Facebook là một trong những câu chuyện thành công nổi tiếng tại Thung lũng Silicon. Nhưng hiện tại, họ đang phải đối mặt với nhiều thách thức.
Facebook hiện đang là mạng xã hội lớn nhất thế giới. Đến tháng 4/2022, Facebook có hơn 2,9 tỷ người dùng hàng tháng. Đây là một trong những câu chuyện thành công và đặc sắc nhất tại Thung lũng Silicon: Ý tưởng đơn giản của nhà sáng lập, khởi nghiệp từ nơi rất bình thường là ký túc xá đại học, và sau đó trở thành gã khổng lồ công nghệ hàng đầu thế giới.


Facebook được thành lập vào ngày 4/2/2004 bởi Mark Zuckerberg và một số đồng sáng lập khác. Lúc đó, Zuckerberg là sinh viên năm 2 tại Harvard. Ý tưởng của anh là xây dựng một nơi để mọi người có thể kết nối và hiểu biết nhau hơn trên mạng.
Từ đó, Zuckerberg bắt tay vào phát triển một trang web là nơi giao tiếp cho sinh viên Harvard. Ban đầu, anh thậm chí đã 'hack' vào cơ sở dữ liệu của ký túc xá để chia sẻ hình ảnh của bạn bè. Trang web nhanh chóng thu hút sự chú ý và được nhiều người sử dụng.
Chỉ sau 4 tiếng kể từ khi ra mắt, trang web này đã thu hút 22.000 lượt xem từ 450 người dùng. Tuy nhiên, không lâu sau đó, ban giám hiệu trường đã yêu cầu gỡ bỏ trang web vì lý do bảo mật thông tin cá nhân.
Tiếp theo, Zuckerberg hợp tác với 3 đồng sáng lập là Eduardo Saverin, Dustin Moskovitz và Chris Hughes để thành lập mạng xã hội giữa sinh viên Harvard mang tên “FaceMash”, đây có thể xem là bước khởi đầu của Facebook ngày nay. FaceMash đã mở đầu cho ý tưởng cơ bản của Facebook - nơi mọi người có thể kết nối trên mạng.
Chỉ trong vòng 1 tháng sau khi ra mắt, một nửa sinh viên Harvard đã trở thành thành viên của Facebook. Nhận ra tiềm năng, Mark Zuckerberg quyết định bỏ học để tập trung phát triển dự án.

Công ty rời phòng ký túc xá để chuyển đến văn phòng nhỏ tại Palo Alto, California. Đến tháng 5/2005, họ đã huy động được tổng cộng 14 triệu USD vốn đầu tư.
Thịnh vượng của Mark Zuckerberg tăng với tốc độ nhanh chóng nhờ sự phát triển mạnh mẽ của Facebook. Năm 2008, anh trở thành tỷ phú trẻ nhất trên danh sách tỷ phú thế giới của Forbes với tài sản ròng 1,5 tỷ USD. Lúc đó, anh là người trẻ nhất trong số 1.125 tỷ phú trong danh sách.
Trong cùng năm đó, Facebook giải quyết một vụ kiện với nhóm sinh viên Cameron Winklevoss, Tyler Winklevoss và Divya Narendra - những người từng cùng học với Mark. Họ được bồi thường 1,2 triệu cổ phiếu theo thỏa thuận, sau khi cáo buộc Mark đánh cắp ý tưởng từ Connect U.
Năm 2012, Facebook thực hiện IPO trên thị trường chứng khoán New York, đánh dấu một sự kiện lớn trong lịch sử kinh doanh công nghệ. Trong vài năm sau đó, Mark Zuckerberg thực hiện nhiều thương vụ mua lại đáng chú ý, bao gồm cả Instagram với giá 1 tỷ USD năm 2012 và WhatsApp với giá 19 tỷ USD năm 2014. Facebook cũng sở hữu công ty VR Oculus vào tháng 3/2014 với giá 2 tỷ USD.
Khi kết thúc năm 2014, tài sản ròng của Mark Zuckerberg đã đạt 30 tỷ USD. Năm 2015, một giai đoạn mới trong sự nghiệp mở ra khi Mark và vợ Priscilla Chan giới thiệu Chan Zuckerberg Initiative. Họ cam kết trao 99% cổ phiếu Facebook cho quỹ này với mục tiêu 'nâng cao tiềm năng con người và thúc đẩy bình đẳng'.


Năm 2017, Facebook bị kiểm tra chặt vì vai trò trong việc phổ biến tin tức giả mạo trong cuộc bầu cử tổng thống 2016. Năm 2018, Cambridge Analytica từ Anh bị phát hiện thu thập dữ liệu cá nhân của 87 triệu người dùng Facebook để ảnh hưởng đến quyết định bầu cử.
Tháng 11/2018, lãnh đạo của Mark Zuckerberg lại bị nghi ngờ khi báo cáo của New York Times tiết lộ Facebook biết về can thiệp của Nga vào bầu cử Mỹ 2016 nhưng chỉ công bố thông tin này một năm sau.
Cuối năm 2018, tài sản ròng của Mark Zuckerberg giảm xuống mức thấp nhất trong 3 năm là 49,4 tỷ USD. Tuy nhiên, sau đó, Facebook vẫn duy trì sức khỏe với lượng người dùng tiếp tục tăng.


