Buzz
Elon Musk không ngừng đặt ra những tiêu chuẩn vô cùng táo bạo không chỉ cho bản thân mình mà còn cho toàn bộ nhân loại. Dường như không ai có thể bắt kịp với tốc độ phát triển của ông, và ông chẳng màng điều đó. Elon Musk đơn độc vì ông là người dẫn đầu.
Trong thế giới của Elon Musk, con người có thể dừng lại, nhưng máy móc thì không
Elon Musk rời Los Angeles, nơi đặt trụ sở điều hành chính của SpaceX, và bay về phía bắc trên một chiếc phi cơ riêng. Dừng lại ở Thung lũng Silicon, ông đón thêm hai kỹ sư từ Tesla. Cả ba bay tới Reno, Nev., nơi họ dành cả ngày tại nhà máy pin của Tesla, Gigafactory.
Với Elon Musk, mỗi ngày là một ngày làm việc tích cực. Bởi với vị tỉ phú công nghệ này, chỉ có làm việc mới làm cho thời gian trôi đi có ý nghĩa. Ngày qua ngày, ông tiếp tục làm việc, không ngừng nghỉ.
Tuy nhiên, đây không phải là một buổi sáng bình thường đối với Elon Musk. Đêm qua, ông đã ngủ một giấc ngắn và đưa ra một quyết định gây tranh cãi: hủy bỏ kế hoạch tư nhân hóa Tesla.
Còn nhớ, vào ngày 7/8/2018, một dòng tweet của Elon Musk thông báo về việc tư nhân hóa Tesla đã gây ra sự hỗn loạn trên khắp thế giới. Thị trường bắt đầu rối ren. Vấn đề pháp lý trở nên đáng báo động. Cả thế giới đặt ra hàng loạt câu hỏi cho Elon Musk khi họ hoài nghi về quyết định của ông. Thậm chí, đã có 'thuyết âm mưu' cho rằng Tesla bị ảnh hưởng bởi các lực lượng ngầm, buộc Elon Musk phải mua lại toàn bộ cổ phần của công ty.
Trước sự hỗn loạn do một dòng trạng thái trên Twitter của Elon Musk gây ra, Kimbal Musk – em trai của ông, cũng là nhân viên điều hành của Tesla đã lên tiếng:
Có lẽ như những gì Kimbal nói. Elon Musk muốn tư nhân hóa Tesla và ông đã làm điều đó. Nhưng trong cuộc sống, không phải lúc nào chúng ta cũng có thể thực hiện được những gì mình muốn. Quyết định của Musk gặp phải nhiều phản đối từ cổ đông của Tesla. Kết quả, sau vài tuần, ông phải tuyên bố từ bỏ kế hoạch tư nhân hóa công ty.
Elon Musk, một tỉ phú tài năng nhưng tính cách độc đoán, là người chịu trách nhiệm toàn bộ từ năng lượng, kỹ thuật đến thiết kế của các mẫu xe điện mới nhất của Tesla. Chính vì thế, số phận của công ty và hơn 40.000 nhân viên cũng như các nhà đầu tư, đều nằm trong tay Elon Musk.
Trước đây, khi được hỏi về CEO, nhân viên của Tesla thường miêu tả ông là một người nghiện công việc. Elon Musk theo đuổi sự hoàn hảo, nghĩa là mọi chi tiết, dù nhỏ, cũng cần phải được hoàn thiện. Trong mắt của nhân viên, không có Tesla nào tồn tại nếu thiếu Elon Musk. Tuy nhiên, những ngày gần đây, sự hoài nghi đối với ông ngày càng lớn. Rõ ràng, không phải lúc nào Musk cũng biết điều gì là tốt nhất cho Tesla.
Ngay trước khi gây ra hỗn loạn với quyết định tư nhân hóa Tesla, Musk đã có những hành động khá lạ. Trong vụ đội bóng nhí Thái Lan bị kẹt trong hang năm 2018, ông đã gửi một tàu ngầm để giải cứu. Tuy việc này gây ra nhiều tranh cãi. Cuối cùng, ông lại khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn khi công khai chỉ trích một nhân viên cứu hộ là kẻ ấu dâm.
