Buzz
Trung Quốc ưu ái Elon Musk như chưa từng thấy!
Khi giới thiệu chiếc Tesla đầu tiên sản xuất tại Thượng Hải vào năm 2020, Elon Musk rất hạnh phúc. Tỷ phú này đã đặt niềm tin vào Trung Quốc và đây thực sự là một quyết định đúng đắn khi quốc gia này cung cấp phụ tùng giá rẻ và lao động chất lượng cao. Điều này đã thúc đẩy ngành công nghiệp xe điện non trẻ lên một tầm cao mới.
Đối với lãnh đạo Trung Quốc, nhà máy Tesla tại quê hương là một 'phần thưởng'. Đây không chỉ là điểm xuất phát mà còn đóng góp một phần lớn vào sản lượng toàn cầu và lợi nhuận của Tesla.
Mặc dù ban đầu Elon Musk có vẻ như chiếm ưu thế và nhận được sự ưu ái từ phía Trung Quốc, nhưng hiện tại, với Tesla đang gặp khó khăn và mất dần ưu thế trước các đối thủ, mối quan hệ mật thiết trước đây giữa Musk và Bắc Kinh đã buộc Musk phải tuân theo theo cách mà các nhà lập pháp Mỹ muốn.
Các cuộc phỏng vấn với cựu nhân viên Tesla cho thấy Musk đã xây dựng một mối quan hệ độc đáo với Bắc Kinh: tận dụng sự rộng lượng của chính phủ Trung Quốc ngay cả khi nhận được sự hỗ trợ từ Mỹ. Việc thay đổi chính sách về khí thải quốc gia đã đem lại lợi ích trực tiếp cho Tesla với lợi nhuận ước tính hàng trăm triệu USD vào thời điểm đỉnh cao của nó.
Ngoài ra, Elon Musk còn có cơ hội tiếp xúc với nhiều nhà lãnh đạo cấp cao khác. Nhà máy Thượng Hải đã phát triển với tốc độ chóng mặt mà không cần sự hợp tác của bất kỳ đối tác địa phương nào - một điều chưa từng có với một công ty ô tô nước ngoài tại Trung Quốc.
Tuy nhiên, sau khi Tập Cận Bình, Chủ tịch Trung Quốc, tuyên bố muốn đưa đất nước trở thành một cường quốc ô tô, các nhà sản xuất ô tô nội địa như BYD và SAIC đã bắt đầu tăng tốc, thậm chí đe dọa cả những nhà sản xuất ô tô lâu đời như Volkswagen, Renault và Stellantis. Tesla cũng chịu ảnh hưởng không nhỏ.
Theo The New York Times, Elon Musk phụ thuộc nhiều vào thị trường và chuỗi cung ứng giá rẻ của Trung Quốc. Mối quan hệ này đã trở nên cực kỳ vững chắc đến mức khó có thể thoát ra.
“Elon Musk có mối quan hệ tài chính mật thiết với Trung Quốc, bao gồm cả nhà máy tại Thượng Hải”, Thượng nghị sĩ Mark Warner nói.
Elon Musk không muốn chia sẻ quyền sở hữu nhà máy Tesla với bất kỳ công ty Trung Quốc nào. Do đó, vào năm 2018, chính phủ Trung Quốc đã thu hồi quy định áp dụng cho tất cả các hãng xe điện nước ngoài. Đây là một chiến thắng lớn của Tesla.
Theo một quan chức tên Tao, giới chức Trung Quốc đã áp dụng “các biện pháp rất sáng tạo và thận trọng” để thay đổi chính sách theo ý muốn của Tesla.
“Tôi ngưỡng mộ ông Musk và SpaceX, nhưng nếu có mối quan hệ tài chính với Trung Quốc, bất kỳ ai cũng sẽ lo ngại”, ông Stewart, thành viên cấp cao của Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ, nhấn mạnh.
Dưới sự giám sát của ông Li Qiang, ngân hàng nhà nước đã cung cấp cho Tesla hơn 11 tỷ nhân dân tệ (1,5 tỷ USD) với lãi suất thấp. Thỏa thuận này rất hào phóng, đến mức Huang Yonghe - một quan chức cấp cao của tập đoàn công nghiệp ô tô - nói rằng một bộ trưởng đã cảm thấy rất ngần ngại.
“Các nhà lãnh đạo ở Thượng Hải đang làm điều không thể tin. Họ đầu tư toàn bộ và Tesla hầu như không phải chi một xu nào”, ông Huang Yonghe phát biểu.
Theo đại diện của Tesla, 95% linh kiện được sử dụng tại nhà máy ở Thượng Hải đều đến từ địa phương. Hãng chủ yếu sử dụng pin của CATL thay vì hợp tác với Panasonic như ở Mỹ.
Ngoài ra, chi phí xây dựng nhà máy Thượng Hải của Tesla cũng rẻ hơn khoảng 65% so với bình thường. Chính Musk gọi nhà máy này là “mô hình cho sự phát triển trong tương lai”.
