Găng tay thép

Môn găng tay thép (quốc tế gọi là pétanque) đã xuất hiện và phát triển từ rất lâu và được nhiều người ưa chuộng. Những người chơi đứng trong vòng tròn có đường kính từ 35 cm đến 50 cm, vòng tròn này phải cách đường biên cuối sân và biên ngang 1m.

Nguồn gốc và lịch sử

Trên toàn thế giới

Bi sắt đã được ghi nhận từ năm 9000 trước Công nguyên với những viên bi đá và viên đích được phát hiện ở Thổ Nhĩ Kỳ. Một bộ khác cũng được tìm thấy trong một ngôi mộ cổ Ai Cập từ 7000 năm trước Công nguyên. Đến thế kỷ XVII, môn thể thao này được giới quý tộc Pháp phổ biến và vua Louis XVI đã thiết lập quy tắc chơi với 14 điểm. Trong thời kỳ Napoleon, quân đội Pháp đã dùng đạn pháo để chơi bi sắt.

Bi sắt hiện đại được phát minh vào năm 1907 tại Ciotat, thuộc Vùng Provence ở miền Nam nước Pháp. Môn thể thao này sau đó lan rộng ra các nước Tây Âu và các thuộc địa của Pháp tại Châu Phi, Nam Thái Bình Dương. Trong hơn một thập kỷ qua, môn thể thao này cũng đã được nhiều quốc gia Đông Âu và châu Á, đặc biệt là Thái Lan, Việt Nam, Campuchia, Lào, Nhật Bản, Singapore, biết đến và chơi.

Lịch sử tại Việt Nam

Ở Việt Nam, hiện nay, số lượng người chơi bi sắt chủ yếu tập trung tại Thành phố Hồ Chí Minh, Sóc Trăng và Vũng Tàu. Môn thể thao này đã được đưa vào chương trình thi đấu tại Sea Games 22 và đội tuyển Việt Nam cũng đại diện cho các địa phương trên. Đội tuyển Việt Nam đã lần đầu tham gia thi đấu môn này tại Sea Games 21.

Vào tháng 5 năm 2007, Sở Thể dục Thể thao Hà Nội, cùng với bộ môn bi sắt của Ủy ban Thể dục Thể thao (nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch), đã tổ chức giải bi sắt toàn quốc với sự tham gia của 112 vận động viên từ 10 địa phương, bao gồm: Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, Sóc Trăng, Vũng Tàu, Đồng Nai, Bình Dương, Trà Vinh, Yên Bái, Nghệ An và đội chủ nhà Hà Nội.

Giải vô địch bi sắt thế giới lần đầu được tổ chức vào năm 1959. Các kỳ giải gần đây đã diễn ra tại Faro, Bồ Đào Nha (2000), Monaco, Pháp (2001), Grenoble, Pháp (2002, 2004 và 2006), Geneva, Thụy Sĩ (2003), Brussels, Bỉ (2005), và Pattaya, Thái Lan (2007). Giải đấu năm 2007 thu hút sự tham gia của 52 đội từ 50 quốc gia.

Quy tắc trò chơi

Mỗi đội thi đấu có thể bao gồm một, hai hoặc ba vận động viên. Đội một và hai người mỗi người cầm ba viên bi sắt, trong khi đội ba người mỗi người cầm hai viên bi sắt.

Bi sắt thường được tổ chức trên ba loại sân khác nhau: Sân đất nện, sân đất nện rải đá dăm, và sân đất nện rải đá dăm (1 x 2) - loại sân khó nhất, cũng là sân được sử dụng trong Sea Games 22 ở Kỳ Hoà. Kích thước sân cho các trận đấu quốc gia và quốc tế là rộng 4m x dài 15m; các trận đấu khác không nhỏ hơn 12m x 3m.

Viên bi có trọng lượng từ 650g đến 800g và đường kính từ 7,05 cm đến 8,0 cm. Viên bi điểm (jack) được chế tạo từ gỗ hoặc vật liệu tổng hợp với đường kính từ 25–35 mm.

Sau khi bốc thăm, một đội (hoặc đối thủ) sẽ ném viên bi điểm nhỏ trước. Người chơi phải đứng trong vòng tròn có đường kính từ 35 cm đến 50 cm, vòng tròn này phải cách đường biên cuối sân và biên ngang 1m.

Viên bi điểm được coi là hợp lệ khi nằm cách vòng tròn từ 6m đến 10m và cách hai biên dọc 1m. Sau khi đối thủ ném viên bi điểm về phía trước, người chơi còn lại cần bo (hay còn gọi là lăn) viên bi của mình gần viên bi điểm.