Sức khỏe tinh thần của Elon Musk đang gây ra lo ngại. Trong cuộc phỏng vấn của The New York Times vào năm 2018, ông tiết lộ rằng mình đang kiệt sức về cả mặt thể chất và tinh thần, khiến nhiều người tỏ ra lo ngại về sự minh mẫn của ông trong việc ra quyết định công việc.
Cuộc sống riêng tư của Musk không tránh khỏi sự loạn lạc. Ông từng hẹn hò với Grimes, một nhạc sĩ pop người Canada. Tuy nhiên, mối quan hệ này không kéo dài khi họ ngừng theo dõi nhau trên mạng xã hội chỉ sau vài tuần, khiến tin đồn về sự chia tay của họ lan truyền rộng rãi. Những mối quan hệ trước đó của Musk cũng thường xuyên bị 'phơi bày' trên báo chí, đặt ra câu hỏi về khả năng cân bằng giữa cuộc sống cá nhân và công việc của tỉ phú công nghệ.
Cách Musk quản lý công ty cũng phản ánh sự không hợp lý trong lối sống của ông. Mỗi khi có vấn đề quan trọng, ông thường nằm ngủ trên sàn nhà máy để sửa chữa robot. Ban đêm, bàn làm việc của ông trở thành giường ngủ. Trong thời gian đó, ông phải đối mặt với nhiều vấn đề như sự ra đi của các nhân viên cao cấp, cuộc phỏng vấn với Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch, cuộc họp với các quỹ tài sản để lấy vốn đưa Tesla tư nhân hóa - mà ông không làm.
Một số thành viên trong hội đồng quản trị đang mất dần niềm tin vào Musk. Họ cố gắng tìm kiếm một giám đốc điều hành mới, nhưng Elon Musk quá đặc biệt để có thể thay thế.
James Anderson, người đứng đầu công ty quản lý tài sản Baillie Gifford, cổ đông lớn thứ hai của Tesla sau Musk, cho biết ông vẫn hoàn toàn tin tưởng vào CEO này. Ông mô tả Musk là một “lãnh đạo có tầm nhìn”, một người có kỹ năng kỹ thuật cao và phong cách làm việc hướng đến sự hoàn hảo khi luôn “chú trọng đến các chi tiết”.
Tuy nhiên, James Anderson chia sẻ ông ngày càng lo lắng về sức khỏe của Musk. Ông tin rằng cuộc sống cá nhân phức tạp và khối lượng công việc lớn đang ảnh hưởng không ít đến Elon Musk. James Anderson nói:
“Được đánh giá như một trận chiến”
6:30 sáng ngày 18/8, 3 robot trong nhà máy Tesla ở Fremont, California bất ngờ gặp sự cố. Sự cố này buộc công ty phải tạm dừng sản xuất Model 3 – sản phẩm chính của họ, ảnh hưởng đến cả tương lai của Tesla.
Nhận tin, Musk ngay lập tức đến nhà máy và làm việc suốt đêm. Cuối cùng, vấn đề đã được giải quyết. Nhưng Tesla nhận được tin không mấy lành mạnh: các robot bị nhiễm phần mềm độc hại. Mặc dù không có bằng chứng cụ thể, các giám đốc điều hành nghi ngờ họ đã tìm ra thủ phạm: một nhân viên giả mạo, làm việc theo lệnh của kẻ bán khống.
Tesla là một trong những công ty mà cổ phiếu đang ở mức thấp. Việc các quỹ đầu tư vào Tesla được xem như một cuộc “đánh bạc”. Bị làm phiền và thiếu vốn, Elon Musk đang phải chịu rất nhiều áp lực. David Einhorn, người sáng lập Greenlight Capital, đã viết trong một lá thư gửi các nhà đầu tư tháng trước rằng: “Elon Musk đang trong tình trạng không ổn và có vẻ tuyệt vọng.”
Ngoài ra, Elon Musk tin rằng có người đang lan truyền thông tin sai lệch về công ty. Vào tháng 6, ông cáo buộc một nhân viên đã cố ý làm chậm quá trình sản xuất Model 3. Và dĩ nhiên, ông nghi ngờ rằng nhân viên đó đang tuân theo lệnh của kẻ bán khống.
Kimbal Musk cho biết cuộc đối đầu giữa Tesla và các nhà bán khống không giống như “một cuộc chiến thực sự”.
