
Viết sách yêu cầu sự tập trung và đầu tư thời gian, công sức. Nhưng không phải lúc nào cũng phải ngồi trước máy tính hàng giờ để soạn thảo. Nhiều tác phẩm ra đời nhờ vào những ghi chú hàng ngày, những lời ghi chú vội vàng trong các chuyến công tác hoặc những cảm xúc bất ngờ được ghi lại qua thời gian.
Trong 'Tuần sách dành cho nhà báo', Nhà xuất bản Trẻ tổ chức buổi giao lưu giữa các tác giả là nhà báo, diễn ra vào ngày 18/6 tại Đường sách TP.HCM. Đây là dịp để tác giả chia sẻ kinh nghiệm viết của họ, với đặc thù trong công việc của một nhà báo, nhà văn.
'Quan sát, lắng nghe và ghi chú'
Nhà báo Trung Nghĩa là một cây bút tài năng về lĩnh vực phóng sự và ký sự. Theo anh ấy, việc đi lại nhiều giúp nhà báo có cơ hội trải nghiệm và viết tốt hơn. Những trải nghiệm đó về địa điểm, con người và văn hóa được thu thập và tập hợp thành sách với nội dung súc tích và chất lượng.
'Tôi đã học được một bài học, đó là phải luôn mang theo một cuốn sổ tay khi đi bất cứ đâu. Trang bên trái để ghi lại những sự kiện, trang bên phải để ghi nhận cảm xúc của mình. Cuốn sổ tay sẽ trở thành một nguồn tư liệu hữu ích khi viết sách', anh ấy chia sẻ.
Nhờ những chuyến đi khắp châu lục Âu, Á, Phi, Bắc Mỹ, Nam Mỹ và châu Đại Dương để tác nghiệp, săn tin và săn ảnh, anh ấy đã có những ghi chú tỉ mỉ trong cuốn sách mới nhất của mình, 'Từ Bàn Môn Điếm đến Chernobyl'.

'Khi nhắc đến nghề báo, mọi người thường nghĩ đến việc phải đi xa. Tôi may mắn được làm việc trong ngành xuất bản, nơi tôi được tiếp xúc với nhiều sách và văn chương. Tôi thích viết theo cảm xúc, đôi khi trên đường đi, tôi ngẫm nghĩ và ghi chú những điều mình thấy', nhà báo Hồ Huy Sơn chia sẻ. Anh cũng là tác giả của nhiều tập thơ, tản văn về cuộc sống hàng ngày như Cơm nhà cơm người, Mây vẫn bay trên bầu trời thành phố, Xin chào ngày nắng đẹp...
Dương Thành Truyền, còn được biết đến với bút danh Duyên Trường, là tác giả của nhiều tác phẩm như Ký ức về nước mắt và tiếng cười, Chuyện gái trai, Trên đường về nhớ đầy… - nhà báo luôn sống trong thế giới của thông tin. Những thông tin đó có thể là câu chuyện về cuộc sống, về con người, và chúng gợi lên nhiều suy nghĩ sâu sắc. Từ đó, nhà báo ghi lại những câu chuyện thành sách, để chúng tồn tại lâu dài hơn, có sức sống kéo dài hơn so với bài báo.
'Chúng ta cần khuyến khích người Việt viết sách. Tuy rằng người Việt vẫn chưa có thói quen viết sách. Ngay cả trong lịch sử, chúng ta thường phụ thuộc vào ghi chép của người Pháp. Hoặc ở Trung Quốc, triều đình có lịch sử chính thức, dân gian có lịch sử dân tộc, sau đó được các nhà nho biên soạn. Tôi hy vọng chúng ta sẽ tiếp tục viết, bởi sách có một sức mạnh kỳ diệu. Dù là nhật ký hay văn xuôi, tất cả đều là phản ánh của cuộc sống, đều mang ý nghĩa', ông chia sẻ thêm.
'Viết báo hay viết sách, tất cả đều có điểm chung là 'viết''
Việc viết báo, viết sách và viết văn có nhiều sự khác biệt. Mặc dù những nhà báo cố gắng tách biệt hai công việc này, nhưng chúng vẫn có sự giao thoa và bổ sung lẫn nhau theo nhiều cách khác nhau.
Nguyễn Khắc Cường, một nhà báo đã có gần 30 năm làm việc trong ngành báo chí thiếu nhi, thường xuyên lắng nghe những ước mơ và lo âu của các em nhỏ qua các thế hệ. Bầu không khí đó đã giúp ông đồng cảm tự nhiên với trẻ em, cũng là nguồn cảm hứng cho ông viết nên các tác phẩm như Kho báu trong thành phố, Joni mặt tịt và đồng bọn tinh nghịch.

'Trước đây tôi không nhận ra sự khác biệt giữa việc viết báo và viết văn như thế nào. Nhưng khi nhìn lại, trong các truyện của tôi luôn hiện rõ dấu vết của công việc làm báo. Ví dụ, khi làm báo, tôi thường khuyến khích mọi người gọi số khẩn cấp. Những kiến thức đó sau đó được áp dụng vào truyện của tôi, khi nhân vật trong truyện gọi số đó và tôi cũng nhắc nhở người đọc làm gì. Ở tình huống này, khó để phân biệt vai trò của mình làm báo hay làm văn', ông chia sẻ.
Theo Dương Thành Truyền, làm báo mang lại cơ hội để nhìn nhận vấn đề từ nhiều phía, nhiều góc độ khác nhau. Nhà báo sống trong thế giới của thông tin, được ngập tràn bởi thông tin từ nhiều nguồn khác nhau. Điều này giúp nhà báo phát triển góc nhìn một cách phong phú và không thiên vị, để có thể kể lại câu chuyện một cách đa chiều cho mọi người.
'Người viết cần phải nuôi dưỡng tình yêu với ngôn từ, rèn luyện kỹ năng sử dụng tiếng Việt và kiến thức về cuộc sống. Cá nhân tôi luôn cảm thấy xúc động và được truyền cảm hứng khi gặp phải các biểu diễn ngôn từ tuyệt vời trong tiếng Việt. Để cảm nhận vẻ đẹp của ngôn ngữ và nâng cao khả năng biểu đạt, chúng ta cần phải đọc sách nhiều hơn', ông Dương Thành Truyền nhấn mạnh.
Theo Zingnews