Facebook đưa ra nhiều dự án và sản phẩm để thu hút và đa dạng hóa doanh thu. Tuy nhiên, mặc dù cố gắng, không phải lúc nào những nỗ lực này cũng được người dùng chào đón. Ví dụ, Instagram for Kids (Instagram cho trẻ dưới 13 tuổi) gặp phản đối mạnh trước khi ra mắt.
Thậm chí, 40 bang ở Mỹ đã yêu cầu Zuckerberg từ bỏ kế hoạch phát hành Instagram for Kids, vì họ cho rằng thanh thiếu niên chưa sẵn sàng với mạng xã hội.
Tiền mã hóa Diem (trước đây là Libra) đã đối mặt với sự phản đối khi ra mắt vào năm 2019. Dự kiến sẽ được hỗ trợ bởi nhiều doanh nghiệp quốc tế, Diem nhằm mở rộng ảnh hưởng của Facebook trong thế giới tiền kỹ thuật số.
Tính đến tháng 2 năm nay, dự án tiền số Diem đã tuyên bố dừng lại. Quyền sở hữu trí tuệ và tài sản liên quan sẽ chuyển cho Silvergate Capital với giá 182 triệu USD.

Facebook đối mặt với thách thức với những biến đổi trong điều khoản dịch vụ của WhatsApp, mục tiêu biến ứng dụng nhắn tin này thành nền tảng thương mại điện tử. Kế hoạch này gặp nhiều phản đối, khiến người dùng chuyển sang các ứng dụng nhắn tin khác như Signal và Telegram.
Với tốc độ hoạt động nhanh như Facebook, phản hồi tiêu cực có thể là vấn đề lớn. Khó để phát triển khi mỗi sản phẩm mới đều gặp sự chống đối và đề phòng từ người dùng.
Là một mạng lưới với tổng cộng 3,45 tỷ người dùng, Facebook đối mặt với thách thức khi người dùng quan trọng phản đối hoặc không quan tâm đến sản phẩm mới. Điều này có thể làm tổn thương hình ảnh của họ.
Các quy định giám sát có thể cản trở Facebook trong việc mua lại công ty khác, nhưng đối với một công ty công nghệ, việc ngừng đổi mới không khác nào tự chấp nhận sự 'diệt vong' trong thế giới công nghệ phát triển nhanh chóng.
Ngoài ra, chính sách mới về riêng tư trên iOS đang tạo ra nhiều khó khăn cho Facebook, hạn chế khả năng quảng cáo đối với người dùng iPhone. Thống kê mới đây cho thấy có đến 96% người dùng ở Mỹ đã chọn 'cấm' Facebook theo dõi hoạt động của họ để giảm quảng cáo.

Facebook, một cỗ máy kiếm tiền lớn, đối mặt với thách thức từ chính Apple. Một lược đồ tưởng tượng khi Apple đặt một chiếc cờ lê vào bánh răng của cỗ máy đó.
Tình hình của Facebook đảo chiều vào tháng 2 vừa qua khi Meta công bố báo cáo thu nhập sốc. Trong một ngày, giá trị của gã khổng lồ mạng xã hội giảm đến 250 tỷ USD, mất 26% vốn hóa thị trường.
Facebook báo cáo rằng thay đổi của Apple trong quảng cáo trên iOS, làm khó khăn hơn cho việc theo dõi người dùng, sẽ khiến họ mất đến 10 tỷ USD doanh thu trong năm nay.
Tuy nhiên, Facebook vẫn kiếm được số tiền lớn từ quảng cáo với dự kiến thu về 129 tỷ USD trong năm nay. Nhưng tăng trưởng dự đoán chỉ là 12%, giảm đáng kể so với 36% năm trước.

Một vấn đề khác khiến Facebook lo ngại là người dùng trẻ đang ngày càng rời bỏ nền tảng. Trong quý IV/2021, hơn nửa triệu người dùng trẻ đã chia tay Facebook, đây là lần đầu tiên điều này xảy ra.
Mặc dù giảm không đáng kể, nhưng đây có thể là dấu hiệu cho thấy Facebook đã đạt đến giới hạn toàn cầu, số lượng người dùng đã đỉnh điểm và không thể tăng thêm.
Thế hệ người dùng từ những ngày đầu của Facebook hiện đã vượt qua tuổi 30. Sự thiếu hấp dẫn đối với giới trẻ là một dấu hiệu không tích cực đối với nền tảng muốn liên tục phát triển như Facebook.
Theo tờ Economist, giờ đây nhiều giới trẻ xem Facebook là một nền tảng dành cho người trung niên. Cảnh báo từ nhiều nhà đầu tư rằng Facebook có vẻ đã trở nên lỗi thời.
Báo cáo mới nhất của công ty cho thấy Zuckerberg đang dành nhiều tâm huyết cho việc phát triển công nghệ đa lĩnh vực, từ metaverse, kính thực tế ảo đến đồng hồ thông minh. Hứa hẹn sẽ đầu tư mạnh vào các dịch vụ giúp doanh nghiệp kết nối dễ dàng với khách hàng qua quảng cáo.