Tuy nhiên, vấn đề của Tesla không chỉ là về lợi nhuận. Nó liên quan đến ước mơ của Elon Musk về việc “đóng góp cho nhân loại”. Tesla – công ty sản xuất xe điện, ra đời với mục tiêu loại bỏ nhiên liệu hóa thạch độc hại. Còn SpaceX, công ty sử dụng năng lượng mặt trời được tạo ra để thay thế những nguồn năng lượng đang dần cạn kiệt trên Trái Đất.
Elon Musk đang cố gắng tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn cho nhân loại. Tesla và SpaceX là phương tiện để ông thực hiện ước mơ lớn của mình.
“Tesla như là đứa con của ông ấy.” – Deepak Ahuja, giám đốc tài chính của Tesla chia sẻ về sự tận tụy của Elon Musk đối với công ty.
Tuy nhiên, Tesla hiện không thể tư nhân hóa. Vẫn là một công ty với nhiều cổ đông. Musk vẫn phải tiếp tục đấu tranh với những người nghi ngờ tầm nhìn của mình, cũng như những người phản đối mọi cách để chứng minh rằng Tesla là một thất bại.
Thời khắc khó khăn nhất của Elon Musk
Khi Musk công bố mô hình Model 3 vào mùa Hè năm 2017, ông dự đoán sẽ sản xuất khoảng 20.000 chiếc xe mỗi tháng. Tuy nhiên, trong ba tháng cuối năm 2017, chỉ có 2.425 chiếc xe điện được hoàn thành.
Sản xuất tắc trệ đã là thách thức lớn cho Elon Musk trong nhiều năm qua. “Đây thực sự là thời điểm khó khăn nhất của Tesla,” – JB Straubel, giám đốc kỹ thuật của công ty nói. “Chúng tôi đã biết trước rằng điều này sẽ khó khăn, nhưng thực tế lại còn khó khăn hơn nhiều so với dự đoán của chúng tôi.”
Khó khăn này bắt nguồn từ những sai lầm của CEO tài ba này.
Trong việc chuẩn bị dây chuyền lắp ráp, Musk đã bị thuyết phục rằng quá trình này cần được tự động hóa. Ông tin rằng việc sử dụng robot thay thế con người sẽ làm cho quá trình này diễn ra nhanh hơn. Theo ông, việc này có thể khiến chiếc xe di chuyển qua nhà máy với tốc độ 1 mét/1 giây, gấp 10 đến 20 lần so với tốc độ hiện tại.
Vì vậy, Tesla đã xây dựng một nhà máy với hàng trăm robot, được lập trình để thực hiện các nhiệm vụ mà con người có thể làm. Một robot, mà Musk gọi là “flufferbot”, được thiết kế để đặt một mảnh sợi thủy tinh lên đỉnh pin.
Tuy nhiên, flufferbot không bao giờ hoạt động hiệu quả. Nó không nhận được sợi thủy tinh hoặc đặt nó vào vị trí đúng, dẫn đến việc sản xuất thường bị trì hoãn. Cuối cùng, flufferbot đã được thay thế bởi công nhân nhà máy.
Các robot đang làm việc trong nhà máy Tesla. Tự động hóa đã tăng hiệu suất làm việc và bảo vệ con người khỏi các rủi ro lao động. Tuy nhiên, theo Elon Musk, đánh giá robot cao hơn con người là một sai lầm.
Elon Musk nhận trách nhiệm đối với lỗi lầm này. Ông công khai chia sẻ trên tài khoản Twitter cá nhân:
Sau đó, Elon Musk dồn hết sức lực để khắc phục sai lầm. Ông dành thời gian hàng tuần tại nhà máy, cố gắng sửa chữa các vấn đề trên dây chuyền sản xuất.
“Ông ta yêu cầu sự hoàn hảo với nhân viên.” ông Straubel nói. “Điều này khiến mọi người lo sợ. Họ lo lắng rằng ông ta sẽ đến gặp họ và bắt đầu đặt câu hỏi.”
