Gạo nếp cẩm: Mùi thơm quyến rũ kèm theo nhiều lợi ích cho sức khỏe

1. Tổng quan về gạo nếp cẩm

Gạo nếp cẩm, có tên khoa học là Oryza rufipogon, có thời gian sinh trưởng từ 127 - 142 ngày trong vụ xuân và 105 - 115 ngày trong vụ mùa. Thân cây cao trung bình từ 98 - 115cm, cứng. Lá màu xanh đậm hoặc màu tím. Hạt gạo có màu đen hoặc đỏ sẫm, chắc chắn, giàu dinh dưỡng và khi nấu thành cơm, mang lại hương vị thơm ngon đặc trưng.

Cách phân biệt gạo nếp cẩm và gạo nếp than thông qua các đặc điểm sau:

Gạo nếp cẩm thường được trồng ở những vùng núi cao, có thời tiết mát mẻ như Hà Giang, Điện Biên, Thái Bình, Ninh Bình và các khu vực núi Tây Bắc.

Gạo nếp cẩm có dáng tròn hơn so với gạo nếp than.

Vị trí địa lý và điều kiện thổ nhưỡng khác nhau ảnh hưởng đến sự phát triển và chất lượng dinh dưỡng của hai loại gạo này.

Các tác dụng dược lý của gạo nếp cẩm ít được biết đến.

Trong gạo nếp cẩm, chứa chất béo, protein, 8 axit amin, caroten, vitamin và khoáng chất như kẽm, sắt,...

Nhờ những thành phần trên, gạo nếp cẩm được xem là một trong những món ăn tốt cho sức khỏe, cụ thể công dụng của nó là: 

Bảo vệ tim mạch

Theo chuyên gia, gạo nếp cẩm có công dụng đặc biệt là bảo vệ sức khỏe của mạch máu, giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, từ đó ngăn ngừa các cơn nhồi máu cơ tim. Nguyên nhân là gạo nếp cẩm có chứa nhiều Anthocyanin giúp cân bằng cholesterol trong máu.

Điều chỉnh đường huyết

Gạo nếp cẩm không chỉ là một loại thực phẩm thông thường mà còn có tác dụng làm giảm lượng đường trong máu, từ đó giúp phòng tránh bệnh tiểu đường type 2 nhờ vào chất xơ có trong gạo nếp cẩm làm chậm quá trình hấp thụ glucose.

Tăng cường sức kháng, đào thải độc tố

Nhờ vào hàm lượng dinh dưỡng cao, đặc biệt là chất chống oxi hóa, gạo nếp cẩm không chỉ giúp đào thải độc tố tích tụ trong gan mà còn làm tăng cường hệ miễn dịch và bảo vệ cơ thể trước các tình trạng viêm nhiễm.

Bảo vệ hệ tiêu hóa hiệu quả

Chất xơ có trong gạo nếp cẩm giúp cải thiện hệ tiêu hóa, giảm táo bón, đầy hơi và các triệu chứng khó chịu khác.

Gạo nếp cẩm là lựa chọn lý tưởng để chế biến thức ăn cho những người không dung nạp gluten.

Trong trường hợp bệnh nhân mắc phải bệnh Celiac, gạo nếp cẩm là sự thay thế hoàn hảo cho những thực phẩm chứa gluten, giúp ngăn chặn phản ứng miễn dịch phản ứng với gluten.

Giảm cân, ngăn ngừa béo phì

Gạo nếp cẩm không chỉ giúp giảm cảm giác thèm ăn mà còn cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể hoạt động suốt cả ngày, đồng thời ngăn chặn nguy cơ béo phì.

Ngăn ngừa ung thư

Nghiên cứu của Đại học bang Louisiana (Hoa Kỳ) đã chỉ ra rằng chất chống oxy hóa trong gạo nếp cẩm có thể bảo vệ thành mạch và ngăn chặn sự phá hủy của ADN, hai yếu tố chính gây ra ung thư.

Anthocyanin có trong gạo nếp cẩm không chỉ giúp ngăn ngừa quá trình oxy hóa và viêm nhiễm mà còn có tác dụng phòng ngừa ung thư. Nghiên cứu này được công bố trên trang PubMed của Hệ thống Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ.

Gạo nếp cẩm không chỉ là thuốc mà còn là nguyên liệu để chế biến nhiều món ăn ngon

Cải thiện làn da

Trong tấm lớp đen của gạo nếp cẩm, có nhiều vitamin E. Khi rượu nếp cẩm lên men, nó tạo ra các vitamin nhóm B và các chất dinh dưỡng khác. Chuyên gia da liễu cho biết gạo nếp cẩm giúp cung cấp độ ẩm, làm đẹp và làm trẻ hóa da.

• Làm lành vết thương: Bột nếp cẩm, giàu Allantoin, giúp giảm viêm và làm dịu da, hỗ trợ quá trình lành vết thương và làm mờ sẹo;

• Kiềm dầu: Đặc tính hút nước của bột nếp cẩm làm cho nó trở thành mặt nạ kiềm dầu, thu nhỏ lỗ chân lông cho da;

• Làm trắng da và trị mụn: Bột gạo nếp cẩm có thể làm trắng da, giảm mụn trứng cá như bột gạo trắng. Nhờ axit phytic, gạo nếp cẩm còn giúp tẩy tế bào chết hiệu quả.

3. Một số điều cần lưu ý khi sử dụng gạo nếp cẩm 

Gạo nếp cẩm là thực phẩm khá lành mạnh, tuy nhiên, vẫn cần chú ý một số điểm sau khi sử dụng:

• Khi nấu cơm từ gạo nếp cẩm, hãy xen kẽ với các bữa ăn khác (dùng từ 1-2 lần/tuần) để tránh cảm giác chán chường. Kết hợp gạo nếp cẩm với gạo trắng giúp cung cấp thêm vitamin và khoáng chất cho cơ thể;

• Nếu sử dụng bột gạo nếp cẩm làm mặt nạ, hãy thử trên da tay trước để kiểm tra phản ứng. Nếu có dấu hiệu kích ứng như ngứa, đỏ, hãy ngưng sử dụng ngay.

Khi rượu nếp cẩm lên men, nó sản sinh ra các vitamin nhóm B và các chất dinh dưỡng khác

Nói chung, gạo nếp cẩm là một loại thực phẩm ngon, giàu dinh dưỡng và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, trước khi sử dụng, bạn nên tìm kiếm ý kiến từ chuyên gia dinh dưỡng và tránh việc sử dụng gạo quá mức trong thói quen ăn uống hàng ngày.