Buzz
E-11A được gọi là 'trạm phát Wi-Fi trên bầu trời' vì hoạt động như một vệ tinh ở quỹ đạo thấp. Đây không phải là một mẫu máy bay hoàn toàn mới mà là phiên bản cải tiến từ máy bay phản lực thương gia Bombardier Global Express 6000. Không quân Mỹ sử dụng E-11A để hỗ trợ liên lạc trên chiến trường cho lực lượng tiền phương.E-11A được trang bị Nút Liên lạc Trên không dành cho Chiến trường (BACN) để tối ưu hóa khả năng chỉ huy và kiểm soát trên không cho cả phi công và binh sĩ mặt đất.
Máy bay Bombardier 6000 năm 2007.
Thiết kế và tính năng của E-11A
E-11A được cải tiến để phù hợp với việc trang bị các thiết bị liên lạc nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của USAF, dựa trên nền tảng phi cơ Global. Máy bay có chiều dài 30,3 mét, sải cánh 28,7 mét và cao 7,8 mét. Trọng lượng cất cánh tối đa của nó là 45.132 kg và tải trọng tối đa là 2.617 kg. E-11A có thể chở 17 hành khách và được điều khiển bởi hai phi công. Máy bay cũng có không gian cabin bổ sung để lắp đặt trọng tải BACN - bao gồm các thiết bị và máy chủ chuyên dụng cho nhiệm vụ - và chứa đồ đạc của phi hành đoàn.
E-11A tại Triển lãm Hàng không Dubai năm 2021.
Hệ thống điện tử hàng không và trọng tải BACN
Buồng lái E-11A được trang bị công nghệ Bombardier Vision với bốn màn hình cỡ lớn. Nó cũng tích hợp màn hình head-up (HUD) cho góc nhìn toàn diện và nâng cao.
Công nghệ lập kế hoạch bay đồ họa cho phép phi công điều chỉnh lộ trình trực tiếp trên màn hình. Máy bay cũng được tích hợp radar MultiScan giúp nhận biết thời tiết hiệu quả, tự động phát hiện và phân tích hiện tượng khí tượng.
Hệ thống liên kết dữ liệu gồm các công nghệ CPDLC (Controller Pilot Datalink Communications) và SATCOM (liên lạc vệ tinh tốc độ cao).
Khối trọng tải BACN cung cấp thiết bị và máy chủ giúp mở rộng khả năng liên lạc, diễn dịch thông tin giữa các hệ thống khác nhau và cung cấp bức tranh toàn cảnh chiến trường, hỗ trợ liên lạc hiệu quả giữa lực lượng tác chiến và phi công chiến đấu.
Tải trọng BACN trong khoang riêng, năm 2011.
Thông tin về động cơ và hiệu suất
E-11A trang bị động cơ phản lực cánh quạt Rolls-Royce BR710A2-20, cung cấp lực đẩy 65,61 kN. Máy bay có khả năng đạt độ cao hoạt động tối đa là 15.545 mét và tầm bay tối đa là 11.112 km, tương đương khoảng cách từ Washington DC đến Dubai. Nó có thể đạt tốc độ hành trình là Mach 0,85 (1.049,58 km/giờ) và tốc độ tối đa là Mach 0,89 (1.099 km/giờ). Tuy nhiên, hỏng hóc động cơ là nguyên nhân dẫn đến một vụ tai nạn vào tháng 1/2020, khi một chiếc E-11A rơi tại Afghanistan trong nhiệm vụ hỗ trợ Chiến dịch Sentinel.
Vụ tai nạn E-11A tại Afghanistan.
Sự phát triển
Từ năm 2007 đến 2011, USAF đã tiếp nhận 4 chiếc Global từ Bombardier để phục vụ chương trình BACN. Đến tháng 6/2021, USAF ký hợp đồng Giao hàng Số lượng không hạn định (IDIQ) trị giá 465 triệu USD với công ty con Learjet của Bombardier để cung cấp đến 6 máy bay Global 6000 cho BACN. Hợp đồng bao gồm hỗ trợ kỹ thuật và cải tiến máy bay.
E-11A tại Căn cứ Không quân Prince Sultan.
USAF cũng đã ký hợp đồng trị giá 265 triệu USD với Northrop Grumman vào tháng 9/2017 để cung cấp dịch vụ bảo trì và hậu cần cho 4 chiếc E-11A. Phi đội Liên lạc Điện tử Viễn chinh số 430 của USAF phụ trách vận hành các máy bay này, cung cấp vùng phủ sóng liên lạc cho lực lượng mặt đất và không quân trong khu vực tác chiến. Một phi đội E-11A mới đã được thành lập tại Căn cứ Không quân Robins vào tháng 2/2023.
E-11A đóng tại Căn cứ Không quân Robins, Georgia.
Chương trình BACN là gì?
USAF đã triển khai hệ thống BACN từ năm 2008. Hệ thống này hiện được tích hợp trên 3 chiếc E-11A và 4 thiết bị bay không người lái EQ-4B Block 20 Global Hawk, với mục tiêu đảm bảo kết nối liên tục và hỗ trợ tác chiến tại nhiều quốc gia. Northrop Grumman đã thực hiện nhiều cải tiến cho BACN, như nâng cao nhận thức tình huống, tăng tốc độ truyền dữ liệu lên gấp 10 lần và cài đặt phần mềm tự động hóa mới.
E-11A là minh chứng cho tiến bộ đáng kể của Mỹ trong công nghệ liên lạc quân sự. Với tầm bay hơn 11.000 km, khả năng kết nối liên tục đảm bảo luồng thông tin liền mạch trong chiến trường, và động cơ Rolls-Royce hiện đại giúp E-11A vượt qua mọi thách thức về liên lạc trong điều kiện địa hình và khoảng cách khó khăn, đưa liên lạc trên không lên một cấp độ mới. Máy bay này thể hiện cam kết của USAF trong việc duy trì lợi thế công nghệ quân sự trong thế kỷ 21.
Theo [1], [2].