Tuy nhiên, sự quản lý nghiêm ngặt của Elon Musk đối với nhân viên không đem lại kết quả. Theo Reuters, từ năm 2016, hơn 30 nhân viên cấp cao đã rời Tesla. Trong số đó có giám đốc kỹ thuật, phó chủ tịch tự động hóa và giám đốc kỹ thuật sản xuất – tất cả đều là các vị trí quan trọng tại Tesla.
Có một lần, một máy làm điện cực đính vào hệ thống gọi là cuộn thạch chạy quá chậm và nhân viên không tìm ra cách khắc phục. Musk ngay lập tức can thiệp, lập trình lại máy để tăng tốc độ hoạt động. Cuối cùng, máy hoạt động nhanh hơn 10% so với trước đó.
Đó chỉ là một thành tựu nhỏ trong sự nghiệp lớn của Elon Musk. Nhưng nó nhắc nhở thế giới về sự tinh tế của ông trong công nghệ. Đó cũng là một ví dụ rõ ràng về cách Musk làm việc: CEO thường xuyên xuất hiện tại nhà máy và tự mình làm những công việc nhỏ nhặt nhất.
“Vị trí quan trọng nhất của một CEO là xây dựng một đội ngũ xuất sắc xung quanh mình.”, Bill George, người từng là giám đốc điều hành của công ty sản xuất thiết bị y tế Medtronic và một thành viên trong hội đồng quản trị của Goldman Sachs, nhấn mạnh. “Elon Musk không nên ngủ trên sàn nhà máy. Tôi muốn ông ngủ ở nhà.”
Bill George có lẽ đúng. Elon Musk thiếu niềm tin vào đồng đội của mình. Điều này khiến ông chỉ là một chuyên gia kỹ thuật xuất sắc, nhưng chưa chắc đã là một nhà quản lý tốt. Nói cách khác, Musk quá cô đơn trong sứ mệnh làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn của mình.
Musk không tin tưởng vào bất kỳ ai, vì không ai đủ mạnh mẽ để ông có thể hoàn toàn phụ thuộc vào. Ông đặt ra những tiêu chuẩn quá cao cho chính mình, cho nhân viên và cả thế giới. Và cho đến bây giờ, chẳng ai có thể theo kịp ông trong việc vượt qua những tiêu chuẩn đó, ông nghĩ như vậy. Elon Musk cô đơn vì ông là người tiên phong. Có lẽ cũng vì lí do đó mà ông muốn tư nhân hóa Tesla. Musk không muốn chia sẻ sứ mệnh của mình với những người mà ông không tin tưởng.
“Tôi đã kiệt sức”
Elon Musk cô đơn đối mặt với mọi thứ. Điều này khiến ông gặp khó khăn về cả thể chất lẫn tinh thần.
Musk làm việc 120 giờ mỗi tuần, đôi khi không ra khỏi nhà trong nhiều ngày liền. Tại một cuộc họp gần đây tại SpaceX, ông nằm trên sàn nhà để thư giãn.
Ahuja, giám đốc tài chính của Tesla cho biết: “Elon Musk làm việc cực kỳ chăm chỉ, nhưng vấn đề là anh ấy quá chăm chỉ.” “Anh ấy như quên đi bản thân mình. Anh ta rất cứng nhắc. ”
Musk buộc phải sử dụng Ambien – một loại thuốc an thần mới có thể dễ dàng đi vào giấc ngủ. Ông công khai chia sẻ trên Twitter điều này. Nhưng các thành viên hội đồng quản trị Tesla không hài lòng vì điều đó. Họ không thích người chủ tịch của họ “nghiện” Twitter và thường xuyên chia sẻ đời sống riêng tư của mình trên đó.
Musk thường dành buổi tối chủ nhật tại nhà máy Tesla, sau đó bay đến Los Angeles để tham dự buổi họp điều hành 10 giờ sáng tại SpaceX. SpaceX, trái ngược với Tesla, là một công ty ổn định. Đầu năm 2018, SpaceX đã phóng thành công tên lửa mới nhất thế giới, Falcon Heavy.
