'Đường lịch sử của thời gian'- Tác phẩm kinh điển về Khoa học Vũ trụ

Cuốn sách về nguồn gốc vũ trụ đã bán ra số lượng lớn của nhà vật lý lý thuyết này là một kiệt tác trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, có ảnh hưởng đến suy nghĩ của một thế hệ.

Stephen Hawking thừa nhận rằng ông không bao giờ mong đợi ‘’Đường lịch sử của thời gian’’ đã đạt được điều gì đó như thực sự đã xảy ra.

Tò mò là một trong những phẩm chất bẩm sinh quan trọng của chúng ta, và hai câu hỏi – Chúng ta xuất phát từ đâu, và làm thế nào để chúng ta đến đây? – vẫn là biểu hiện của sự tò mò vô biên, thể hiện một cách sống động ý thức con người. Ngày nay, khi chúng ta đặt mình trong vũ trụ, không gian vẫn còn là biên giới cao cả nhất đánh dấu cuộc hành trình tìm hiểu nguồn gốc của chúng.

Vài tháng trước (vì việc phát hiện ra sóng hấp dẫn là đúng vài tháng trước, hơn 4 tháng trước, 11/2/16), một sự kiện đã diễn ra ở một góc rất xa của vũ trụ, một lời nhắc nhở đương đại về mối tò mò vô tận này, lan truyền trên các tờ báo toàn cầu với sự việc một hiện tượng được dự đoán bởi Einstein vào năm 1915, đã được xác minh một cách đầy ấn tượng: sóng hấp dẫn

Theo tờ New York Times, ‘’một rung chấn rất nhỏ, được phát hiện trong một thí nghiệm vật lí kỳ lạ.’’ trước sự chứng kiến của hai nhóm nhà khoa học người Mỹ, cùng với sự cộng tác của những đồng nghiệp từ Anh và Đức, vượt qua phần lớn những tranh cãi tưởng chừng như không thể giải quyết được, để ‘’mở ra một cửa sổ mới to lớn trên vũ trụ’’. Điều này, đơn giản nói, mang ý nghĩa rộng lớn hơn cả trong lịch sử – một ‘’lần đầu tiên’’ của thiên văn học – khi Đài Quan sát Sóng Hấp Dẫn Giao Thoa Bằng Laser (LIGO) công bố một tín hiệu từ các dòng sóng hấp dẫn phát ra từ một vụ va chạm và sát nhập giữa hai hố đen khổng lồ (các ngôi sao suy sụp) hàng tỉ năm ánh sáng trước.

Cần phải nhớ rằng chỉ một năm ánh sáng tương đương với 5.88 nghìn tỷ dặm, chúng ta mới hiểu và chú ý được tất cả sự phức tạp trong quy mô của dữ liệu này.
‘’Ông ấy dành trọn những chương cuối cùng cho ‘lỗ sâu đen’, ‘thiên hà xoắn ốc’, và một vấn đề, có thể là vấn đề gây tranh cãi nhất, ‘lý thuyết siêu dây’’

Với việc xuất bản cuốn “Sử sách thời gian”, một bản tổng hợp nghiên cứu ngắn gọn, thú vị và sáng suốt một cách xuất sắc, năm 1988 Hawking đã củng cố được vị trí của mình như là một nhà khoa học Anh đương đại uy tín nhất. Thêm vào đó, là những phần nhận xét của ông về tất cả những lí thuyết vĩ đại về vũ trụ, từ Galileo và Newton cho đến Einstein, Hawking, người vốn đã nổi tiếng với những công trình về lỗ đen, nắm thêm lấy cơ hội, khám phá và công bố rộng rãi một số những ý tưởng đương đại táo bạo nhất về không gian và thời gian. Ông dành trọn những chương cuối cùng cho ‘lỗ sâu đen’, ‘thiên hà xoắn ốc’, và một vấn đề, có thể là vấn đề gây tranh cãi nhất, ‘lý thuyết siêu dây’’, trong một câu chuyện phức tạp, bản phác thảo cho khát vọng của Hawking về một lí thuyết vật lí ‘’hoàn chỉnh, phù hợp và thống nhất.’’

Tham vọng của ông, ông viết, là để thúc đẩy “những thảo luận xung quanh câu hỏi tại sao chúng ta tồn tại và tại sao vũ trụ tồn tại”. Nếu tìm được câu trả lời cho điều đó, đó sẽ là một thành tựu vĩ đại cho loài người – lúc đó, chúng ta sẽ hiểu được suy nghĩ của Chúa’’.

Bạn có thể đang tự hỏi về lợi ích của việc sử dụng ngôn ngữ khoa học như trên? Có gì thực sự giải thích được một nhánh cao cấp của khoa học như thiên văn học, mà không đóng góp vào sự phát triển của thế giới vật chất (máy bay an toàn hơn, xe hơi chạy nhanh hơn, máy giặt hoạt động tốt hơn)? Chúng ta đây, để công nhận và hiểu sâu sắc về ý nghĩa vô cùng quan trọng nhưng vô hình của nghiên cứu khoa học, đặc biệt là khả năng thay đổi quan điểm của toàn bộ nhân loại về vị trí của chúng ta trong vũ trụ.

