Bài viết được tham vấn chuyên môn cùng Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Nhật - Bác sĩ Truyền nhiễm - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Hải Phòng.

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, người F0 (người mắc bệnh Covid 19) tự điều trị tại nhà cần thực hiện các biện pháp tự theo dõi sức khỏe 2 lần/ngày vào buổi sáng - chiều. Nếu sau khi sử dụng thuốc hạ sốt 2 lần mà tình trạng không cải thiện, người bệnh cần thông báo ngay cho cơ sở quản lý F0 điều trị tại nhà để được xử trí kịp thời.

• Người mắc COVID-19 (đã xác nhận nhiễm virus SARS-CoV-2 qua xét nghiệm RT-PCR hoặc test nhanh kháng nguyên) nhưng không có triệu chứng hoặc có triệu chứng nhẹ như: sốt, ho khan, đau họng, mệt mỏi, đau đầu, đau mỏi cơ, chảy nước mũi, mất mùi, mất vị;
• Người mắc COVID-19 không có dấu hiệu viêm phổi hoặc thiếu oxy; nhịp thở < 20 lần/phút; SpO2 > 96% khi thở không khí; không có tình trạng thở bất thường (thở rên, rút lõm lồng ngực, phập phồng cánh mũi, khò khè, thở rít ở thì hít vào);
• Người mắc COVID-19 không mắc bệnh nền hoặc người bệnh có bệnh nền nhưng đang được điều trị ổn định.

Ngoài ra, người F0 tự điều trị tại nhà có thể tự chăm sóc bản thân: có khả năng tự ăn uống, tắm rửa, giặt giũ, vệ sinh cá nhân, tự theo dõi tình trạng sức khỏe theo hướng dẫn của nhân viên y tế, tự liên lạc với nhân viên y tế để được hỗ trợ khi cần, có khả năng giao tiếp, có sẵn các phương tiện liên lạc như điện thoại, máy tính... Trong trường hợp F0 cách ly tại nhà không có khả năng tự chăm sóc, gia đình phải có người chăm sóc đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu trên.

Xem ngay: F0 điều trị tại nhà nên ăn uống thế nào?

F0 tự chăm sóc sức khỏe tại nhà cần theo dõi các chỉ số và triệu chứng quan trọng:

• Đo nhịp thở, mạch, nhiệt độ, SpO2 và huyết áp (nếu có);
• Chú ý đến cảm giác mệt mỏi, ho khan, ho có đờm, cảm giác ớn lạnh/gai rét, viêm kết mạc, mất vị giác hoặc mất khứu giác, tiêu chảy, ho ra máu, khó thở, đau ngực kéo dài, lơ mơ, chán ăn, buồn nôn, đau nhức cơ...

Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, F0 tự điều trị tại nhà phải thông báo ngay với cơ sở quản lý F0, trạm y tế xã/phường hoặc trung tâm cấp cứu để được xử trí kịp thời:

• Khó thở, thở hổn hển, nhất là đối với trẻ em (thở rên, rút lõm lồng ngực, phập phồng cánh mũi, khò khè, thở rít khi hít vào);
• Nhịp thở:
  • Người lớn: ≥ 20 lần/phút;
  • Trẻ em từ 1 đến dưới 5 tuổi: ≥ 40 lần/phút;
  • Trẻ từ 5 – dưới 12 tuổi: ≥ 30 lần/phút. (Đối với trẻ em, đếm nhịp thở trong 1 phút khi trẻ nằm yên và không khóc).
• SpO2 ≤ 96% (nếu SpO2 bất thường, đo lại sau 30 giây - 1 phút, yêu cầu giữ vị trí đo nguyên vị);
• Mạch > 120 nhịp/phút hoặc < 50 nhịp/phút;
• Huyết áp thấp: huyết áp tối đa < 90 mmHg, huyết áp tối thiểu < 60 mmHg;
• Đau ngực thường xuyên, thắt ngực, đau tăng khi hít sâu;
• Thay đổi ý thức: mê mệt, ngủ nặng, mệt mỏi, rối loạn tâm trạng, quấy khóc, li bì khó đánh thức, co giật...;
• Môi tím, đầu ngón tay/chân tím, da xanh, môi ẩm, người lạnh;
• F0 tự điều trị tại nhà không thể uống nước hoặc trẻ em bú kém/bú giảm, ăn kém, nôn. Trẻ bị hội chứng viêm đa hệ thống: sốt cao, đỏ mắt, môi đỏ, lưỡi dâu tây, ngón tay/chân sưng phù nổi hồng ban...;
• Mắc kèm các bệnh lý cấp tính: sốt xuất huyết, tay chân miệng...

