1. Tại sao trẻ lại mắc bệnh viêm tiểu phế quản?
Viêm tiểu phế quản là tình trạng viêm cấp tính của các phế quản nhỏ và trung bình, thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Bệnh khiến đường dẫn khí nhỏ (tiểu phế quản) của phổi bị viêm. Nguyên nhân gây ra viêm tiểu phế quản là do virus tấn công vào tiểu phế quản dẫn đến viêm. Virus gây sưng và viêm cho tiểu phế quản, làm tăng tiết chất nhầy trong lòng phế quản, gây khó khăn trong lưu thông không khí trong phổi.
Virus hợp bào có tên gọi là “respiratory syncytial virus” - RSV là nguyên nhân chính gây ra viêm tiểu phế quản. Ngoài ra, virus cúm hay cảm lạnh cũng đóng vai trò trong việc gây nên bệnh. Mỗi năm vào mùa đông, các bệnh viện ở Việt Nam ghi nhận nhiều ca nhiễm RSV ở đối tượng bệnh nhân dưới 6 tháng tuổi, và do RSV có ít nhất hai chủng, trẻ nhỏ có thể mắc bệnh này.

Các virus gây ra viêm tiểu phế quản ở trẻ nhỏ.
Cơ chế lây nhiễm của RSV tương tự với COVID-19, lây từ người sang người qua tiếp xúc với các giọt bắn từ hô hấp của người nhiễm khi giao tiếp, sinh hoạt, dùng chung vật dụng chứa virus.
2. Những trẻ nhỏ nào có nguy cơ cao mắc viêm tiểu phế quản?
Vì phổi và hệ thống miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện, trẻ dưới 3 tháng tuổi là nhóm có tỷ lệ mắc bệnh viêm tiểu phế quản cao nhất. Một số trường hợp có nguy cơ cao mắc bệnh là những trẻ có các bệnh lý tăng nguy cơ viêm tiểu phế quản.
Trẻ gặp vấn đề về cân nặng, có thể bị suy hô hấp ngay từ khi mới sinh;
Trẻ bị suy dinh dưỡng nghiêm trọng;
Bị mắc các vấn đề về phổi kéo dài kèm theo các vấn đề về tim bẩm sinh, cao huyết áp phổi, hoặc rối loạn sản phế quản phổi;
Ở trong môi trường có người mắc bệnh, như trường học, trẻ sơ sinh, hoặc gia đình có người bị nhiễm bệnh;
Thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá;
Trẻ không được bú sữa mẹ trong 6 tháng đầu tiên của cuộc sống.
3. Triệu chứng của viêm tiểu phế quản
Bắt đầu với các triệu chứng tương tự như cảm lạnh thông thường, bệnh nhân mắc viêm tiểu phế quản sẽ trải qua các dấu hiệu đặc trưng như sổ mũi, nghẹt mũi, sau đó phát triển thành ho, khò khè, thở nhanh, và hình thành lõm vào lồng ngực. Một số trẻ còn có thể bị viêm tai giữa.
Đối với những trường hợp trẻ mắc viêm tiểu phế quản do sinh non, bệnh phổi hoặc tim, hoặc gặp khó khăn trong việc ăn uống,... phụ huynh cần đưa con đến bệnh viện hoặc các cơ sở y tế gần nhất nếu trẻ có các dấu hiệu sau:
Nhịp thở nhanh so với tuổi (dưới 2 tháng tuổi: >60 lần/phút; từ 2 - 12 tháng tuổi: >50 lần/phút; từ 12 tháng - 5 tuổi: >40 lần/phút);
Mỗi khi hít, xương sườn hõm vào bên trong;
Nôn mửa, khò khè khi thở;
Trẻ trở nên lơ đễnh, ít hoạt động hoặc phản ứng chậm;
Các biến chứng nặng có thể gồm: da và môi xanh hoặc tím dần đi, mất nước, suy hô hấp, ngưng tim, ngưng thở.

Viêm tiểu phế quản gây khó chịu cho trẻ nhỏ
Khi tình trạng bệnh trở nên nặng, gây suy hô hấp ở trẻ, bác sĩ sẽ phải sử dụng ống nội khí quản để giúp trẻ thở. Đối với những trường hợp trẻ có các bệnh lý nền, hệ miễn dịch yếu, gia đình cần phải chăm sóc kỹ lưỡng để theo dõi và điều trị bệnh kịp thời.
4. Cách phòng ngừa bệnh viêm tiểu phế quản
Virus là nguyên nhân chính gây ra viêm tiểu phế quản và có thể lây lan từ người sang người. Vì vậy, để ngăn chặn sự lây lan của bệnh, mọi người cần tuân thủ các biện pháp như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đeo khẩu trang cho cả trẻ em và người lớn. Nếu trẻ bị mắc bệnh, cần phải cách ly bé tại nhà cho đến khi hồi phục để tránh lây nhiễm cho trẻ khác. Các biện pháp phòng ngừa mà phụ huynh có thể áp dụng bao gồm:
Khi hoặc hắt hơi, hãy che miệng và mũi bằng khăn giấy, sau đó vứt vào thùng rác theo quy định. Rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn chứa cồn;
Lau chùi và khử trùng các bề mặt và vật dụng trong nhà, đặc biệt là những vật dụng mọi người sử dụng chung thường xuyên;
Sử dụng đồ dùng cá nhân riêng như cốc uống nước, khăn lau mặt,... để tránh lây nhiễm cho người khác;

Giúp trẻ vệ sinh tay và phòng tránh bệnh thường xuyên
Nếu ở gần những người có dấu hiệu của viêm tiểu phế quản như sốt, cảm lạnh,... hạn chế tiếp xúc và đeo khẩu trang;
Đưa con bú trong 6 tháng đầu đời để cung cấp hệ miễn dịch cho bé, giúp tăng cường khả năng phòng tránh bệnh;
Hiện vẫn chưa có vắc xin phòng RSV, nhưng trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, kể cả người lớn, có thể tiêm vắc xin phòng cúm hàng năm.
Dưới đây là một số thông tin căn bản về bệnh viêm tiểu phế quản ở trẻ mà phụ huynh cần hiểu để có phương án điều trị phù hợp nếu cần thiết. Trong trường hợp trẻ bị nhiễm RSV, cần phải theo dõi và thực hiện điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, không nên tự ý mua thuốc và sử dụng cho trẻ vì điều này có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của bé.
Cũng cần thực hiện các cuộc kiểm tra sức khỏe định kỳ, không chỉ cho trẻ em mà cả người lớn trong gia đình cũng cần thực hiện điều này vì trẻ có thể bị lây nhiễm virus viêm tiểu phế quản từ cha mẹ, ông bà, hoặc anh chị em của mình. Một điểm kiểm tra sức khỏe đáng tin cậy dành cho tất cả mọi người là Bệnh viện Đa khoa Mytour. Với hơn 24 năm kinh nghiệm xây dựng và phát triển trong lĩnh vực y tế, Mytour tự hào với đội ngũ y bác sĩ có chuyên môn cao, phục vụ khám chữa bệnh một cách tận tình và chu đáo.
