Buzz
Dịch COVID-19 hoành hành hơn 2 năm qua đã khiến nhiều doanh nghiệp phá sản, gặp khó khăn. Thế nhưng, mỗi năm vẫn có khoảng 1 nghìn doanh nghiệp và cá nhân ở Việt Nam nhận được siêu xe tặng từ đối tác nước ngoài, có giá trị từ vài tỷ đến hàng chục tỷ đồng. Nhóm PV Tiền Phong đã điều tra câu chuyện này và phát hiện nhiều điều bất thường trong đường dây nhập siêu xe biếu tặng.
Theo quy định, mỗi năm, một tổ chức hoặc doanh nghiệp chỉ được nhận một ô tô biếu tặng từ nước ngoài. Nhiều đối tượng đã tìm cách kết nối với các đầu mối nước ngoài để làm hồ sơ, nhờ cá nhân hoặc doanh nghiệp trong nước đứng tên nhập xe để hưởng lợi. Đường dây này thậm chí còn sử dụng những người nghèo làm tên để nhận siêu xe (mặc dù chính họ không biết).
Căn nhà của Phạm Văn Tiến ở Hà Nam đã được Cty TNHH Truyền thông và Quảng cáo Ecopark sử dụng làm địa chỉ đăng ký kinh doanh
Kỳ lạ nhất, hầu hết các doanh nghiệp được cấp phép đều chung địa chỉ đăng ký kinh doanh. Theo điều tra của Tiền Phong, riêng địa chỉ 10/13 đường Thành Công (phường Tân Thành, TP Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình) có khoảng 10 doanh nghiệp đăng ký. Để giải thích những “trụ sở” kỳ lạ của các doanh nghiệp nhập khẩu xe sang, chúng tôi đã điều tra địa chỉ này.Trong số các địa phương có doanh nghiệp và cá nhân được cấp phép nhập khẩu ô tô biếu tặng, nhóm PV Tiền Phong đã rà soát và phát hiện ra: Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Nghệ An, Đà Nẵng, Quảng Nam có số lượng nhiều nhất. Đáng chú ý, Cục Hải quan Hà Nam Ninh (quản lý hoạt động xuất nhập khẩu tại 3 tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình) dù thu thuế và đóng góp cho ngân sách nhà nước hàng năm rất thấp, số lượng doanh nghiệp cũng không nhiều nhưng mỗi năm lại cấp gần 200 giấy phép nhập khẩu xe biếu tặng.
Chị V., chủ căn nhà số 10/13 đường Thành Công cho biết, bản thân là giáo viên mầm non, còn chồng làm công nhân nên gia đình không thành lập bất kỳ công ty nào để kinh doanh hoặc nhập khẩu ô tô. Khi được hỏi vì sao lại có hàng chục doanh nghiệp đăng ký trụ sở tại nhà mình, chị V. mới nhớ: “Trước đây, có một số người lạ đến thuê đặt biển với giá khoảng vài triệu đồng/năm. Từ cuối năm 2020, họ rút biển, rời đi. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều doanh nghiệp mới thành lập sử dụng địa chỉ nhà tôi để đăng ký?”.
Chính quyền phường Tân Thành (TP Ninh Bình) cũng đã xác nhận với báo Tiền Phong rằng không có các công ty hoạt động như nhà báo đã đề cập. Những người đại diện lập công ty lại càng trở nên bí ẩn.
Điều gây bất ngờ nhất là, một số người đại diện của các doanh nghiệp nhập khẩu xe sang lại là những cụ già từ 60-70 tuổi hoặc là học sinh vừa mới tốt nghiệp cấp 3, sinh sống tại vùng quê nghèo nàn.
Ví dụ, vào ngày 20/9/2021, Cục Hải quan Hà Nam Ninh đã cấp phép cho Công ty TNHH Truyền thông và Quảng cáo Ecopark nhập khẩu chiếc Mercedes-Benz G63 từ Áo, do đối tác nước ngoài (tên SD-Design) tặng. Địa chỉ của công ty được ghi là nhà ông Phạm Văn Tiến, thôn Hòa Trung, phường Tiên Nội, thị xã Duy Tiên, Hà Nam. Nhóm PV Tiền Phong đã phải điều tra khắp nơi để tìm ra thôn này. Khi được hỏi, đại diện của thôn này khẳng định rằng chỉ có một thanh niên tên Phạm Văn Tiến, sinh năm 2000, là con của ông Phạm Văn Thoại.
