Đền Banteay Srei, thánh địa của những nữ chiến binh tại Campuchia. Ngôi đền hiện lên tráng lệ, một biểu tượng của sự tôn kính đối với thần Hindu và Shiva.
Nằm tại thành phố Siem Reap, Campuchia, Đền Banteay Srei rực rỡ giữa quần thể Angkor hùng vĩ. Ngôi đền là tác phẩm nghệ thuật điêu khắc trên đá tinh tế nhất của Vương triều Angkor xưa, được xây dựng để tôn thờ thần Hindu và Shiva.

Người Việt thường gọi Đền Banteay Srei là 'đền thờ Nữ Chiến Binh' và 'đền thờ Thần Xây Dựng'. Đứng giữa khu rừng huyền bí, ngôi đền nhỏ này là một tuyệt tác điêu khắc trên đá, nằm gần đồi Phnom Dei, cách 25km về phía Đông Bắc so với các đền khác thuộc kinh đô cổ Yasodharapura và Angkor Thom.

Đền Banteay Srei được xây dựng dưới thời vua Jayavarman 5. Ban đầu, ngôi đền có tên là “Tribhuvanamahesvara” dành để thờ thần Shiva theo đạo Hindu. Bao quanh đền là những tháp nhỏ được gọi là Isvarapura, sau đó được đổi tên thành “Banteay Srei”. Ban đầu, ngôi đền được xây dựng vào thế kỷ thứ 8, nhưng cho đến thế kỷ thứ 12 mới được điêu khắc hoa văn tinh tế. Công trình điêu khắc trên đá sa thạch đỏ kéo dài đến thế kỷ thứ 14 mới hoàn thành, tạo nên một tuyệt phẩm nghệ thuật điêu khắc trên đá ong và sa thạch đỏ. Các nhà nghiên cứu ngày nay vẫn chưa thể giải đáp được bí ẩn về tại sao họ có thể điêu khắc trên những tảng đá cực kỳ cứng như vậy.

Khi bước vào Đền Banteay Srei, du khách sẽ trải qua khu đồi rừng mát mẻ, nơi đây ngôi đền như một ốc đảo trên biển xanh. Đường đi đến Banteay Srei ngày nay đã được cải thiện, với hàng cây được trồng theo hàng hai bên đường và những ngôi nhà dân cư được mua lại và mở rộng bởi chính quyền Siem Reap.

Kiến trúc của Đền Banteay Srei độc đáo, mang đậm nét nghệ thuật Balamon Ấn Độ. Đền bao gồm ba lớp: vòng ngoại, vòng giữa qua cầu đá và cổng vào vòng giữa qua cầu thứ hai qua hào nước (hiện không còn) và vòng trong với các đền thờ và hai toà kiến trúc gọi là “thư viện”. Đây là hệ thống tháp Isvarapura.

Ngôi đền này từng bị lãng quên suốt nhiều thập kỷ cùng với quần thể Angkor Wat. Năm 1914, ngôi đền được khám phá bởi nhà khảo cổ người Pháp. Năm 1923, một cặp vợ chồng người Pháp và một người bạn trẻ đã cố gắng lấy cắp nhiều bức tượng để bán. Họ bị bắt và kết án 3 năm tù, nhưng không rõ tại sao án phạt không được thực thi. Từ đó, chính quyền Campuchia bảo vệ và bảo tồn các kiến trúc quý giá tại Angkor.
Ngày nay, nhiều di vật và điêu khắc quý giá tại đền đã mất do thời kỳ chiến tranh 1975-1979, khi Khmer đỏ tấn công Campuchia, gây hủy hoại đền và có người thậm chí săn lùng cổ vật để bán. May mắn, đền vẫn giữ nguyên vẹn nhờ kế hoạch trùng tu và phục hồi để phục vụ du khách trong và ngoài nước.


Đền Banteay Srey, kiệt tác nghệ thuật điêu khắc trên đá ong và sa thạch đỏ, với chất pha màu tinh tế trang trí trên tường. Ngôi đền là điểm đỉnh của nghệ thuật trên đá, với phù điêu hoa văn tinh tế và khéo léo trên từng mảng tường, mỗi nét điêu khắc tại Banteay Srey kể một câu chuyện độc đáo về rắn thần Naga, mặt Kala (tượng trưng cho sự trường sinh bất tử), thần gió Rehu, thần lửa Agni, và những thần tích khác.

Câu chuyện, hoa văn, chi tiết trang trí tinh xảo, đều được thể hiện bằng nét chạm điêu luyện trên đá. Nghệ nhân cho biết nét điêu khắc của Banteay Srey gần với kỹ thuật chạm trên vàng và gỗ hơn là trên đá. Sự tài năng của họ tạo nên sức cuốn hút kỳ diệu, làm say đắm những du khách chiêm ngưỡng nghệ thuật điêu khắc nổi bật nhất trong các kỳ quan của Vương triều Angkor xưa.

Hiện nay, Đền Banteay Srei là điểm tham quan nổi tiếng tại Campuchia, thu hút hàng triệu lượt khách quốc tế và trong nước mỗi năm. Nếu có dịp đến Campuchia, hãy dành thời gian để khám phá ngôi đền tuyệt vời này.
Người đăng: Thanh Tâm Dương
Từ khóa quan trọng: Không nên bỏ lỡ thăm quan Đền Banteay Srei khi đến Siem Reap, điều này sẽ làm bạn hối tiếc.