Tuy kỳ vọng cao cùng đi kèm trách nhiệm. Ở Trung Quốc, công nhân đã quen với các tuần làm việc dài dằng dặc - điều Musk xem là một ưu điểm.
Trong thời gian Thượng Hải phải đóng cửa vào năm 2022, một số công nhân Tesla phải ngủ trên sàn nhà máy. Điều kiện làm việc khắc nghiệt khiến Musk thường xuyên là chủ đề bàn tán khi nhắc đến chính sách làm việc nghiêm ngặt.
Vào tháng 9, Liên minh châu Âu tiến hành cuộc điều tra để xem liệu chính sách của Trung Quốc có tạo ra lợi thế không công bằng cho các thương hiệu xe điện hay không. Tesla không bị điều tra về mặt kỹ thuật nhưng có thể sẽ phải đối mặt với mức thuế quan mới.
Ở Mỹ, chính phủ Biden đã đẩy mạnh Đạo luật Giảm lạm phát nhằm tăng tính cạnh tranh. Nhà Trắng hiện đang xem xét việc tăng thuế đối với xe điện Trung Quốc, mức thuế hiện tại là 25%.
Mặc dù đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt từ các đối thủ lớn, Elon Musk vẫn tiếp tục tiến lên mạnh mẽ. Vào tháng 4/2023, ông đã thông báo kế hoạch xây dựng một nhà máy mới tại Thượng Hải để sản xuất pin Megapack - loại pin lithium-ion được sử dụng để lưu trữ năng lượng.
Trong thông báo tại lễ ký kết dự án, Tesla xác định rằng nhà máy mới dự kiến sẽ bắt đầu sản xuất vào quý II/2024. Ban đầu, nhà máy sẽ sản xuất khoảng 10.000 pin Megapack mỗi năm, có khả năng lưu trữ năng lượng lên đến 40 GWh. Các sản phẩm sẽ được phân phối trên toàn cầu.
Động thái này thể hiện sự quyết tâm của Elon Musk trong việc phát triển lĩnh vực sản xuất pin và năng lượng mặt trời với quy mô tương đương với mảng xe điện - nguồn thu chủ yếu của Tesla. Hiện Tesla cũng đã có một nhà máy sản xuất pin Megapack tại Lathrop, California (Mỹ), với công suất sản xuất 10.000 pin Megapack mỗi năm.
Elon Musk thường ca ngợi Trung Quốc. Trong một cuộc phát thanh vào tháng 7/2020 của Automotive News, ông nói: “Trung Quốc thực sự là một quốc gia đáng ngưỡng mộ. Ở đó có rất nhiều người thông minh và chăm chỉ, trong khi ở Mỹ, tôi thấy có nhiều sự tự mãn và đặc quyền hóa hơn”.
Trước đó, Musk cũng đã bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với cơ sở hạ tầng của Trung Quốc, đặc biệt là với việc nhà máy sản xuất ô tô Tesla ở Thượng Hải có thể hoàn thành và hoạt động một cách nhanh chóng và hiệu quả như thế nào.
“Sự phồn thịnh kinh tế mà Trung Quốc đạt được thực sự ấn tượng, đặc biệt là với cơ sở hạ tầng!”, Musk nhấn mạnh.
Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới, Trung Quốc là thị trường xe điện quan trọng nhất thế giới, và Elon Musk đóng góp lớn vào sự phát triển của nó. Ông đã đánh thức một thị trường ngủ say, khi sức hấp dẫn của Tesla đã thúc đẩy nhiều người tiêu dùng chuyển từ ô tô chạy xăng sang ô tô điện.
“Nếu bạn là người Trung Quốc: Hãy cảm ơn Tesla đã đánh thức một phần thị trường đang ngủ quên, đặc biệt là những người tiêu dùng bán lẻ”, Bill Russo, người sáng lập và là Giám đốc điều hành của Automobility, một công ty tư vấn đầu tư và chiến lược có trụ sở tại Thượng Hải, nhấn mạnh.
Lợi ích của Tesla đối với Trung Quốc có thể thấy rõ qua chuỗi cung ứng. Công ty cho biết việc sản xuất tại Thượng Hải đã được nội địa hóa 95%. Nhiều nhà sản xuất xe điện Trung Quốc cũng muốn hợp tác với các nhà cung cấp của Tesla.
CATL, nhà sản xuất pin xe điện lớn nhất thế giới, 12% doanh thu của họ đến từ Tesla. Nhà cung cấp vỏ nhôm cho pin và hệ thống động cơ Ningbo Xusheng Auto Technology cũng xem Tesla là khách hàng lớn nhất trong gần một thập kỷ.
Nhiều nhà sản xuất Trung Quốc đã học hỏi từ kinh nghiệm sản xuất của Tesla. Đối với Model Y, Tesla sử dụng kỹ thuật đúc khung ô tô dính liền - một phương pháp giúp giảm trọng lượng xe, chi phí và thời gian lắp ráp. Phương pháp này đã được một số nhà sản xuất ô tô điện Trung Quốc như NIO và XPeng áp dụng.
Theo: The New York Times, WSJ
