Buzz
Trong một thời kỳ, Elon Musk đã phải dùng mọi cách để tìm kiếm nguồn vốn mới cho Tesla khi công ty này đối diện nguy cơ phá sản.
Tờ Business Insider (BI) cho biết những tiết lộ xoay quanh cuộc tranh luận giữa Elon Musk và Sam Altman về OpenAI đã hé lộ mục đích thực sự của Elon Musk khi tiếp cận startup này từ đầu.
Theo BI, những cuộc trò chuyện được công bố bởi OpenAI cho thấy rằng Elon Musk muốn biến dự án này thành một nguồn vốn mới, thu hút đầu tư để cứu vãn Tesla trong tình hình nguy cơ phá sản.
Tuyệt vọng
BI mô tả năm 2018 là giai đoạn tuyệt vọng của Elon Musk khi Tesla đứng trước nguy cơ phá sản do vấn đề với dòng sản phẩm Model 3. Tesla, dù là một startup xe điện tiềm năng, nhưng vì trễ hẹn và vượt quá ngân sách đã khiến công ty này cần một lượng vốn lớn để tránh khỏi nguy cơ phá sản.
Trong khi Elon Musk thường nhắc lại giai đoạn khó khăn đó như một biểu tượng cho tinh thần khởi nghiệp và vượt qua khó khăn, nhưng các bằng chứng gần đây từ OpenAI lại cho thấy một câu chuyện khác hoàn toàn.
Elon Musk và Sam Altman
Vào thời điểm đó, Elon Musk chú trọng đầu tư vào OpenAI, một dự án trí tuệ nhân tạo mới mẻ, với mục tiêu không ai nghĩ rằng nó sẽ phát triển thành ChatGPT và có giá trị tổng cộng lên đến 86 tỷ USD sau này.
Ban đầu, Elon Musk muốn OpenAI huy động 1 tỷ USD từ nhà đầu tư và sau đó hợp nhất với Tesla, tạo ra một nguồn vốn gián tiếp để cứu công ty sản xuất ô tô điện. Các cuộc trò chuyện cho thấy OpenAI trở thành lựa chọn cuối cùng của Elon Musk trong tình hình khó khăn, nhằm bán một ‘ước mơ’ mới để thu hút nhà đầu tư.
Ngoài ra, cuộc tranh cãi trong OpenAI xuất phát từ sự tức giận của Elon Musk khi dự án này được tiếp cận bởi các nhà đầu tư khác thay vì dành riêng cho chủ sở hữu của Tesla.
Các bằng chứng từ OpenAI đưa ra xảy ra trong bối cảnh Elon Musk đưa ra cáo buộc về việc vi phạm hợp đồng, khi công ty không còn hoạt động như một tổ chức phi lợi nhuận. Cha đẻ của ChatGPT đã thành lập một phần hoạt động với mục đích lợi nhuận hạn chế vào năm 2019, nhằm thu hút các nhà đầu tư mới và chi trả lương cho các nhân sự tài năng.
Các bài viết trên blog và email đã chỉ ra rằng Elon Musk không phải là một người ‘trong sáng’ như mọi người vẫn tưởng tượng.
Ban đầu vào năm 2015, hai người sáng lập OpenAI là Greg Brockman và Sam Altman chỉ mong muốn huy động khoảng 100 triệu USD để đầu tư, một số tiền cần thiết để hoạt động. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, Elon Musk vẫn là một thành viên của ban quản trị và đã đề xuất tăng số tiền này lên 1 tỷ USD để có thể cạnh tranh với Google hoặc Facebook.
Năm 2017, ngược lại với những gì Elon Musk kể, chính ông chủ của Tesla đã đồng ý cho OpenAI hoạt động vì lợi nhuận thay vì tôn chỉ phi lợi nhuận như trước đó, miễn là Elon Musk có thể kiểm soát công ty.
Tháng 2/2018, Elon Musk còn đề xuất sáp nhập OpenAI vào Tesla với lý do rằng công ty ô tô này có thể là cách duy nhất để đưa ChatGPT, dự án của mình, lên tầm cao mới so với Google.
Mặc dù Elon Musk rao giảng rằng OpenAI cần Tesla để tồn tại trong giai đoạn đầu nhưng các bằng chứng lại chỉ ra điều ngược lại.
Chính Tesla của Elon Musk đang cần một 'cỗ cứu sinh' trong lúc ông nhìn nhận rõ tiềm năng của OpenAI trong việc huy động vốn, bán một giấc mơ mới để thu hút nhà đầu tư.
Như đã nói trước đó, Tesla đang đối diện với nguy cơ phá sản và Elon Musk sẵn lòng thử mọi cách trong tình hình tuyệt vọng. Do đó, việc kiểm soát một công nghệ mới triển vọng, giúp thu hút thêm vốn từ nhà đầu tư, là một phương án khả thi.
