
Cuốn sách 'Vẽ gì cũng là tự họa' của Trịnh Lữ không chỉ tuyển chọn những bức tranh đẹp mắt mà còn kể lại câu chuyện nghệ thuật sâu sắc. Đây là một bước ngoặt quan trọng trong tủ sách Mỹ thuật Việt Nam.
Tạo hình thế giới tâm hồn
Cuốn sách 'Vẽ gì cũng là tự họa' tập hợp những tác phẩm mỹ thuật của Trịnh Lữ từ năm 1963 cho đến nay.
Các tác phẩm được phân loại thành ba phần chính: vẽ người, vẽ tĩnh vật và vẽ phong cảnh. Phần 'Gỗ và lửa' thể hiện sự kiên nhẫn và sự sáng tạo không ngừng của họa sĩ Trịnh Lữ. Sách cũng thu thập các bài viết về quan điểm và đánh giá về nghệ thuật của ông.
Khi mở cuốn sách, độc giả như được tham gia vào một cuộc triển lãm nghệ thuật, thưởng thức những tác phẩm mà Trịnh Lữ đã tạo ra từ thuở nhỏ đến hiện nay. Mỗi bức tranh mang theo câu chuyện đặc biệt về những người thân, bạn bè, những cảm xúc và ký ức mà họa sĩ đã trải qua trong quá trình sáng tạo.
Trong phần mở đầu của cuốn sách, Trịnh Lữ viết vài dòng chia sẻ cùng bạn đọc, tiết lộ rằng ý định của ông là tạo ra một ấn phẩm nhỏ, gồm cả các tác phẩm cũ và mới, kèm theo vài điều về quá trình sáng tạo trong hơn sáu chục năm qua.
Về tựa sách 'Vẽ gì cũng là tự họa', Trịnh Lữ giải thích: “Tôi vẽ theo lối ‘mắt thấy, tay vẽ’, chỉ khi yêu thích điều gì, tôi mới có thể vẽ được nó. Qua quá trình sáng tạo, tôi nhận ra rằng những gì tôi vẽ chính là cách nhìn, cảm nhận của bản thân, do đó cũng chính là bản thân tôi. Vì vậy, dù vẽ bất cứ điều gì ở bên ngoài, thực chất cũng đang vẽ thế giới nội tâm và bản thân”.
Phan Cẩm Thượng, một nhà phê bình nghệ thuật, cho rằng khi vẽ chân dung, Trịnh Lữ rất tôn trọng người mẫu, không có sự can thiệp quá mức từ phía họa sĩ. Đó là lối vẽ khách quan, để người mẫu tự thể hiện bản thân, họa sĩ không chen vào ý tưởng cá nhân của mình.
Tranh phong cảnh của Trịnh Lữ thường không có con người, không có sự sống động, chỉ là những cảnh thiên nhiên yên bình, im lặng. Họa sĩ để cho người xem tự trải nghiệm và cảm nhận, giấu đi tâm trạng của mình trong đó. Trái lại, các bức tranh về sinh hoạt của Trịnh Lữ sôi động, rực rỡ màu sắc, trực tiếp.
Người Mỹ Duy
Sinh ra trong gia đình họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc, Trịnh Lữ bắt đầu tiếp xúc với hội họa từ khi còn nhỏ, chỉ mới năm, sáu tuổi. Phan Cẩm Thượng, một nhà phê bình nghệ thuật, nói về gia đình của Trịnh Lữ: “Gia đình lớn của cụ Trịnh Hữu Ngọc sinh sống tại Quán Thánh, Hà Nội, một gia đình trí thức, là một biểu tượng của nghệ thuật ở Hà Nội. Dường như mọi người trong gia đình đều có cơ hội học vẽ, học đàn và ngoại ngữ. Ông Trịnh Lữ được sinh ra trong một môi trường như vậy”.
Trong tuổi trẻ, Trịnh Lữ từng làm phát thanh viên tiếng Anh tại Đài Tiếng nói Việt Nam, sau đó ông sang Mỹ làm việc gần 15 năm cho các dự án truyền thông và giáo dục của Liên Hợp Quốc. Trong thời gian đó, ông vẫn tiếp tục dịch sách, vẽ tranh, trước khi trở về Việt Nam sinh sống vào năm 2002.
Phan Cẩm Thượng, một nhà nghiên cứu về nghệ thuật, nhận xét về con người và sự nghiệp của Trịnh Lữ: “Tôi cảm thấy rằng, suốt cuộc đời, ông vẫn giữ nguyên phong cách sống và làm việc nhẹ nhàng, không gò ép, gay cấn với bất cứ điều gì, không thay đổi phong cách vẽ, phong cách viết. Điều này là khá lạ, bởi vì một người đã vẽ suốt ít nhất 50 năm, mà vẫn giữ nguyên phong cách, đã được định hình từ đầu. Nét bút của ông vẫn không già đi theo năm tháng”.
Theo Đào Châu Hải, một họa sĩ điêu khắc, Trịnh Lữ là một họa sĩ có ngôn ngữ biểu hiện tinh tế trong kỹ thuật thể hiện tâm lý con người và cảnh vật thiên nhiên. Ông vẽ trước hết vì bản thân mình, kể lại câu chuyện của chính mình một cách chân thực về những điều ông cảm nhận và quan sát về cuộc sống mà ông đã trải qua.
“Trịnh Lữ là một mẫu người duy mỹ đặc biệt mà tôi từng biết. Ông tin chắc rằng: Thế giới này xứng đáng sống, con người là tốt lành và nhân từ trong một thiên nhiên đẹp mơ mộng”, Đào Châu Hải nhận định.
Theo thông tin từ Zing News