Nhà của ông Thoại có dáng vẻ khiêm tốn, được xây chủ yếu bằng tôn, nằm xa cánh đồng, bên cạnh ao cá; tiếng vịt kêu râm ran khắp nơi. Khi nghe tin về việc có doanh nghiệp lấy địa chỉ nhà để nhập khẩu ô tô, cả gia đình ông Thoại đều tỏ ra bất ngờ vì con trai họ vừa mới tốt nghiệp cấp 3 và đang học tiếng Nhật để chuẩn bị đi làm ở nước ngoài.
“Gia đình chúng tôi là hộ nghèo, tiền ăn không đủ, chưa đủ tiền mua cả một chiếc xe máy, làm sao mà mở công ty nhập khẩu ô tô được. Ai lại cho tặng xe được chứ”, ông Thoại bày tỏ quan điểm.
Sau khi suy nghĩ một lúc, con trai ông Thoại đưa ra phán đoán rằng, trước đây, ông đã cung cấp chứng minh thư cho một chủ cửa hàng để đăng ký sim điện thoại. Có thể, thông tin cá nhân đã bị rò rỉ từ đó.
Theo thông tin từ Tiền Phong, ước tính năm 2021 có hơn 100 chiếc Mercedes Benz AMG G63 nhập về Việt Nam để làm quà biếu tặng. Đa số xe này được khai báo giá là 108.000 USD (tương đương 2,47 tỷ đồng). Để thông quan, xe này phải đóng khoảng 1,16 tỷ đồng tiền thuế nhập khẩu, 3,2 tỷ đồng tiền thuế tiêu thụ đặc biệt và 689 triệu đồng tiền thuế VAT. Tổng giá trị của chiếc xe sau khi đã nộp thuế là 7,52 tỷ đồng. Sau đó, các showroom ô tô bán các chiếc xe này với giá khoảng 12-14 tỷ đồng. PV Tiền Phong đã tới một showroom ô tô tại Hà Nội hỏi về việc mua chiếc Mercedes-Benz AMG 63 thì được biết rằng, giá bán của chiếc xe này đang ở mức từ 13-14 tỷ đồng.
Tiết lộ doanh nghiệp hình hài
Nhiều địa chỉ ở Hà Nam, Ninh Bình trở thành địa điểm thuê biển và biến mất
Dựa trên thông tin riêng, nhóm phóng viên đã sưu tầm được các giấy phép nhập khẩu xe ô tô. Mặc dù không có địa chỉ cụ thể, nhiều cá nhân vẫn nhận được phép từ phía hải quan.
Ví dụ, vào ngày 26/7/2021, ông Phạm Hồng Thanh, Cục trưởng Cục Hải quan Hà Nam Ninh cấp giấy phép cho Công ty TNHH Dịch vụ và Thương mại BKH Việt Nam (số 2 phố Dã Tượng, phường Trần Hưng Đạo, TP Phủ Lý, Hà Nam) nhập khẩu chiếc Lexus LX570, sản xuất tại Nhật Bản. Một ngày sau, ông cấp phép cho Công ty TNHH Giang Thành Phúc (cùng địa chỉ với Công ty TNHH Dịch vụ và Thương mại BKH Việt Nam) nhập khẩu chiếc Lexus LX570…
Khi chúng tôi điều tra địa chỉ đăng ký, anh D.- chủ căn nhà số 2 phố Dã Tượng- khẳng định, không có công ty nào hoạt động ở đó. Theo anh D., vài tháng trước, có 2 người từ nơi khác đến thuê địa chỉ lập công ty rồi biến mất. Thậm chí, họ còn đòi tiền thuê nhà nhưng không được. Tấm biển ghi tên 2 công ty đó nằm trong xó góc của quán tạp hóa bên cạnh.
Ở Đà Nẵng, trong năm 2020 và 2021, Cục Hải quan TP Đà Nẵng đã cấp giấy phép cho hơn 350 xe nhập khẩu theo diện quà tặng. Đáng chú ý, theo xác minh của chúng tôi, các doanh nghiệp (có cùng địa chỉ) nhập khẩu xe sang để tặng tại Đà Nẵng có vốn điều lệ rất thấp. Nhiều doanh nghiệp chỉ có vài trăm triệu đồng vốn điều lệ nhưng lại được tặng chiếc Lexus LX570 (giá khoảng 8-9 tỷ đồng).
Đáng ngạc nhiên hơn, khi phóng viên chọn ngẫu nhiên gần 20 chiếc xe ô tô được tặng của các công ty có cùng địa chỉ tại Đà Nẵng (được cục Hải quan thành phố này cấp phép) để kiểm tra; Phòng Cảnh sát giao thông (Công an TP Đà Nẵng) tiến hành kiểm tra, kết quả là: “Hoàn toàn không có chiếc xe ô tô nào đăng ký tại Đà Nẵng”.
