhận ra hậu quả từ những quyết định của mình. Trẻ sẽ học được rằng khi làm A, hậu quả sẽ là B. Nếu không học, trẻ sẽ không qua được kỳ thi; nếu không chăm chỉ tập luyện, trẻ sẽ bị loại khỏi đội tuyển... Những trải nghiệm này dạy cho trẻ hiểu rõ sức mạnh của các quyết định mà chúng đưa ra.
Khi cha mẹ và giáo viên làm hỏng quá trình này bằng cách bảo vệ trẻ khỏi thất bại, như phụ huynh xin điểm cho con, giáo viên nâng điểm cho học sinh, chúng ta đang đẩy trẻ vào nguy cơ phải chịu hậu quả tự nhiên. Nhiều nghiên cứu cho thấy những đứa trẻ được bảo vệ khỏi thất bại thường chán nản hơn và ít hài lòng hơn với cuộc sống khi trưởng thành.
Trẻ có cơ hội học hỏi và trưởng thành
Chúng tôi luôn coi sai lầm là một phần của quá trình học tập. Khi trải nghiệm những điều mới và phát triển năng lực, sai lầm là không thể tránh khỏi. Nếu bạn có thể làm đúng ngay từ đầu, đó là may mắn. Hãy coi thất bại là điều bình thường, không phải dấu hiệu của sự bất tài. Nếu không, trẻ sẽ sợ hãi và né tránh những thử thách cần thiết để học hỏi và phát triển.
Cha mẹ nên làm gì khi trẻ thất bại?
Khi con thất bại, chúng tôi không cố gắng bảo vệ con khỏi cảm giác tồi tệ vì con cần nếm trải sự cay đắng của thất bại. Chỉ khi thực sự “sống” với thất bại, con mới nhận được những bài học quý giá mà nó mang lại.
Chúng tôi vẫn luôn khích lệ nỗ lực của con. Ví dụ, khi con thi trượt lái xe nhiều lần, tôi nói, “Con đã cố gắng hết sức rồi, chỉ là con chưa xử lý tốt mọi tình huống trên đường. Con cần thêm thời gian luyện tập.” Khi tập lái, con điều chỉnh chưa tốt, xe va vào vỉa hè và xẹp lốp, con sợ hãi và mất bình tĩnh, tôi bảo, “Không ai lái xe thành thạo mà chưa từng gặp tai nạn. Chỉ có luyện tập mới làm nên sự thành thạo.” Khi con nghiện game (thất bại trong việc kiểm soát bản thân), chúng tôi tin rằng con sẽ vượt qua, cho con thời gian và giúp con xây dựng khả năng phục hồi.
Tóm lại, trẻ cần được tự do học hỏi, trải nghiệm và phát triển năng lực mà không mất đi ý thức về giá trị bản thân. Đừng đánh giá thấp con, đừng trừng phạt khi con thất bại. Trải nghiệm thất bại sẽ giúp con kiên cường hơn, tăng khả năng thành công trong tương lai.
“Nơi có cảnh đẹp nhất là nơi cao nhất, nơi mà bạn nhiều lần trượt chân và phải rất khó nhọc mới lên tới được.”
– Cherry Vũ.
