'Elon Musk': Tesla, Space X và nhiệm vụ tìm kiếm một tương lai vượt xa trí tưởng tượng

Sau khi Steve Jobs ra đi vào năm 2011, dường như chỉ có một nhân vật tại thung lũng Silicon mới khiến công chúng cảm thấy kỳ bí như vậy. Không ai khác ngoài Elon Musk, người hiện đang làm việc tại SpaceX - công ty tên lửa và Tesla Motors - công ty sản xuất xe điện. Người đàn ông 43 tuổi này cũng đồng thời là chủ tịch của SolarCity, công ty lắp đặt tấm năng lượng mặt trời lớn nhất nước Mỹ.

Thông tin về Musk trên các phương tiện truyền thông đại chúng như sau: Tài sản của ông vào thời điểm hiện tại được ước tính khoảng 290 tỷ đô la ($13 tỷ), mặc dù Musk bắt đầu từ Nam Phi và sau đó chuyển đến Canada ở tuổi 17 với số tiền không đủ để sống, phải dựa vào lòng tốt của người thân và phải làm những công việc không mong muốn như làm sạch nồi hơi, chẻ củi, trước khi theo học tại trường Queen ở Ontario. Không lâu sau đó, Musk chuyển đến đại học Pennsylvania, Mỹ để học kinh tế và vật lý. Sau đó, Musk chuyển đến thung lũng Silicon, bắt đầu sự nghiệp và bán lại công ty của mình. Đến nay, ông có lẽ là một trong những doanh nhân thành công và quan trọng nhất trên thế giới.

Tuy nhiên, thực tế cuộc hành trình vượt khó của Musk thì phức tạp hơn nhiều. Theo nhà báo Ashlee Vance giải thích trong cuốn tiểu sử chi tiết của mình Elon Musk: Tesla, Space X và sứ mệnh tìm kiếm một tương lai vượt xa trí tưởng tượng, được viết với sự hợp tác (nhưng không được phê duyệt cuối cùng) của Musk, Musk đã rời bỏ căn nhà ở Pretoria với một ước mơ cuối cùng làm nên chuyện ở Mỹ. Việc ông di cư cũng là cách để trốn chạy khỏi người cha lạnh lùng và một quốc gia mà ông ghét bỏ.

Musk, với tính cách đầy mơ mộng, kỳ quặc và đam mê sách vở, không phải là một người thể thao, nhưng lại rất quan tâm đến khoa học viễn tưởng và máy tính. Những đặc điểm bẩm sinh này một phần nào đó giải thích sự phát triển của anh. Những ai muốn hiểu sâu hơn về quá trình trưởng thành của Musk, có thể đọc cuốn sách về tuổi thơ của anh do nhà báo công nghệ Vance viết.

Cuốn sách về Elon Musk chứng minh rằng, đối với Musk, tiền không phải là mục tiêu mà là ý tưởng. Tuy nhiên, thông qua bằng chứng mà Vance tập hợp được, ta thấy rằng Musk không chỉ đơn giản là theo đuổi ý tưởng, nếu không anh đã chuyển sang nghiên cứu học thuật.

Hai công ty khởi nghiệp đầu tiên của Musk, Zip2 và X.com, bắt đầu từ những năm 90, được xây dựng dựa trên sự giỏi về máy tính và tiềm năng kinh doanh trên Internet của anh. Sau đó, anh đầu tư vào công ty khởi nghiệp tên lửa và công ty sản xuất xe điện Tesla.

Cuốn sách của Vance mô tả những thăng trầm của hai công ty của Musk, SpaceX và Tesla, giống như một bộ phim hành động. Musk là một nhà lãnh đạo tài ba, biết cách thúc đẩy ý tưởng mạo hiểm và thuê những người giỏi.

Mặc dù không phải là một cuốn tiểu sử hoàn hảo, nhưng cuốn sách về Elon Musk vẫn chứa đựng nhiều câu chuyện hấp dẫn và khung cảnh. Phần sau của cuốn sách miêu tả về thành công của SpaceX và Tesla gặp khá nhiều khó khăn trong việc diễn giải về thời gian và các thuật ngữ chuyên ngành.

Ngoài ra, đọc giả còn được nhắc nhở rằng Musk thường yêu cầu nhân viên thực hiện những việc không thể, dù trong một ví dụ chúng ta cũng được thông báo thêm rằng anh ta cũng đòi hỏi nhân viên phải thực hiện 'điều không thể trong những điều không thể nhất'. Tôi nghĩ, điều đáng tiếc nhất của cuốn sách nằm ở các chương cuối cùng, khi Vance mất quan điểm báo chí của mình và bắt đầu theo quan điểm kinh doanh trong thung lũng Silicon của chính Musk - ví dụ về sự bất lực của ngành công nghiệp hàng không vũ trụ hoặc vô số các thiếu sót của ngành ô tô. Độc giả cũng thường không được cung cấp đủ kiến thức nền để có thể hiểu được thị trường toàn cầu phức tạp, hoặc tại sao Tesla và SpaceX cũng có những lỗ hổng trọng yếu.

Tuy nhiên, những lỗi này không khiến cuốn sách Elon Musk: Tesla, Space X và sứ mệnh tìm kiếm một tương lai ngoài sức tưởng tượng của Vance khó đọc. Và cho tới khi chúng ta biết được kết truyện sẽ ra sao - Liệu Tesla có phá sản? Liệu SpaceX có đưa loài người lên sao Hỏa trước NASA? Liệu Musk có trở thành người giàu nhất thế giới? - tác phẩm này vẫn sẽ đóng vai trò như một cuốn tiểu sử có giá trị về con người mà từ trước đến giờ chúng ta vẫn chỉ biết qua những lời phóng đại. Lật tới trang cuối cùng, bất cứ độc giả nào sẽ cảm thấy không còn muốn so sánh giữa Musk với Steve Jobs. Hãy ghi nhận Musk. Thế giới này chưa có ai như anh.