Gia Cát Lượng rất thông minh, nhưng điều đó không có nghĩa là ông không mắc phải những sai lầm. Trong số đó, sai lầm lớn nhất của ông là nuôi dưỡng hai người này, những người lại góp phần khiến Thục Hán tan rã hoàn toàn, đặt dấu chấm hết tương lai của “quốc gia” này.
Ai hiểu lịch sử Tam Quốc đều biết, nếu không có Gia Cát Lượng, thì Thục Hán khó có thể chiếm được 1/3 thiên hạ.
Gia Cát Lượng có kiến thức về chiến thuật quân sự, biết cách sắp đặt mưu lược, sau khi được Lưu Bị tuyển dụng, ông luôn trung thành, một lòng một dạ với Thục Hán, những đóng góp của ông với Thục Hán là điều không thể phủ nhận.

Người thừa kế đầu tiên chính là Khương Duy. Gia Cát Lượng luôn đào tạo Khương Duy như một người kế thừa của mình. Khương Duy khi ở Lương Châu đã kiểm soát được các dân tộc thiểu số sống xung quanh, thúc đẩy sự phát triển đa mặt trong khu vực này.
Sau khi Gia Cát Lượng qua đời, Khương Duy nối nghiệp. Sau khi nhậm chức, ông muốn tiếp tục công việc mà Gia Cát Lượng chưa hoàn thành, vì vậy đã tiếp tục tấn công về phía Bắc, trong vòng 10 năm, tổng cộng đã tiến hành 8 lần, liên tục gây tổn hại cho sức lực và tài nguyên của Thục Hán.
Thục Hán sau đó, phải gánh vác những gánh nặng nặng nề hơn, và Khương Duy càng ngày càng cảm thấy gánh nặng nặng nề hơn, khổ sở hơn vì muốn thu được nhiều “vốn” hơn nên đã tăng thuế. Điều này là một phần nguyên nhân khiến Thục Hán diệt vong nhanh chóng.

Con trai thứ hai của ông là Gia Cát Chiêm. Gia Cát Chiêm có tư chất bình thường, có giới hạn về tài năng. Khi Đặng Ngải tấn công Thục Hán, Gia Cát Chiêm theo ý kiến của người khác, không đứng lên chống lại Đặng Ngải, kết quả là thất bại và mất mạng.
Sau khi Gia Cát Chiêm thất bại và thành Miên Trúc bị chiếm, điều này gây tổn thất lớn cho Thục Hán. Lưu Thiện, với tình thế bất lực, chỉ có thể đầu hàng, dẫn đến sự diệt vong của Thục quốc.
Gia Cát Lượng không thể nhìn người như Lưu Bị. Nếu Gia Cát Lượng có thể giỏi như Lưu Bị trong việc đánh giá con người, và bồi dưỡng ra một người thừa kế xứng đáng, Thục Hán có lẽ đã không thất bại nhanh chóng như vậy.