• Người lớn F0 tự điều trị tại nhà có sốt: > 38,5 độ hoặc đau đầu, đau người, uống paracetamol 0,5 g mỗi lần, có thể lặp lại mỗi 4-6 giờ/lần, không quá 4 viên/ngày, uống oresol nếu ăn uống kém/giảm ăn hoặc thay nước;
• Trẻ em F0 tự điều trị tại nhà có sốt: > 38,5 độ, uống paracetamol liều 10-15mg/kg/lần, có thể lặp lại mỗi 4-6 giờ, không quá 4 lần/ngày.

Nếu sau 2 lần F0 tự điều trị tại nhà hạ sốt mà tình trạng không cải thiện, bệnh nhân cần báo ngay cho Cơ sở quản lý để được xử trí.

Nếu có triệu chứng ho, F0 tự điều trị tại nhà dùng thuốc giảm ho khi ho khô nhiều.

Lưu ý F0 cách ly tại nhà nên nghỉ ngơi, tập thể dục nhẹ, thực hiện thở nhẹ ít nhất 15 phút mỗi ngày. Uống nước đều, không đợi khát mới uống, không bỏ bữa, bổ sung chất dinh dưỡng, ăn trái cây, uống nước trái cây, duy trì tinh thần tích cực, giữ tâm lý thoải mái...

4.1. Thuốc hạ sốt, giảm đau

Paracetamol:

• Trẻ em: dạng bột Paracetamol hoặc cốm Paracetamol pha nước với hàm lượng 80mg, 100mg, 150mg hoặc 250mg;
• Người lớn: viên nén 250mg hoặc 500mg.

4.2. Thuốc kháng virus

Lựa chọn một trong các thuốc kháng virus sau:

• Favipiravir 200mg hoặc 400mg;
• Molnupiravir 200mg, 400mg.

4.3. Thuốc kháng viêm corticosteroid đường uống

Thuốc phải được bác sĩ kê đơn theo hướng dẫn chẩn đoán và điều trị COVID-19 của Bộ Y tế. Kê đơn corticosteroid chỉ một lần trong thời gian chờ chuyển đến cơ sở điều trị. Một số loại thuốc bao gồm:

• Dexamethason 0,5mg;
• Hoặc Methylprednisolon 16mg.

4.4. Thuốc chống đông máu đường uống

Thuốc không có sẵn, cần bác sĩ kê đơn theo hướng dẫn, chỉ kê đơn trong ngày chờ chuyển đến cơ sở điều trị. Các lựa chọn có thể là:

• Rivaroxaban 10mg;
• Apixaban 2,5mg.

Thuốc kháng virus nên sử dụng ngay từ khi chẩn đoán xác định COVID-19, đặc biệt trong 5 ngày đầu tính từ khi bệnh nhân xuất hiện triệu chứng. Ưu tiên cho những bệnh nhân có triệu chứng hoặc có nguy cơ cao tiến triển nặng như: người trên 65 tuổi, chưa được tiêm đủ vaccine, hoặc có bệnh nền không ổn định...

Áp dụng điều trị kết hợp thuốc chống viêm corticosteroid và thuốc chống đông máu khi bệnh nhân có dấu hiệu suy hô hấp, chỉ kê đơn một lần trong ngày.

Khi kê đơn cho F0 tự điều trị tại nhà, kiểm tra kỹ về chống chỉ định và tương tác thuốc để tránh rủi ro.