Buzz
Trong vài năm qua, cả phụ huynh và các nhà nghiên cứu giáo dục đã tìm kiếm mối liên hệ giữa việc sử dụng điện thoại thông minh hàng ngày và tình trạng tâm thần của học sinh. Các nghiên cứu của Jonathan Haidt và Jean Twenge đã chỉ ra rằng từ năm 2012, tâm trạng tinh thần của học sinh trung học ở các quốc gia phương Tây đã giảm mạnh, đồng thời điều này liên quan mật thiết đến việc smartphone và mạng xã hội trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống tinh thần của các bạn trẻ.Có dấu hiệu cho thấy việc sử dụng smartphone có thể ảnh hưởng đến điểm số của học sinh. Trong quá khứ, không có dữ liệu cụ thể để chứng minh điều này. Nhưng hiện nay, chúng ta đã có.
Chương trình Đánh Giá Sinh Viên Quốc Tế, viết tắt PISA, được tổ chức bởi một tổ chức phi chính phủ có trụ sở tại Pháp, được biết đến là Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, được tiến hành mỗi ba năm. Điểm trung bình của PISA được đánh giá từ gần 80 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm các bài kiểm tra về toán học, đọc và khoa học. Điểm PISA toàn cầu được xem là một trong những tiêu chuẩn đánh giá trình độ học sinh trung học phổ biến và được đề cập nhiều nhất trên thế giới.
Mỗi khi điểm PISA toàn cầu của các quốc gia được công bố, thường thì Mỹ sẽ gặp phải tranh cãi xoay quanh hệ thống giáo dục, như vấn đề tại sao trẻ em Mỹ đọc kém hơn trẻ em Phần Lan, hoặc tại sao lại thua trẻ em Hàn Quốc trong môn toán. Nhưng báo cáo PISA năm nay lại tập trung vào một vấn đề nghiêm trọng và cấp bách hơn, đó là vấn đề này diễn ra trên phạm vi gần như toàn cầu.
Cuối cùng, điều gì đã xảy ra? Báo cáo PISA toàn cầu đưa ra ba lý do khiến các nhà nghiên cứu tin rằng việc sử dụng điện thoại thông minh là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm trong học lực của các em nhỏ.
Điều đầu tiên, theo PISA, các học sinh chỉ dành ít hơn 1 giờ mỗi ngày để giải trí bằng các thiết bị điện tử sau khi đi học có điểm toán cao hơn trung bình 50 điểm so với những học sinh sử dụng smartphone hơn 5 tiếng mỗi ngày. Thậm chí sau khi điều chỉnh cho các yếu tố xã hội kinh tế như điều kiện gia đình của mỗi học sinh, ảnh hưởng tiêu cực của smartphone vẫn rõ ràng.
Để dễ so sánh, chênh lệch 50 điểm toán PISA tương đương với sự suy giảm kiến thức của học sinh Mỹ trong ba năm trở lại đây, do ảnh hưởng trực tiếp của COVID-19, nhưng lại lớn hơn gấp 4 lần.
Thứ hai, có bằng chứng cho thấy màn hình thiết bị công nghệ có thể làm xao nhãng quá trình học tập. Andreas Schleicher, giám đốc quản lý khảo sát PISA, ghi nhận rằng những học sinh thừa nhận họ bị xao nhãng vì thói quen sử dụng smartphone của bạn bè ngồi cạnh, và điều này có thể dẫn đến điểm số bài kiểm tra thấp hơn.
Về mặt thứ ba, gần một nửa số học sinh tham gia khảo sát của OECD bày tỏ rằng họ cảm thấy “lo lắng” khi không có thiết bị công nghệ bên cạnh. Sự lo lắng này về việc thiếu điện thoại có mối liên hệ rõ ràng với điểm số bài kiểm tra toán.
Để công bằng, không phải tất cả các chuyên gia giáo dục đều đồng ý rằng điểm Global PISA là một phản ánh đáng tin cậy về trình độ và trí tuệ của học sinh toàn quốc. Mặc dù điều này có lý, việc xác định khả năng của học sinh toàn cầu dựa trên một bài kiểm tra chung cho gần 80 quốc gia và vùng lãnh thổ, mỗi nơi có văn hóa, phong cách học tập và ngôn ngữ riêng, có thể dẫn đến thiên lệch.
Tuy nhiên, điều rõ ràng là khảo sát điểm Global PISA năm nay không chỉ là một báo cáo về ảnh hưởng của smartphone đối với hiệu suất học tập của học sinh. Có nghiên cứu trước đó đã chỉ ra rằng việc sử dụng điện thoại có thể dẫn đến việc ghi chú ít hơn, tiếp thu thông tin trên lớp kém hơn, và việc sử dụng mạng xã hội cũng gây ra điểm số thấp hơn. Kết quả của việc tịch thu điện thoại của học sinh là điểm thi cao hơn so với những người dùng điện thoại trong lớp học.
Nhà tâm lý học Jonathan Haidt đã từng viết rằng, chỉ cần một chiếc smartphone gần ta cũng đủ để làm mất đi sự tập trung. Chiếc điện thoại chỉ cần nằm trong túi quần hoặc đặt trên bàn cũng đủ để phân tán sự chú ý của con người cho những công việc khác và cả cảm giác muốn xem nội dung trong đó.
Cả Haidt và Twenge đều đề xuất việc cấm hoàn toàn việc sử dụng smartphone trong môi trường giáo dục, cả trong lớp học và trường học. Tuy nhiên, trong báo cáo Global PISA, Schleicher lại đưa ra quan điểm ngược lại: Các quốc gia cấm học sinh mang điện thoại vào trường thường gặp tình trạng sử dụng điện thoại muộn hơn vào buổi tối, dường như để bù đắp thời gian đã bị giảm trong ngày.
Có nhiều tranh luận giữa các nhà giáo dục và các nhà nghiên cứu về tính đúng đắn của những quan điểm trên. Tuy nhiên, từ năm 2012 đến 2022, sự bùng nổ của mạng xã hội đã trở thành một thí nghiệm lớn về tâm lý con người, khi ý nghĩ của chúng ta được kết nối thông qua mạng internet và chia sẻ từ các tài khoản MXH. Tâm lý của các thanh thiếu niên đang trong quá trình phát triển cũng bị ảnh hưởng, thậm chí có thể ảnh hưởng mạnh hơn do đang trong giai đoạn hoàn thiện. Sự rối loạn tâm lý ở tuổi teen do nội dung trên mạng internet hoặc bị bắt nạt trực tuyến là điều có thật.