Năm khốn khó
Tháng 2/2018, khi Elon Musk đề xuất sáp nhập OpenAI vào Tesla, hãng xe điện đang đối mặt với những khó khăn đáng kể. Việc sản xuất Model 3 tiêu tốn quá nhiều chi phí và tiến độ triển khai chậm trễ.
Trong cuộc họp toàn công ty tháng 5/2018, Elon Musk đã tỏ ra căng thẳng và chỉ trích một nhà phân tích khi ông bị hỏi về số tiền cần thiết để hoàn thành dự án Model 3.
Tháng 6 cùng năm, Tesla đã phải sa thải 9% nhân viên để giảm chi phí. Chiến lược tự động hóa toàn bộ nhà máy của Elon Musk gặp thất bại. Trong tháng 8/2018, ông tiết lộ kế hoạch bán cổ phiếu Tesla với giá 420 USD/cổ phiếu để huy động thêm vốn. Đồng thời, Tesla cũng công bố số lỗ lớn hơn dự kiến.
Ngay cả khi Model 3 được sản xuất thành công, Tesla vẫn gặp khó khăn trong việc giao hàng do hệ thống logistic kém hiệu quả. Việc trì hoãn giao hàng đã gây thiệt hại nặng nề cho Tesla mặc dù Elon Musk đang cố gắng cắt giảm chi phí một cách quyết liệt.
Thậm chí, ông còn yêu cầu tất cả nhân viên của Tesla tham gia vào việc giao xe cho khách vào cuối tuần.
Dần dần, Tesla bắt đầu ghi nhận một số lãi nhỏ nhưng vẫn chưa đủ để giải quyết vấn đề nợ nần đang đè nặng lên công ty.
Sang năm 2019, giá cổ phiếu Tesla giảm sút và một số giám đốc điều hành rời bỏ công ty. Elon Musk, trong một cuộc họp kín, thừa nhận rằng Tesla không thể kiếm lãi trong nửa đầu năm.
Cuối năm 2019, việc đi vào hoạt động của nhà máy tại Thượng Hải đã mở ra cơ hội cho Tesla tiếp cận thị trường ô tô điện đang phát triển mạnh mẽ ở Trung Quốc, đồng thời giảm chi phí sản xuất và logistics một cách hiệu quả.
Nhờ vào Thị trường Trung Quốc, năm 2020 là năm đầu tiên Tesla ghi nhận lãi.
Không khả thi
Dù Tesla phải thừa nhận sự quan trọng của Thị trường Trung Quốc đối với sự sống còn của mình, một email gửi vào tháng 12/2018 của Elon Musk cho ban điều hành OpenAI khẳng định rằng nếu không có ông, dự án sẽ không bao giờ thành hiện thực.
'Tôi tin rằng OpenAI sẽ không thể cạnh tranh với DeepMind của Google nếu không có sự thay đổi đáng kể trong quản lý và phân bổ tài nguyên. Chúng ta cần hàng tỷ USD đầu tư hàng năm hoặc phải từ bỏ dự án này', Elon Musk viết trong email.
Tuy nhiên, OpenAI hiện nay đang phát triển mạnh mẽ, và Elon Musk vẫn nhớ rõ dự án mà ông từng hy vọng sẽ cứu vãn Tesla trong những thời điểm khó khăn.
Vụ kiện giữa Elon và OpenAI không liên quan đến cách hoạt động của dự án mà chỉ đơn giản là sự tiếc nuối khi dự án đã tiên phong trong lĩnh vực công nghệ thú vị nhất, trong khi Tesla lại đối mặt với nhiều khó khăn.
Sau giai đoạn thịnh vượng từ năm 2019 đến 2023, cổ phiếu của Tesla đã trải qua thời kỳ khó khăn khi hãng xe điện này đối mặt với nhiều thách thức.
Elon Musk đang phải giảm lợi nhuận để cạnh tranh về giá cả ở cả Mỹ và Trung Quốc, trong khi càng có nhiều đối thủ cạnh tranh, doanh số của Tesla càng giảm.
Hơn nữa, Elon Musk cũng phải chịu trách nhiệm về hoạt động kinh doanh và trả lãi vay hàng tháng cho Twitter-X, một dự án mà ông kỳ vọng sẽ giúp gọi vốn cho Tesla nhưng không thành công.
Với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, Elon Musk lại đối mặt với OpenAI trong một vụ kiện không lý do, nơi ông chủ Tesla lại một lần nữa muốn đưa dự án này trở lại Tesla.
*Nguồn: Tạp chí Kinh doanh Quốc tế