Khi viên bi của bạn gần viên bi điểm nhất, bạn được xem là thắng. Người còn lại có nhiệm vụ di chuyển viên bi của đối phương ra khỏi vị trí. Mỗi người có ba viên bi để bo, nếu dùng hết cả ba viên mà không thắng thì người nào có viên bi gần bi điểm nhất sẽ được công nhận là thắng điểm.

Các trận đấu được chơi cho đến khi một bên đạt 13 điểm.

Trong mỗi trận đấu, vận động viên thường di chuyển từ 8 đến 15 km, vì vậy công việc không hề đơn giản như vẻ ngoài.

Liên kết bên ngoài

Liên đoàn Bi sắt quốc tế và các thành viên của F.I.P.J.P Lưu trữ ngày 24-01-2010 tại Wayback Machine (phân loại theo khu vực)

• Fédération Sénégalaise de Sports de Boules
• Fédération Tunisienne de boules et de petanque

• Câu lạc bộ Petanque Detroit (Detroit, Michigan, USA) Lưu trữ ngày 16-09-2008 tại Wayback Machine
• Fédération Canadienne de Pétanque Inc (Canada)
• Federation of Pétanque * USA
• Câu lạc bộ Petanque Michigan (Detroit, Michigan, USA)

• Liên đoàn Petanque và Sports Boules Châu Á
• Fédération des Clubs de Pétanque d'Israël
• Hiệp hội Petanque Nhật Bản
• Hiệp hội Petanque Thái Lan
• Sports Boules Singapore

• Liên đoàn Petanque Belarus (Belarus)
• Website Petanque Anh Quốc (Mike Pegg)
• Ceska Asociace Petanque Klubu (Cộng hòa Séc)
• Liên đoàn Petanque Châu Âu (CEP)
• Liên đoàn Petanque Đan Mạch (Đan Mạch)
• Liên đoàn Petanque Đức (Đức)
• DGI petanque - Hiệp hội Thể dục và Thể thao Đan Mạch (Đan Mạch)
• Hiệp hội Petanque Estonia (Estonia)
• Hiệp hội Petanque Anh (Anh)
• Liên đoàn Petanca Tây Ban Nha (Tây Ban Nha)
• Liên đoàn Petanque & Jeu Provençal Pháp (Pháp) Lưu trữ ngày 11-06-2008 tại Wayback Machine
• Liên đoàn Petanque Nga (Nga)
• Liên đoàn Petanque Thụy Sĩ (Thụy Sĩ)
• Liên đoàn Bocce Ý (Ý)
• Hiệp hội Petanque Ireland (Ireland) Lưu trữ ngày 09-02-2007 tại Wayback Machine
• Hiệp hội Petanque Hungary (Hungary)
• Liên đoàn Jeu de Boules Hà Lan (Hà Lan)
• Liên đoàn Petanque Na Uy (Na Uy)
• Liên đoàn Petanque Áo (Áo)
• Liên đoàn Petanque Vlaanderen (Bỉ - Flanders)
• Liên đoàn Petanque Ba Lan (Ba Lan)
• Hiệp hội Petanque Scotland (Scotland)
• Liên đoàn Petanque Phần Lan (Phần Lan)
• Hiệp hội Boule Thụy Điển (Thụy Điển)
• Hiệp hội Petanque Wales (Wales / Cymru)
• Liên đoàn Petanque Slovenia (Slovenia)

• Hiệp hội Petanque New Zealand (New Zealand)
• Petanque Australia (Úc) Lưu trữ ngày 23-07-2008 tại Wayback Machine

• Câu lạc bộ Petanque Brighton & Hove Lưu trữ ngày 05-12-2008 tại Wayback Machine
• Website Petanque Anh Quốc (Mike Pegg)
• Câu lạc bộ Petanque Crondall
• Câu lạc bộ Petanque Harrow, Harrow
• Câu lạc bộ Petanque Hartley, Kent Lưu trữ ngày 17-03-2011 tại Wayback Machine
• Câu lạc bộ Petanque Inverleith, Edinburgh Lưu trữ ngày 30-05-2008 tại Wayback Machine
• [1]

• Marco Foyot, Alain Dupuy, Louis Almas, Pétanque - Kỹ thuật, Chiến thuật, Huấn luyện. Robert Laffont, 1984.
• Marco Foyot, Alain Dupuy, Louis Dalmas, Pétanque - Kỹ thuật, Chiến thuật, Huấn luyện, Robert Laffont, 1984.

Liên kết bên ngoài

• Website Petanque Anh Quốc (Mike Pegg)
• Nhiều hình ảnh và video về petanque (Phần Lan) Lưu trữ ngày 28-09-2008 tại Wayback Machine
• Blog Liên minh Petanque Midwest
• Pétanque America
• Cộng đồng Petanque và Boule
• Trang Petanque USA Lưu trữ ngày 11-12-2008 tại Wayback Machine
• Cổng thông tin Petanque UK
• Boulistenaute.com