Buzz
Mình vừa xem một video thú vị trên YouTube, nói về sự suy giảm của các nền tảng mạng xã hội của Meta trong vòng 1 năm qua. Chỉ trong 7 tháng gần đây, giá cổ phiếu của Meta đã giảm hơn 50%. Đặc biệt, vào ngày 2/2/2022, giá trị vốn hóa của Meta giảm sạch 230 tỷ USD chỉ trong chưa đầy 24 giờ. Đây là một con số ấn tượng, nếu so sánh với GDP của New Zealand - chỉ khoảng 211,7 tỷ USD theo số liệu năm 2020.
Đó chính là ngày Facebook thừa nhận với công chúng rằng họ không đạt được doanh thu dự kiến. Đây là lần đầu tiên sau 18 năm hoạt động mà họ phải đối mặt với sự suy giảm cả về con số DAU (lượng người dùng hàng ngày). Sau đó, DAU của Facebook tăng lên, nhưng không đạt được tốc độ như trước đây. Không ngạc nhiên khi Instagram cũng trải qua tình hình tương tự, với doanh thu quý đầu năm 2022 giảm đáng kể so với quý IV năm 2021.
Cả thế giới đều chán chường với việc tạo tài khoản mới trên Facebook
Khi hỏi về sự chán chường và lý do mọi người bỏ Facebook, có nhiều lý do đa dạng được đưa ra:
Trong tổng số 7,97 tỷ người mà chúng ta vừa nói, sau khi trừ đi 2,93 tỷ tài khoản người dùng hàng tháng, còn lại 5 tỷ người không sử dụng Facebook thường xuyên hoặc thậm chí là không tham gia mạng xã hội này.
Trong tổng số hơn 5 tỷ người trên thế giới, có khoảng 1,7 tỷ người ở Trung Quốc không bao giờ trải nghiệm Facebook vì sự chặn đứt của quốc gia này, thay vào đó họ chọn sử dụng các nền tảng nội địa như WeChat, Weibo và Douyin.
Vậy nên, còn khoảng 3,3 tỷ người khác đơn giản là không thích sử dụng Facebook. Theo báo cáo của The New York Times, trên mỗi 10 người trên trái đất, có hơn 4 người không có cơ hội tiếp cận Internet. Điều này tương đương với khoảng 3 tỷ người không thể truy cập bất kỳ mạng xã hội nào. Đó là lý do mà không lâu trước đây, Mark Zuckerberg đã có một ý tưởng độc đáo là đưa Internet đến những vùng đất xa xôi, những nơi thường được gọi là 'thế giới thứ ba'.
Nếu chỉ nhìn bề ngoài, dự án này có vẻ như là một cách mở ra những cơ hội mới cho những người sống ở những khu vực khó khăn. Tuy nhiên, từ góc độ kinh doanh, việc mang Internet đến đa số dân cư ở các quốc gia đông dân như Pakistan, Bangladesh hay Nigeria cũng mang lại cơ hội tăng trưởng lớn cho Facebook.
Rồi lại phải nghĩ đến việc có khoảng 15% dân số thế giới là các 'bạn nhỏ' dưới 10 tuổi, không phù hợp với việc lướt Facebook. Điều này còn kết hợp với những người đang cố tình tránh xa Facebook vì họ không đồng tình với cách Meta vận hành và kinh doanh. Tất cả những con số này cho chúng ta thấy một thực tế chưa từng có: Không còn ai trên thế giới là khách hàng tiềm năng của Facebook nữa.
Vở bi hài kịch của Facebook còn được mô tả như sau: Khoảng 1% số người dùng Facebook đã nói lời chia tay với nền kỳ ảo, tức là khoảng 30 triệu tài khoản. Điều đáng chú ý ở đây là, khoảng 12,1% tổng số tài khoản Facebook thuộc về những người trên 55 tuổi. Ở Mỹ, con số này còn lớn hơn nhiều, là 21,8%:
Nếu không tìm ra cách thu hút giới trẻ, số tài khoản Facebook bị ngưng hoạt động do chủ nhân từ giã sẽ nhiều hơn cả số tài khoản mới đăng ký!Facebook đã trở nên nhạt nhòa, những lựa chọn khác sáng tạo và thú vị hơn nhiều
Điều này là kết quả của tác động lớn từ hiệu ứng đám đông. Mọi người đều muốn trải nghiệm những dịch vụ và mạng xã hội mà bạn bè của họ đang sử dụng. Vào khoảng năm 2022, con số này bắt đầu làm kinh hãi với Facebook. Theo thống kê tại Mỹ, 95% thanh niên dưới 18 tuổi chọn YouTube. Tỉ lệ này đối với TikTok là 67%, Instagram là 62%. Trong khi đó, Facebook chỉ còn 32%. Để diễn đạt đúng mức độ nghiêm trọng của vấn đề (đối với Meta), năm 2015, 71% thanh niên Mỹ sử dụng Facebook. Nhưng hiện tại, sau 7 năm, họ đã chuyển từ độ tuổi 20-24.