Không ai biết liệu thí nghiệm LIGO hay Lược sử thời gian sẽ mang lại điều gì không? Tuy nhiên, nếu lịch sử có bất kỳ gợi ý nào, thì những tác động vào ý thức của chúng ta có thể sẽ rất sâu sắc. Như một đồng nghiệp của tôi ở tờ Observer đã báo cáo lại: “Bây giờ là rõ ràng rằng các nhà thiên văn học đã tạo ra một loại thiên văn học mới: do thám sóng hấp dẫn.” Bước đột phá của LIGO điều này kết hợp với truyền thống phi thường của nỗ lực khoa học. Một nhà khoa học tham gia vào thí nghiệm LIGO đã nói: “Điều này khẳng định sự tồn tại của một chuỗi lỗ đen trung bình, một điều mà chúng tôi đã nghi ngờ từ lâu. Bây giờ chúng đã được chứng minh. Chúng tôi đã và đang đạt được nhiều thành công.”

Trong hàng thế kỷ, từ Aristote, Copernicus, Galileo, Newton, Einstein và rất nhiều học giả khác, mặc dù trong cuộc sống cá nhân phải trải qua những khó khăn, đã thay đổi kiến thức của chúng ta về vũ trụ. Dự đoán của riêng Hawking về doanh số bán sách, một phần cho thấy Lược sử thời gian sẽ có tác động lớn đến suy nghĩ của thế hệ như nhiều tờ báo đương thời đã đưa tin. Dịch ra 40 ngôn ngữ, ông viết trong phần giới thiệu của ấn bản mới nhất, “trung bình mỗi 750 người đàn ông, phụ nữ và trẻ em trên toàn thế giới mới mua được 1 cuốn” (dịch từ tiếng Việt). Con số này không tồi cho một cuốn sách mà Hawking thậm chí còn nói thoải mái rằng ông không mong đợi nó “làm được điều tốt như nó đã làm được.”

Từ những trang đầu tiên, ông lặp đi lặp lại câu chuyện cổ tích hư cấu về một bà cụ tí hon đã nói với Bertrand Russell rằng “Thế giới thực tế chỉ là một cái đĩa phẳng đặt trên lưng một con rùa khổng lồ thôi”, Hawking vừa muốn hướng dẫn người đọc vừa muốn đùa giỡn. Ông kể lại, đầy nghi hoặc, rằng khi đó Russell đã đáp lại với một nụ cười “Vậy con rùa tựa lên cái gì?”, bà cụ trả lời, “Anh thông minh lắm, bạn trẻ ạ, anh rất thông minh. Nhưng những con rùa chỉ xếp chồng lên nhau mãi thôi, chẳng có gì khác nữa.” Rõ ràng, Hawking nhận ra sự mỉa mai ngầm về những suy đoán của vật lý lượng tử.

“Chúng ta, mỗi cá nhân, đều tự do tin vào điều gì chúng ta muốn và tôi nghĩ đây là lời giải thích đơn giản nhất về việc tại sao Chúa không tồn tại”

Thực tế là, mặc dù không kì quặc nhưng rất chắc chắn, một nghiên cứu uy tín đã truyền đạt hiểu biết của Hawking về không gian và thời gian, sự mở rộng của vũ trụ, vật lí hạt nhân và nguồn gốc của vụ trũ. Gần 30 năm sau khi được xuất bản, Hawking đã phát triển một số ý tưởng của mình. Vào năm 1988, ông dường như đã bị cám dỗ bởi những sự xao lãng tâm linh. Vào năm 2011, ông một cách rõ ràng ủng hộ những kiến thức về nguồn gốc con người theo phái vô thần: “Chúng ta, mỗi cá nhân, đều tự do tin vào điều gì chúng ta muốn và tôi nghĩ đây là lời giải thích đơn giản nhất cho việc Chúa không tồn tại. Không ai tạo ra vũ trụ và không ai điều chỉnh số phận của chúng ta. Điều này dẫn tôi đến một nhận thức hoàn toàn. Có thể thiên đường không tồn tại, và cũng không có kiếp sau. Chúng ta chỉ có duy nhất một cuộc sống để trân trọng sự kì diệu của vũ trụ, và vì điều đó, tôi rất tự hào.”

Cuộc sống và những nỗ lực đầy anh hùng của Hawking với căn bệnh thần kinh vận động đã ảnh hưởng đến thế giới với “Lược sử thời gian” và các dự đoán của ông sau đó, như vậy những khó khăn riêng tư của ông đã mài mòn nhưng suy luận của ông về vũ trụ và những bí ẩn của nó. Đối với truyền thông, tính tiên tri tự nhiên trong lời nói của ông, và sự dũng cảm đáng khen ngợi khi ông bỏ qua mọi dự đoán về tuổi thọ ngắn của mình, đã thấm vào một số lí thuyết của ông với một vẻ bí ẩn. Ngay cả việc đọc qua nhẹ nhàng “Lược sử thời gian” cũng sẽ nhắc nhở độc giả của ông rằng không có gì là nhạt nhẽo hoặc chưa được kiểm chứng về sự thông minh đằng sau sự kinh điển đương đại này.

Mytour (Trạm Đọc)

Theo The Guardian