Trong cuộc phỏng vấn với tờ The New York Times, Musk nói rằng công việc của ông khiến ông gần như đã bỏ lỡ đám cưới của Kimbal ở Tây Ban Nha mùa hè này. “Tôi đến đó hai giờ trước buổi lễ,” anh nói. “Tôi rời nhà máy rồi lập tức bay đến đó. Rồi tôi quay trở lại nhà máy sau buổi lễ. ”
Ông cũng chia sẻ với tờ The New York Times rằng ông đã không có một tuần nghỉ ngơi trọn vẹn kể từ năm 2001, thời gian ông mắc bệnh sốt rét. Tuy nhiên, trong năm 2017, Musk cũng đã dành thời gian cho những ngày nghỉ đáng nhớ.
Một vài ngày trước đêm giao thừa 2018, ông cùng Kimbal, gia đình và người bạn thân Bryn Mooser đi đến Nam Cực. Nhưng trên đường đi, thời tiết trở nên xấu và họ phải hạ cánh ở Santiago, Chile.
Nhận ra rằng họ không thể đến Nam Cực, cả nhóm đã lên kế hoạch tổ chức tiệc ở Rio de Janeiro vào đêm giao thừa. Nhưng trước đó, họ đến Đảo Phục Sinh để tham quan những bức tượng, di sản từ nền văn minh cổ đại. Mooser nhớ lại cuộc thảo luận của họ khi đó. Kế hoạch của Musk không chỉ ở ngoài hành tinh mà còn ở trên Trái Đất này. Ông ước có thể xâm nhập sao Hỏa. Song song đó, ông muốn bảo vệ Đảo Phục Sinh trước sự đe dọa của biến đổi khí hậu.
Thử thách vẫn còn
Cổ phiếu của Tesla biến động thất thường trong thời gian qua. Thử thách của Elon Musk vẫn chưa kết thúc.
Trong tháng 9/2018, Musk đã có cuộc họp với hội đồng quản trị Tesla. Đó là một cuộc họp được triệu tập vội vã. Khi đến nơi, người ta thấy túi ngủ của ông ta vẫn còn đặt trên sàn. Tại đây, Musk tuyên bố hủy kế hoạch tư nhân hóa Tesla, và công ty vẫn sẽ tiếp tục hoạt động giao dịch trên sàn chứng khoán.
Quyết định tư nhân hóa có thể giúp Musk giải quyết được nhiều vấn đề, chẳng hạn như vụ người bán khống. Song, nó cũng có thể đem lại cho vị CEO nhiều cơn đau đầu khác. Sự chống đối của các cổ đông, quỹ đầu tư hay cạnh tranh với các công ty ô tô khác là ví dụ.
Peter Henning, giáo sư luật tại Wayne State University, cho biết nếu S.E.C. quyết định điều tra vụ việc đến cùng, hậu quả có thể rất nghiêm trọng. Bởi luật pháp qui định rằng, không quyết định nào của một công ty được công bố nếu chưa có sự thông qua ban lãnh đạo. Trong khi đó, dòng tweet thông báo tư nhân hóa Tesla đến từ mạng xã hội cá nhân của Elon Musk, và không một lãnh đạo nào của Tesla hay tin cho đến khi Musk đăng tải dòng thông báo ấy.
Ngoài ra, Elon Musk đang đối mặt với nhiều thách thức khác nhau. Cả bạn bè và kẻ thù đều đang chờ đợi mỗi hành động, lời nói của ông.
Liệu Elon Musk có tiếp tục đăng những dòng trạng thái trên Twitter không? Ông sẽ ứng phó ra sao nếu bị gọi điều tra về việc lừa gạt cổ đông? Nhiều câu hỏi đang được đặt ra cho Elon Musk. Toàn bộ thế giới đang quan sát.
Tuy nhiên, Elon Musk có lẽ đã quá quen với tình hình này. Vì người lãnh đạo thường phải đối mặt với sự cô đơn. Ông đã quen với việc phải đối mặt với tất cả mọi thứ một mình.
Dễ hiểu, bởi trong trường hợp này, các nhà lãnh đạo như Elon Musk không có lựa chọn nào khác ngoài việc đương đầu trực tiếp với những thách thức.
Nhiều thách thức nặng nề đang đặt lên vai Elon Musk vào thời điểm này. Ông phải giải quyết cả mô hình sản xuất của Model 3 và vụ kiện cổ đông về việc mua lại SolarCity. Cuộc sống cá nhân của ông cũng không ít biến động, yêu cầu ông phải đối mặt đầy tháng.