Sự cạnh tranh từ các nền tảng khác đang buộc Facebook phải thêm tính năng mới để hấp dẫn người dùng trẻ, đồng thời phải đối mặt với thực tế mọi người đang rời bỏ Facebook để chuyển sang YouTube, TikTok và Reddit. Một nghệ sĩ sáng tạo nói rằng, giới trẻ hiện nay không còn cảm nhận giá trị từ Facebook: “Hiện có hơn 5 nền tảng mạng xã hội lớn để khám phá và theo dõi suốt cả ngày, và không có đủ thời gian để sử dụng chúng một cách hiệu quả. Do đó, mọi người phải bỏ đi những nền tảng không mang lại lợi ích thực sự cho bản thân.”
Khi giá cổ phiếu của Meta rơi tự do 7 tháng trước, không chỉ trách iOS với tính năng ngăn chặn thu thập dữ liệu cá nhân, Mark Zuckerberg còn nhắc đến sự cạnh tranh khốc liệt từ phía TikTok. Trong số 4 mạng xã hội mà tuổi teen Mỹ ưa chuộng nhất (YouTube - 95%, TikTok - 67%, Instagram - 62% và Snapchat - 59%), dễ dàng nhận thấy lợi thế độc đáo của từng nền tảng. YouTube mang đến những video chi tiết và chất lượng. TikTok hấp dẫn với những video ngắn giải trí. Instagram cho phép mọi người chia sẻ hình ảnh, còn Snapchat thì tạo ra sự tương tác qua những bức ảnh chụp và chỉnh sửa nhanh chóng. Thậm chí Twitter cũng hữu ích cho những người muốn theo dõi tin tức, từ chính trị đến giải trí, từ những người nổi tiếng có tài khoản trên nền tảng này.
Vậy Facebook hiện tại có ưu điểm gì? Thật khó nói. Mạng xã hội này giờ đây trở nên giống như một nền tảng mà mọi thứ đều có, nhưng không có điểm đặc sắc nổi bật. Nó chỉ là một phiên bản 'bình thường' sao chép hết những tính năng độc đáo của các mạng xã hội mạnh mẽ nhất hiện tại.
Story thì Instagram cũng có, thậm chí làm tốt hơn cả Facebook. Đoạn video ngắn, Facebook học hỏi từ TikTok mà không cần phải đi xa. Việc xem hình trên Facebook có ý nghĩa gì khi cùng một bức ảnh đó trên Instagram cũng được đăng? Còn video dạng long form thì chẳng ai muốn xem trên Facebook cả, vì bố cục trang web không thể hợp lý như YouTube. Lý do chính là sự rối bời của giao diện khi cố gắng chèn nhiều tính năng càng tốt. Instagram cũng đang bị phê phán vì đoạn video 'Reel' không khác gì mô hình của TikTok. Mỗi ngày, tổng thời lượng xem Reel trên Instagram đạt mốc 17,6 triệu giờ. Con số của TikTok là ... 197,8 triệu giờ.
May mắn cho Meta, Messenger vẫn giữ được ưu thế lớn khi đối đầu với Snapchat.
Trong tầm quan trọng của những người giàu có nhất thế giới, Zuckerberg đã nhận ra điều này và quyết định đầu tư mạnh mẽ để tìm hướng phát triển mới cho tập đoàn: Metaverse. Theo quan điểm của lãnh đạo tại Meta, việc tạo ra một giải pháp thế giới ảo mạng xã hội hấp dẫn, thuận tiện và dễ tiếp cận mọi người, đặc biệt là giới trẻ, sẽ giải quyết mọi vấn đề hiện tại của Facebook mà Meta không còn phải lo lắng.
Chính đó là lý do mà vài năm trước đây, Facebook đã mua lại Oculus, công ty sản xuất kính thực tế ảo. Lúc đó không ai hiểu được lý do. Nhưng bây giờ mọi thứ đã rõ ràng. Meta, hay tổ chức sáng tạo Facebook, Mark Zuckerberg cần một yếu tố mới để tập đoàn tiếp tục thu nhập, tiếp tục làm hài lòng các nhà đầu tư với những báo cáo tài chính ấn tượng. Nhưng điều đó là tương lai, trong khi hiện thực hiện tại là giá trị vốn hóa của Facebook chỉ còn một nửa so với đầu năm 2022, và họ đang mất rất nhiều tiền.
